KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Do witamin rozpuszczalnych w wodzie zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Witaminy rozpuszczalne w wodzie to przede wszystkim witamina C oraz witaminy z grupy B. Do tej grupy należą m.in. kwas foliowy (foliany) i witamina PP (niacyna). Natomiast witaminy A i E są rozpuszczalne w tłuszczach, więc pary z A lub E nie spełniają warunku pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Podział witamin według rozpuszczalności jest w gastronomii bardzo praktyczny, bo wpływa na to, jak łatwo witaminy tracą się podczas obróbki oraz gdzie "uciekają" (np. do wody z gotowania).

Witaminy rozpuszczalne w wodzie to głównie:

  • witamina C,
  • witaminy z grupy B (m.in. tiamina, ryboflawina, niacyna, pirydoksyna, foliany, kobalamina).

Dlatego odpowiedź "kwas foliowy i witaminę PP" jest poprawna: kwas foliowy (foliany, B9) oraz witamina PP (niacyna, B3) należą do grupy rozpuszczalnej w wodzie.

Pozostałe propozycje są błędne, bo zawierają witaminy z grupy rozpuszczalnej w tłuszczach. Witaminy A i E zalicza się do A, D, E, K, czyli witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Gdy w parze pojawia się A albo E, to cała odpowiedź nie spełnia kryterium "rozpuszczalne w wodzie".

Wskazówka egzaminacyjna: najprostsza mnemotechnika to: ADEK = tłuszcze, a B i C = woda. W kuchni oznacza to m.in., że witaminy rozpuszczalne w wodzie częściej przechodzą do wywaru i łatwiej je traci się przez długie gotowanie oraz odlewanie wody (warto wykorzystywać wywar lub stosować krótszą obróbkę).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To witaminy, które dobrze rozpuszczają się w wodzie i zwykle nie są magazynowane w dużych ilościach w organizmie. Należą do nich przede wszystkim witamina C oraz witaminy z grupy B (w tym foliany i niacyna). W kuchni częściej tracą się podczas gotowania w wodzie.
Do grupy B zalicza się kilka różnych związków, m.in. niacynę (witamina PP/B3), foliany (B9), tiaminę (B1) czy ryboflawinę (B2). W kontekście zadań egzaminacyjnych ważne jest, że witaminy z grupy B traktuje się jako rozpuszczalne w wodzie.
"Witamina PP" to tradycyjne określenie niacyny, czyli witaminy B3. W zadaniach z żywienia i gastronomii warto pamiętać, że niacyna jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, a nie w tłuszczach.
Witamina A należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (razem z D, E i K). Oznacza to, że jej wchłanianie w przewodzie pokarmowym zależy od obecności tłuszczu w diecie, a w kuchni nie "wypłukuje się" tak łatwo do wody jak witaminy z grupy B czy C.
Najczęściej stosuje się prostą zasadę: A, D, E, K to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, a B i C są rozpuszczalne w wodzie. To ułatwia rozwiązywanie testów oraz planowanie obróbki kulinarnej pod kątem strat witamin.
Podczas gotowania w wodzie część witamin rozpuszczalnych w wodzie może przechodzić do wywaru. Jeśli wodę się odlewa, traci się także rozpuszczone w niej składniki. W praktyce warto ograniczać czas gotowania i wykorzystywać wywar (np. w zupach lub sosach).
Tak. Kwas foliowy (foliany) zalicza się do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle sprawdza się właśnie tę klasyfikację, zestawiając foliany z witaminami A lub E, które są rozpuszczalne w tłuszczach.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi z witaminą A lub E, bo są "znane" i często kojarzone ze zdrowiem, ale należą do grupy rozpuszczalnej w tłuszczach. Drugi błąd to niepamiętanie, że "PP" to niacyna (B3), a więc witamina rozpuszczalna w wodzie.
Szczególnie przy przygotowaniu potraw gotowanych w wodzie, długo podgrzewanych lub przechowywanych w podwyższonej temperaturze. W praktyce gastronomicznej dbałość oznacza krótszą obróbkę, ograniczenie rozdrabniania i wykorzystywanie płynów po gotowaniu, gdy to możliwe technologicznie.
Opanuj dwa podziały: (1) rozpuszczalność: ADEK w tłuszczach oraz B, C w wodzie; (2) przykłady: niacyna = witamina PP, foliany = kwas foliowy. Ćwicz na testach, zwracając uwagę na odpowiedzi zawierające A lub E jako typowe "pułapki".
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Witaminy rozpuszczalne w wodzie to przede wszystkim witamina C oraz witaminy z grupy B."

Źródła:

  • NIH Office of Dietary Supplements, "Niacin — Fact Sheet for Health Professionals" (opis niacyny/witaminy B3), https://ods.od.nih.gov/factsheets/Niacin-HealthProfessional/ - accessed 2026-03-01
  • NIH Office of Dietary Supplements, "Folate — Fact Sheet for Health Professionals" (opis folianów/kwasu foliowego), https://ods.od.nih.gov/factsheets/Folate-HealthProfessional/ - accessed 2026-03-01
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "Vitamins" (ogólny podział i rola witamin), https://medlineplus.gov/vitamins.html - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z żywienia człowieka i towaroznawstwa żywności dla szkół gastronomicznych
  • Tabele wartości odżywczej produktów i opracowania o stratach składników odżywczych w obróbce
  • Materiały edukacyjne instytucji zdrowia publicznego dotyczące witamin (np. folianów i niacyny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego