Imitacja starego brązu na odlewie gipsowym ma odtworzyć dwa kluczowe wrażenia wizualne: (1) ciepły, żółtawo-brązowy charakter metalu oraz (2) miejscowy, zielonkawy nalot patyny powstający przy utlenianiu stopów miedzi.
Właśnie temu odpowiada zestaw: biel cynkowa, jasna ochra i zieleń chromowa. Jasna ochra buduje podstawowy, ciepły ton zbliżony do brązu. Zieleń chromowa pozwala uzyskać trwałą, kontrolowaną "zieloną" warstwę patyny (efekt zbliżony do nalotu na brązie). Biel cynkowa służy do rozjaśniania mieszaniny i matowienia wykończenia, co jest ważne na porowatym podłożu gipsowym oraz przy pracy warstwowej.
Pozostałe zestawy pigmentów są mniej trafne:
- Siena palona, ochra palona i czerwień żelazowa dają głównie ciepłe brązy i czerwienie. Mogą przypominać zabrudzenie lub przyciemnienie, ale nie oddają charakterystycznego zielonkawego nalotu patyny brązu.
- Umbra naturalna, czerń żelazowa i biel tytanowa prowadzą do mieszaniny szaro-brązowej (często zbyt ciemnej). Taki dobór może imitować przykurzenie lub kamień, ale brakuje komponentu zieleni właściwego dla patyny.
- Żółcień kadmowa, czerń kostna i zieleń szmaragdowa obejmują pigmenty, które w praktyce patynowania gipsu są mniej typowe; dodatkowo zieleń szmaragdowa daje inny odcień niż klasyczna, stonowana patyna brązu, a całość łatwo prowadzi do nienaturalnie jaskrawego efektu.
W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: "brąz" to ciepła baza (ochry), a "stary brąz" wymaga jeszcze zieleni patyny. W praktyce efekt uzyskuje się zwykle warstwowo (laserunki, przecierki), aby zbudować głębię i miejscowe "przebarwienia" charakterystyczne dla metalu.
