KWALIFIKACJA BUD23 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
Wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, rzeźb, stosowana do dekoracji wewnętrznej i zewnętrznej, przedstawiająca świętych oraz sceny sakralne, nazywa się polichromią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polichromia to wielobarwna dekoracja malarska. Gdy przedstawia postacie (np. świętych) i sceny sakralne, ma charakter figuralny, bo jej treścią są figury i narracja. Określenia "ornamentalna" dotyczą motywów roślinnych/geometrycznych, a "sztukatorska" odnosi się do dekoracji z mas plastycznych, nie do malarstwa.

Pełne wyjaśnienie:

Polichromia jest wielobarwną dekoracją malarską wykonywaną na elementach architektonicznych (ściany, sklepienia, sufity), a także na rzeźbie i detalu. W praktyce renowacji kluczowe jest poprawne nazwanie rodzaju dekoracji, bo wpływa to na opis w dokumentacji i na sposób planowania prac.

Jeżeli dekoracja przedstawia świętych oraz sceny sakralne, to jej zasadniczą cechą jest obecność postaci i przedstawień narracyjnych. Taki typ dekoracji określa się jako figuralny (czyli oparty na figurach/postaciach). Dlatego odpowiedź "figuralną" jest właściwa dla polichromii o treści ikonograficznej.

Pozostałe odpowiedzi są mylące z typowych powodów:

  • "Sztukatorską" – sugeruje dekoracje wykonywane w sztukaterii (z zapraw, gipsu itp.), czyli w technice plastycznej/reliefowej. To inny rodzaj zdobienia niż malarska polichromia, nawet jeśli bywa z nią łączony w wystroju wnętrz.
  • "Ornamentalną" – odnosi się do polichromii o motywach ornamentu (geometrycznego, roślinnego, wici, rozety). Ornament może towarzyszyć scenom figuralnym, ale jeśli opis akcentuje świętych i sceny, rdzeniem jest przedstawienie figuralne, nie ornament.
  • "Architektoniczną" – jest zbyt ogólne i może kojarzyć się z elementami budowli lub podziałami kompozycji, ale nie nazywa rodzaju przedstawienia. W klasyfikacji dekoracji malarskich kluczowe jest, czy treść jest figuralna czy ornamentalna.

Wskazówka egzaminacyjna: w opisach dekoracji szukaj słów-kluczy. Gdy pojawiają się "święci", "sceny", "postacie", "narracja" – najczęściej chodzi o dekorację figuralną. Gdy dominują "wici", "motywy roślinne", "geometryczne", "rozety" – bardziej pasuje określenie ornamentalna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Polichromia to wielobarwna dekoracja malarska wykonywana na elementach architektury (np. ścianach, sklepieniach) lub na rzeźbie. W zabytkach bywa częścią oryginalnego wystroju i podlega ochronie oraz specjalistycznym pracom konserwatorskim i restauratorskim.
Polichromia figuralna zawiera przedstawienia postaci i scen (np. świętych, wydarzeń biblijnych), często z elementami narracji. Kluczowe są sylwetki ludzi/świętych, gesty, atrybuty i kompozycja sceniczna, a nie wyłącznie motywy roślinne czy geometryczne.
Figuralna opiera się na postaciach i scenach przedstawieniowych. Ornamentalna składa się głównie z ornamentów: motywów roślinnych, geometrycznych, pasów, rozet, wici. Ornament może współistnieć z figurami, ale o nazwie decyduje dominująca treść i funkcja przedstawienia.
Sceny sakralne zwykle przedstawiają konkretne osoby i wydarzenia (np. świętych, epizody z Biblii), czyli elementy figuratywne. Gdy opis podkreśla tematykę ikonograficzną i postacie, klasyfikacja idzie w stronę "figuralna", a nie "ornamentalna".
W praktyce dekoracje często łączą oba typy: sceny z postaciami mogą być obramowane ornamentem. W zadaniach testowych zwykle wybiera się określenie wynikające z dominującego motywu opisanego w treści. Jeśli mowa o świętych i scenach, akcent pada na charakter figuralny.
"Sztukatorska" odnosi się do zdobień wykonywanych w sztukaterii (z zapraw, gipsu, mas) – czyli do form plastycznych, często reliefowych. Brzmi "dekoracyjnie", ale nie jest nazwą rodzaju polichromii, bo polichromia jest dekoracją malarską.
Gdy opis dotyczy głównie ornamentu: wici roślinnej, motywów geometrycznych, pasów dekoracyjnych, rozet, arabesek, bez wskazania na sceny i postacie. Wtedy określenie "ornamentalna" najlepiej oddaje charakter dekoracji.
Zwracaj uwagę na słowa: "święci", "postacie", "sceny", "przedstawienie", "ikonografia", "narracja", "aureola", "atrybut". Takie sformułowania zwykle oznaczają, że dekoracja ma treść przedstawieniową, czyli figuralną.
Często występują w obiektach sakralnych (nawy, prezbiteria, kaplice, sklepienia), ale także w historycznych wnętrzach świeckich (pałace, kamienice) jako sceny alegoryczne. Lokalizacja nie przesądza o typie – decyduje treść przedstawienia.
Ucz się terminów: polichromia, figuralna, ornamentalna, techniki malarskie i podstawy ikonografii. Ćwicz rozpoznawanie po opisie (motywy vs postacie) oraz po zdjęciach realizacji. Pomaga też tworzenie krótkich notatek: "figury = figuralna", "ornament = ornamentalna".
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Polichromia to wielobarwna dekoracja malarska."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "polichromia", https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/polichromia;3958768.html - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl) – "Polichromia", sekcja definicyjna, https://pl.wikipedia.org/wiki/Polichromia - dostęp 2026-02-27
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "figuralny", https://sjp.pwn.pl/sjp/figuralny;2558771.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słowniki i leksykony terminów plastycznych/konserwatorskich (hasła: polichromia, ornament, przedstawienie figuralne)
  • Podręczniki z podstaw historii sztuki (ikonografia chrześcijańska, malarstwo ścienne)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące dokumentacji konserwatorskiej (opis techniki i tematyki dekoracji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego