Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 12.
Do wykonania otworu pasowanego cp20H7 nie wykorzystuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwór ⌀20 H7 wykonuje się zwykle przez wiercenie wstępne mniejszym wiertłem, a następnie wykańczające rozwiercanie na wymiar i tolerancję.
Wiertło ⌀20 nie służy do uzyskania klasy H7, bo wiercenie nie zapewnia typowo takiej dokładności i jakości powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie ⌀20 H7 oznacza otwór o średnicy nominalnej 20 mm wykonany w polu tolerancji H7, czyli z wymaganiem podwyższonej dokładności (w porównaniu do "zwykłego" wiercenia) oraz stabilnego wymiaru na całej długości otworu.

W praktyce technologicznej wiertło jest narzędziem przeznaczonym głównie do wykonywania otworów zgrubnych. Proces wiercenia jest podatny na bicie, ugięcie narzędzia, ściąganie oraz pozostawia powierzchnię o gorszej jakości. Z tego powodu samo wiercenie (zwłaszcza wiertłem o średnicy nominalnej ⌀20) nie jest typową metodą uzyskania otworu w klasie H7.

Dlatego standardowa kolejność operacji wygląda następująco:

  • wiercenie wstępne wiertłem o średnicy mniejszej od nominalnej (np. wiertłem ⌀19,5), aby zostawić naddatek,
  • ewentualnie rozwiercanie wstępne/stopniowanie (w zależności od technologii),
  • rozwiercanie wykańczające rozwiertakiem ⌀20 H7, który jest przeznaczony do uzyskania dokładnego wymiaru i lepszej jakości powierzchni.

W tym ujęciu odpowiedź "wiertła ⌀20" jest właściwa, bo nie jest to narzędzie, które standardowo dobiera się jako etap technologii wykonania otworu pasowanego ⌀20 H7. Z kolei wiertło ⌀19,5 pasuje do roli narzędzia wstępnego, a rozwiertaki (np. wstępny ⌀19,75 i wykańczający ⌀20 H7) odpowiadają etapom doprowadzenia otworu do wymaganej dokładności.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo opisują narzędzia typowo spotykane w procesie: wiertło mniejsze tworzy otwór pod rozwiercanie, a rozwiertak (szczególnie oznaczony H7) jest narzędziem przeznaczonym do uzyskania wymaganego pasowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis ⌀20 H7 w dokumentacji technicznej?
Zapis ⌀20 H7 oznacza otwór o średnicy nominalnej 20 mm wykonany w polu tolerancji H7. Litera H określa położenie pola tolerancji dla otworu, a liczba 7 – klasę dokładności. W praktyce to sygnał, że potrzebna jest obróbka zapewniająca wysoką powtarzalność wymiaru.
Dlaczego wiertło ⌀20 nie jest typowym narzędziem do otworu ⌀20 H7?
Wiercenie wiertłem zwykle nie zapewnia dokładności i jakości powierzchni wymaganej dla klasy H7. Na wymiar wpływają m.in. bicie, ugięcie i "ściąganie" wiertła, a także chropowatość po wierceniu. Dlatego otwór pasowany wykonuje się przez wiercenie wstępne i obróbkę wykańczającą.
Jakie narzędzie najczęściej służy do uzyskania tolerancji H7 w otworze?
Najczęściej stosuje się rozwiertak wykańczający o wymaganym wymiarze i tolerancji, np. rozwiertak ⌀20 H7. Rozwiercanie jest procesem wykańczającym: usuwa niewielki naddatek, poprawia wymiar, okrągłość i jakość powierzchni w porównaniu do otworu po samym wierceniu.
Jak dobrać średnicę wiertła pod rozwiercanie otworu ⌀20 H7?
Dobiera się wiertło mniejsze od 20 mm tak, aby zostawić naddatek na rozwiercanie. Konkretny naddatek zależy od materiału, narzędzia i technologii, ale zasada jest stała: po wierceniu musi pozostać niewielka warstwa materiału do usunięcia rozwiertakiem, inaczej nie uzyska się stabilnego wymiaru i jakości.
Czy można wykonać otwór pasowany tylko przez wiercenie bez rozwiercania?
W typowej praktyce warsztatowej – raczej nie, jeśli rzeczywiście wymagana jest klasa H7. Samo wiercenie zwykle daje gorszą dokładność i większy rozrzut wymiaru. Wyjątki mogą wynikać ze specjalnych narzędzi lub technologii, ale na egzaminie przyjmuje się klasyczny tok: wiercenie wstępne + rozwiercanie.
Co daje rozwiercanie w porównaniu do wiercenia?
Rozwiercanie jest obróbką wykańczającą: poprawia dokładność średnicy, okrągłość, współosiowość oraz jakość powierzchni otworu. Wiercenie jest obróbką zgrubną i często pozostawia większą chropowatość oraz większe odchyłki. Dlatego rozwiercanie stosuje się przy pasowaniach i precyzyjnych osadzeniach.
Jakie są typowe błędy przy doborze narzędzi do otworów pasowanych?
Częsty błąd to wybór wiertła o średnicy nominalnej (np. ⌀20) z założeniem, że da otwór ⌀20 H7. Inny błąd to zbyt mały lub zbyt duży naddatek pod rozwiertak, co pogarsza wymiar i powierzchnię. Myli się też rolę rozwiertaka: ma wykańczać, a nie "robić cały otwór".
Kiedy stosuje się otwory pasowane w montażu maszyn i urządzeń?
Otwory pasowane stosuje się, gdy element ma być osadzony z wymaganą dokładnością i powtarzalnością, np. tuleje, sworznie, kołki ustalające, czasem gniazda łożysk. W takich połączeniach luz lub wcisk muszą być kontrolowane, aby zapewnić prawidłową pracę mechanizmu i trwałość.
Jak rozpoznać w zadaniu, że potrzebny jest rozwiertak?
Wskazówką jest oznaczenie pola tolerancji przy średnicy otworu (np. H7) lub informacja o pasowaniu/osiowaniu. Jeżeli zadanie wymaga precyzyjnego osadzenia elementu, zwykle zakłada się obróbkę wykańczającą: rozwiercanie, a czasem także wytaczanie lub honowanie (zależnie od wymaganej jakości).
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o wiercenie i rozwiercanie?
Warto opanować: różnice procesów (zgrubny vs wykańczający), kolejność operacji, nazwy narzędzi oraz sens oznaczeń tolerancji (np. H7). Ćwicz na przykładach: "jak wykonać otwór pasowany" i "czego nie używa się w danej operacji". Skup się na logice technologii, nie na pamięci liczb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 286-1:2010, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1: Basis of tolerances, deviations and fits"
  • PN-EN ISO 286-2:2010, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 2: Tables of standard tolerance classes and limit deviations for holes and shafts"

Materiały:

  • Podręczniki do obróbki skrawaniem (rozdziały: wiercenie, rozwiercanie, dokładność otworów)
  • Tablice pasowań i tolerancji ISO (H7, klasy dokładności otworów)
  • Instrukcje producentów narzędzi skrawających (dobór średnic pod rozwiercanie, zalecane naddatki)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego