KWALIFIKACJA MEC9 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 31.
Do wykonania otworu w przedmiocie zgodnie z przedstawionym rysunkiem, należy użyć wiertła oraz
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wykonać otwór gwintowany, najpierw wierci się otwór pod gwint o odpowiedniej średnicy, a następnie nacina gwint gwintownikiem. Nawiertak służy do wykonania nakiełka/naprowadzenia, rozwiertak do dokładnego wykańczania średnicy, a narzynka do gwintów zewnętrznych.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonanie otworu gwintowanego przebiega etapowo. Samo wiertło tworzy otwór o średnicy zbliżonej do wymaganej dla gwintu (tzw. otwór pod gwint), ale nie wykonuje zarysu gwintu. Zarys gwintu wewnętrznego powstaje dopiero podczas operacji gwintowania, do której stosuje się gwintownik.

Dlatego poprawne jest wskazanie narzędzia "gwintownik", ponieważ to ono nacina rowki gwintu w materiale i zapewnia możliwość wkręcenia śruby o danym skoku i średnicy.

  • Odpowiedź "nawiertak" jest niepoprawna, bo nawiertak (często w praktyce kojarzony z wykonaniem nakiełka lub stożkowego prowadzenia) służy do rozpoczęcia wiercenia, centrowania i poprawy prowadzenia wiertła, a nie do nacinania gwintu.
  • Odpowiedź "rozwiertak" jest niepoprawna, ponieważ rozwiertak służy do dokładnego wykańczania średnicy i geometrii gładkiego otworu (poprawa dokładności i chropowatości), ale nie wykonuje profilu gwintu.
  • Odpowiedź "narzynka" jest niepoprawna, bo narzynka przeznaczona jest do wykonywania gwintów zewnętrznych na wałkach/prętach, a nie gwintów wewnętrznych w otworze.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: gwint w otworze = gwintownik, a gwint na wałku = narzynka. Rozwiertak zawsze dotyczy otworu gładkiego, a nawiertak pomaga rozpocząć wiercenie i ustalić oś otworu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintownik to narzędzie skrawające do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach. Po wywierceniu otworu pod gwint gwintownik nacina profil gwintu, dzięki czemu można wkręcić śrubę o odpowiedniej średnicy i skoku.
Otwór gwintowany na rysunku zwykle ma oznaczenie gwintu (np. symbol metryczny) oraz opis średnicy i skoku. Jeśli rysunek wskazuje gwint wewnętrzny, to sama średnica otworu nie wystarcza — konieczna jest operacja nacinania gwintu.
Wiertło wykonuje gładki otwór, ale nie tworzy rowków gwintu. Gwint wymaga nacięcia profilu o określonym kształcie i skoku, co realizuje dopiero gwintownik. Bez tego śruba nie będzie się prawidłowo wkręcać lub będzie niszczyć materiał.
Narzynka służy do wykonywania gwintów zewnętrznych na wałkach, prętach i śrubach. Nie stosuje się jej do otworów wewnętrznych. Jeśli na rysunku jest gwint w otworze, właściwym narzędziem jest gwintownik.
Rozwiertak służy do dokładnego wykańczania gładkich otworów: poprawia wymiar, współosiowość i chropowatość. Używa się go po wierceniu, gdy wymagane są małe tolerancje średnicy. Rozwiertak nie nacina gwintu.
Nawiertak wykorzystuje się do wykonania nakiełka lub stożkowego prowadzenia i lepszego rozpoczęcia wiercenia. Pomaga ustalić oś otworu i zmniejsza ryzyko "uciekania" wiertła. Nie zastępuje gwintownika w wykonywaniu gwintu.
Typowa kolejność to: wyznaczenie miejsca (np. punktakowanie/centrowanie), wiercenie otworu pod gwint, ewentualne fazowanie wejścia, a następnie gwintowanie gwintownikiem. W zależności od wymagań dochodzi kontrola gwintu (np. sprawdzianem).
Zwykle nie rozwierca się otworu pod gwint rozwiertakiem, bo kluczowa jest właściwa średnica pod gwint i odpowiednia powierzchnia. Jeśli jednak proces wymaga bardzo precyzyjnej średnicy pod gwint (rzadziej), dobór narzędzi ustala technologia, ale gwint i tak wykonuje gwintownik.
Najczęstsze błędy to mylenie gwintownika z narzynką, traktowanie rozwiertaka jako narzędzia "do wykończenia gwintu" oraz skupianie się na wierceniu zamiast na operacji nacinania gwintu. Pomaga reguła: otwór = gwintownik, wałek = narzynka.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie narzędzi (wiertło, nawiertak, rozwiertak, gwintownik, narzynka) oraz ich zastosowań. Ucz się też czytać oznaczenia gwintów na rysunkach i kojarzyć je z procesem: otwór pod gwint + nacinanie gwintownikiem.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby wykonać otwór gwintowany, najpierw wierci się otwór pod gwint o odpowiedniej średnicy, a następnie nacina gwint gwintownikiem."

Materiały:

  • Podręcznik/opracowanie z technologii mechanicznej: obróbka otworów i gwintowanie (rozdziały o narzędziach: wiertła, rozwiertaki, gwintowniki, narzynki)
  • Instrukcje BHP dla obróbki skrawaniem oraz zasady bezpiecznego gwintowania ręcznego i maszynowego
  • Katalogi narzędzi skrawających producentów (działy: gwintowniki, narzynki, rozwiertaki) – do nauki zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego