KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 5.
Do wykonania zaprawy cementowo-wapiennej przygotowano 50 kg wapna. Ile cementu należy użyć do wykonania tej zaprawy, jeżeli stosunek objętościowy składników wynosi 1:2:4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W proporcji 1:2:4 (cement:wapno:piasek) na 2 części wapna przypada 1 część cementu. Jeśli 2 części wapna to 50 kg, to 1 część stanowi 25 kg. Zatem do przygotowanej ilości wapna należy użyć 25 kg cementu (przy szkolnym założeniu przeliczenia "części" na kg).

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie 1:2:4 podano proporcję składników zaprawy cementowo-wapiennej w kolejności: cement : wapno : piasek. Oznacza to, że na każdą "porcję" cementu przypadają dwie takie same "porcje" wapna oraz cztery "porcje" piasku.

W zadaniu wiadomo, że przygotowano 50 kg wapna. W proporcji 1:2:4 wapno odpowiada 2 częściom. Skoro 2 części = 50 kg, to 1 część = 50 kg / 2 = 25 kg. A ponieważ cement w tej recepturze ma udział 1 części, potrzebna masa cementu wynosi 25 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 50 kg wynikałoby z błędu polegającego na przyjęciu, że cement i wapno są w stosunku 1:1, co przeczy proporcji 1:2.
  • 100 kg może pojawić się, gdy ktoś pomyli kierunek proporcji i uzna, że cementu ma być dwa razy więcej niż wapna.
  • 150 kg to typowy skutek błędnego dzielenia przez niewłaściwą liczbę (np. przez 1/3/4) albo pomieszania proporcji z inną recepturą.

Uwaga technologiczna: w praktyce budowlanej proporcja 1:2:4 bywa traktowana jako objętościowa. Dokładne przeliczenie na kilogramy wymagałoby gęstości nasypowych składników. W zadaniach szkolnych często stosuje się jednak uproszczenie, że "części" można przeliczać bezpośrednio na masę, i takie podejście prowadzi tu do wyniku 25 kg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To proporcja składników w kolejności cement : wapno : piasek. Oznacza, że na 1 "część" cementu przypada 2 "części" wapna i 4 "części" piasku. "Część" jest jednostką umowną (np. wiadro, łopata), dopóki zachowujesz stałą miarę.
Porównaj tylko cement do wapna: cement:wapno = 1:2. Skoro wapno to 2 części, a jego masa jest znana, to masa 1 części = masa wapna / 2. Tyle wynosi masa cementu (1 część). To klasyczne zadanie na proporcje.
W proporcji 1:2:4 wapno to 2 części, a cement to 1 część. Jeśli 2 części wapna mają łącznie 50 kg, to 1 część ma 25 kg. Cement odpowiada 1 części, więc jego masa wynosi 25 kg (przy szkolnym przeliczeniu "części" na kg).
Nie zawsze. Stosunek objętościowy dotyczy objętości (np. litry, wiadra), a masa zależy od gęstości nasypowej materiału. Cement, wapno i piasek mają różne gęstości, więc dokładne przeliczenie wymaga danych materiałowych. W zadaniach szkolnych bywa stosowane uproszczenie.
Najczęściej myli się kolejność składników w zapisie 1:2:4 albo bierze 50 kg jako "1 część", mimo że w proporcji wapno to 2 części. Drugi błąd to dzielenie przez sumę części (1+2+4) w sytuacji, gdy potrzebujesz relacji tylko między cementem i wapnem.
Jeśli pytanie dotyczy wyłącznie masy cementu, a znasz masę wapna, interesuje Cię relacja cement:wapno. Piasek nie jest potrzebny do samego wyliczenia cementu, bo nie wpływa na stosunek między cementem a wapnem. Wystarczy więc 1:2.
Stosuje się ją m.in. do murowania i tynkowania, gdy potrzebujesz połączenia wytrzymałości (cement) i urabialności/plastyczności (wapno). Dobór dokładnej receptury zależy od rodzaju podłoża, warunków pracy i wymaganych parametrów, dlatego na budowie ważna jest kontrola dozowania składników.
To efekt kotwiczenia: w treści występuje liczba 50 kg (wapno), więc część osób intuicyjnie "przenosi" ją na cement. Dodatkowo, jeśli ktoś błędnie założy proporcję 1:1 lub pomyli kolejność składników, łatwo uzyskać 50 kg bez dokładnego sprawdzenia relacji 1:2.
Zrób szybki test sensowności: skoro wapna jest 2 razy więcej niż cementu (1:2), to cementu ma być połowa masy wapna. Przy 50 kg wapna połowa to 25 kg. Taki "check" chroni przed błędami rachunkowymi i pomyleniem stron proporcji.
Jeśli zadanie traktuje proporcję jako czysto rachunkową (części → kg), gęstości nie są potrzebne. Jeśli jednak proporcja jest ściśle objętościowa i wymaga przeliczenia na masę, wtedy dane o gęstościach nasypowych byłyby konieczne. Na egzaminach zawodowych często spotyka się wersję uproszczoną.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W proporcji 1:2:4 (cement:wapno:piasek) na 2 części wapna przypada 1 część cementu."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii robót murarskich i tynkarskich (działy: zaprawy budowlane, receptury i proporcje)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji z obszaru robót murarsko-tynkarskich (zadania z obliczeń materiałowych)
  • Materiały producentów (karty techniczne) dotyczące zapraw i spoiw – dla zrozumienia różnicy między dozowaniem objętościowym i masowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego