KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 17.
Do wykonania zbrojenia słupów wykorzystano 126 prętów o długości 5,85 m, które zostały wykonane z prętów o długości 12 m. Ile zostało niewykorzystanej stali?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z 12 m pręta można odciąć dwa odcinki 5,85 m, bo 2 × 5,85 = 11,70 m.
Pozostaje więc odpad 12,00 − 11,70 = 0,30 m z jednego pręta. Aby uzyskać 126 odcinków, potrzeba 126 / 2 = 63 pręty 12 m. Odpad łącznie: 63 × 0,30 = 18,90 m.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie dotyczy obliczenia odpadu stali przy docinaniu prętów zbrojeniowych o wymaganej długości z prętów o długości handlowej.

Krok 1: sprawdzenie, ile odcinków 5,85 m da się uzyskać z jednego pręta 12 m.
Liczymy: 2 × 5,85 m = 11,70 m. To oznacza, że z jednego pręta 12 m można odciąć dwa odcinki po 5,85 m (trzeci odcinek by się nie zmieścił, bo 3 × 5,85 m przekracza 12 m).

Krok 2: obliczenie odpadu z jednego pręta.
Skoro po odcięciu dwóch odcinków zostaje niewykorzystany fragment, to jego długość wynosi: 12,00 m − 11,70 m = 0,30 m. Jest to odpad przypadający na każdy pręt 12 m użyty w tym samym schemacie cięcia.

Krok 3: obliczenie liczby prętów 12 m potrzebnych do uzyskania 126 odcinków.
Z jednego pręta otrzymujemy 2 odcinki, więc liczba prętów to: 126 ÷ 2 = 63. Warto zwrócić uwagę, że tu wynik jest całkowity, więc nie ma potrzeby "dobierania" kolejnego pręta z powodu reszty w dzieleniu.

Krok 4: obliczenie łącznego odpadu.
Skoro odpad z jednego pręta to 0,30 m, a prętów jest 63, to łączny odpad wynosi: 63 × 0,30 m = 18,90 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wyniki typu 16,55 m zwykle wynikają z błędnego założenia, że z pręta 12 m uzyskuje się inna liczba odcinków albo z pomyłki w mnożeniu liczb dziesiętnych.
  • Wynik 21,58 m może pochodzić z nieprawidłowego zaokrąglenia lub policzenia odpadu "na odcinek" zamiast "na pręt" i pomnożenia przez 126.
  • Wynik 27,95 m często jest skutkiem przyjęcia błędnego schematu cięcia (np. liczenia, że z każdego pręta zostaje 12 − 5,85 = 6,15 m odpadu, bez zauważenia, że da się odciąć dwa odcinki 5,85 m).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, ile pełnych odcinków wymaganej długości mieści się w długości handlowej (to "najdroższy" błąd), a dopiero potem licz odpady i sumuj je dla liczby prętów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile odcinków 5,85 m mieści się w 12 m: 2 sztuki, bo 2×5,85=11,70. Potem policz odpad z jednego pręta: 12,00−11,70=0,30 m. Na końcu pomnóż odpad przez liczbę prętów 12 m zużytych do wykonania wszystkich odcinków.
Bo suma długości dwóch odcinków wynosi 11,70 m i nadal jest mniejsza niż 12 m. Trzeci odcinek się nie zmieści (3×5,85=17,55 m). To typowy krok w zadaniach z rozkroju: sprawdza się maksymalną liczbę odcinków możliwych do wycięcia z jednego pręta.
Długość handlowa to standardowa długość, w jakiej pręty stalowe są dostarczane (np. 12 m). Z tej długości docina się wymagane odcinki do zbrojenia. W obliczeniach odpadów porównuje się sumę odciętych fragmentów z długością handlową i różnicę traktuje jako niewykorzystaną stal.
Ustal, ile odcinków powstaje z jednego pręta 12 m. Jeśli z jednego pręta masz 2 odcinki, to liczbę prętów liczysz: 126 ÷ 2 = 63. Gdyby dzielenie nie dawało liczby całkowitej, trzeba byłoby zaokrąglić w górę, bo pręty zużywa się w sztukach.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych odpady traktuje się jako niewykorzystane i nie zakłada się ich łączenia, chyba że treść wyraźnie to dopuszcza. W praktyce czasem można wykorzystać krótsze resztki na strzemiona lub inne elementy, ale wymaga to planu rozkroju i zgodności z dokumentacją.
Najczęstsze to: policzenie odpadu jako 12−5,85 (bez sprawdzenia, że mieszczą się dwa odcinki), błędne mnożenie liczb dziesiętnych (0,30×63), pomylenie jednostek oraz nieuwzględnienie, że liczba prętów 12 m musi być całkowita (zaokrąglanie w dół zamiast w górę).
Gdy po podziale liczby wymaganych odcinków przez liczbę odcinków z jednego pręta zostaje reszta. Wtedy nie da się kupić "ułamka pręta", więc trzeba przyjąć kolejny pełny pręt 12 m. To zwiększa odpad i jest ważne w kosztorysowaniu oraz zamawianiu stali.
Zrób szybki test: policz łączną długość potrzebnych odcinków (126×5,85) i porównaj z łączną długością prętów 12 m (liczba prętów×12). Różnica powinna dać odpad. Taka kontrola wykrywa większość błędów w liczbie prętów i w mnożeniu.
To suma fragmentów prętów, które pozostają po docięciu wymaganych odcinków i nie są użyte w danym elemencie zbrojenia. W zadaniach traktuje się to jako odpad. W praktyce może być magazynowana i wykorzystana później, ale zależy to od organizacji robót i zapotrzebowania na krótsze odcinki.
Im lepiej dopasujesz długości cięć do długości handlowej (np. 12 m), tym mniejszy odpad i mniejsze zużycie stali. Mniejszy odpad to niższy koszt materiału i mniej resztek na placu budowy. Dlatego przy dużych ilościach prętów analizuje się schematy cięcia, aby ograniczyć straty.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Z 12 m pręta można odciąć dwa odcinki 5,85 m, bo 2 × 5,85 = 11,70 m.Pozostaje więc odpad 12,00 − 11,70 = 0,30 m z jednego pręta."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Działania na liczbach" (arytmetyka) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Arytmetyka (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL): "Mnożenie liczb dziesiętnych" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-decimals (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL): "Dzielenie liczb dziesiętnych" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-decimals (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podstawy obliczeń materiałowych w robotach zbrojarskich (skrypty szkolne/branżowe)
  • Zadania z arytmetyki praktycznej: działania na metrach i liczbach dziesiętnych
  • Materiały dydaktyczne dotyczące optymalizacji rozkroju (wprowadzenie do problemu rozkroju prętów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego