To zadanie sprawdza przeliczanie receptury na inną wielkość produkcji, czyli klasyczną proporcję prostą: im więcej wyrobu wytwarzamy, tym więcej surowca zużyjemy, przy założeniu niezmienionej receptury.
Dane: na 1 kg strucli makowej zużyto 0,2 kg maku. Pytanie: ile maku potrzeba na 100 kg wyrobu?
Skalowanie partii z 1 kg do 100 kg oznacza zwiększenie produkcji 100 razy. Tę samą wielokrotność stosujemy do maku:
0,2 kg × 100 = 20 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 10 kg odpowiadałoby zużyciu 0,1 kg maku na 1 kg wyrobu (za mało w porównaniu do danych 0,2 kg/kg) – to typowy skutek pomylenia mnożenia z dzieleniem lub przyjęcia złej proporcji.
- 15 kg również zaniża zużycie (0,15 kg/kg). Taki wynik często wynika z "szacowania" zamiast wykonania prostego działania lub z błędu w pracy na liczbach dziesiętnych.
- 5 kg jest rażąco za mało (0,05 kg/kg) i zwykle bierze się z błędnego przesunięcia przecinka albo z nieuwagi (np. potraktowania 100 jako 25 lub 10).
Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, zrób szybki test sensowności. Skoro na 1 kg potrzeba 0,2 kg, to na 100 kg na pewno potrzeba dużo więcej niż 1 kg, więc wynik rzędu kilku kilogramów jest podejrzany. Najprościej: "na 100 kg jest 100 porcji po 1 kg", więc mnożymy przez 100.
