Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC4 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 32.
Do wyprodukowania 2 500 kg mielonki konserwowej zużyto 2 000 kg surowców peklowanych. Ile wyniosła wydajność gotowego produktu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność liczy się jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy zużytych surowców, pomnożony przez 100%.
Tu: 2 500 kg / 2 000 kg = 1,25, więc 1,25 × 100% = 125%. Wynik powyżej 100% oznacza wzrost masy (np. przez dodatek wody, składników).

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność gotowego produktu w ujęciu procentowym najczęściej wyraża, jaki uzysk masy wyrobu otrzymano z określonej masy surowców. W praktyce jest to porównanie "efektu" (wyrób gotowy) do "nakładu" (zużyte surowce).

Stosujemy wzór:

wydajność [%] = (masa produktu gotowego / masa zużytych surowców) × 100%

Dane z zadania:

  • masa mielonki konserwowej (produkt gotowy): 2 500 kg
  • masa surowców peklowanych (zużyte surowce): 2 000 kg

Obliczenia krok po kroku:

  • 2 500 / 2 000 = 1,25
  • 1,25 × 100% = 125%

Odpowiedź "125%" jest więc zgodna z definicją wydajności jako uzysku produktu w odniesieniu do surowców.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "100%" oznaczałoby, że masa produktu jest równa masie surowców (brak zmiany masy). W danych widać wzrost z 2 000 do 2 500 kg, więc nie może to być 100%.
  • "80%" odpowiadałoby sytuacji, w której produkt waży mniej niż surowce (typowe przy dużych ubytkach termicznych). Tu jest odwrotnie: masa produktu jest większa.
  • "75%" to jeszcze większy ubytek masy; również nie pasuje do danych, bo nie ma spadku, tylko wzrost.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli licznik (produkt) jest większy od mianownika (surowce), wynik wydajności będzie powyżej 100%. Jeśli produkt jest mniejszy, wydajność będzie poniżej 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć wydajność gotowego produktu w procentach?
Najczęściej liczy się ją ze wzoru: (masa wyrobu gotowego / masa zużytych surowców) × 100%. Najpierw wykonaj dzielenie, a dopiero potem pomnóż wynik przez 100%. Zwróć uwagę, aby obie masy były w tych samych jednostkach (np. kg).
Dlaczego wydajność może być większa niż 100%?
Wydajność > 100% oznacza, że masa produktu gotowego jest większa niż masa surowców bazowych. W przetwórstwie mięsa może to wynikać z dodatku wody, lodu, przypraw, dodatków funkcjonalnych czy zalew, a także z procesu technologicznego zwiększającego masę mieszaniny.
Co oznacza wydajność 100% w produkcji mielonki?
Wydajność 100% oznacza, że masa wyrobu gotowego jest równa masie surowców przyjętych do obliczeń. W praktyce jest to punkt odniesienia: brak ubytku i brak przyrostu masy. Jeśli produkt waży więcej, wydajność będzie powyżej 100%, a jeśli mniej — poniżej 100%.
Jakie są typowe błędy przy liczeniu wydajności w zadaniach?
Najczęstsze pomyłki to odwrócenie ułamka (surowiec/produkt zamiast produkt/surowiec), pominięcie mnożenia przez 100%, oraz wybór "ładnej" liczby (np. 100%) bez rachunku. Błędy wynikają też z mylenia wydajności z ubytkiem produkcyjnym.
Czy wydajność to to samo co ubytek masy?
Nie. Wydajność opisuje, ile produktu uzyskano z surowców (zwykle w %). Ubytek dotyczy strat masy (np. podczas obróbki termicznej) i też bywa liczony procentowo, ale odnosi się do "ile zniknęło", a nie "ile uzyskano". W zadaniach łatwo je pomylić.
Jak sprawdzić szybko, czy wynik wydajności ma sens?
Porównaj liczby: jeśli masa produktu gotowego jest większa niż masa surowców, wydajność musi wyjść powyżej 100%. Jeśli produkt jest lżejszy, wydajność będzie poniżej 100%. Taki "test zdrowego rozsądku" pozwala wychwycić odwrócony ułamek lub błędy w procentach.
Jak obliczyć wydajność, gdy dane są w różnych jednostkach (kg i g)?
Najpierw sprowadź wszystko do jednej jednostki, np. do kilogramów albo gramów. Dopiero potem podstaw do wzoru. Przykład: 2 000 kg = 2 000 000 g. Ujednolicenie jednostek zapobiega wynikom kompletnie oderwanym od rzeczywistości.
Kiedy w zakładzie mięsnym mierzy się wydajność produkcji?
Wydajność oblicza się po zakończeniu partii produkcyjnej (lub etapu), gdy znana jest masa wyrobu gotowego oraz masa surowców zużytych według dokumentacji. To narzędzie kontroli procesu: pomaga porównywać partie, wykrywać odchylenia i oceniać efektywność wykorzystania surowca.
Jakie dane z dokumentacji produkcyjnej są potrzebne do wydajności?
Potrzebujesz co najmniej dwóch wartości: masy surowców przyjętych do obliczeń (np. surowce peklowane z rozchodu) oraz masy produktu gotowego (uzysk z ważenia po zakończeniu produkcji). Ważne, aby dotyczyły tej samej partii i tego samego zakresu procesu.
Jak przygotować się do zadań z wydajności na egzaminie SPC.4?
Ćwicz krótkie zadania rachunkowe: wydajność, uzysk i ubytek masy. Naucz się rozpoznawać, co jest "nakładem" (surowce) i "efektem" (produkt). Stosuj stały schemat: wzór → podstawienie → dzielenie → ×100% → kontrola sensu wyniku.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wydajność liczy się jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy zużytych surowców, pomnożony przez 100%.Tu: 2 500 kg / 2 000 kg = 1,25, więc 1,25 × 100% = 125%."

Materiały:

  • Zadania z obliczeń procentowych (procent składany nie jest potrzebny; wystarczy procent prosty)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa mięsnego dotyczące pojęć: uzysk, wydajność, ubytek
  • Ćwiczenia: obliczanie wydajności/ubytku dla różnych produktów (parzone, pieczone, konserwowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego