Dobór wpustu do montażu koła pasowego na wale wykonuje się w oparciu o tablice normalizacyjne (dla wpustów pryzmatycznych). W pierwszym kroku nie "zgaduje się" wymiarów, tylko przyporządkowuje średnicę wału do zalecanego przekroju wpustu b × h.
Dla wału o średnicy Ø40 właściwy dobór wskazuje przekrój 12 × 8. To właśnie ta para wymiarów jest najważniejsza, bo determinuje szerokość i wysokość wpustu oraz odpowiadające im wymiary rowków w wale i piaście. Wybór większych przekrojów (np. 14×9, 16×10, 18×11) może prowadzić do wykonania niezgodnych z normalizacją rowków lub osłabienia wału/ piasty przez zbyt duże podcięcie.
Trzeci wymiar, czyli długość l, w praktyce zależy głównie od długości piasty koła pasowego oraz wymaganej powierzchni współpracy do przeniesienia momentu. Sama średnica wału zwykle nie wystarcza do jednoznacznego doboru długości. W tym zadaniu wszystkie odpowiedzi mają jednak tę samą długość (60 mm), więc rozstrzygające jest b×h, a wariant z przekrojem 12×8 pozostaje jedyną poprawną odpowiedzią.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Odpowiedzi z przekrojami 14×9, 16×10 i 18×11 są innymi rozmiarami normalizacyjnymi, typowo przypisanymi do większych średnic wałów. Wybieranie ich "na zapas" jest częstym błędem, bo w połączeniach normalizowanych trzeba zachować zgodność wymiarową wał–wpust–piasta.
- Nie ma tu podstaw do zwiększania przekroju bez informacji o większym momencie, nietypowym materiale lub szczególnych wymaganiach konstrukcyjnych.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że w tego typu pytaniach najpierw identyfikuje się właściwe b×h z tabeli dla danej średnicy, a dopiero potem rozważa l (jeśli zadanie podaje długość piasty lub moment obrotowy).
