KWALIFIKACJA BUD11 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 30.
Dopuszczalne odchylenie okładziny z paneli ściennych MDF od pionu wynosi 5 mm/m i nie więcej niż 10 mm na całej wysokości pomieszczenia. Ile wynosi dopuszczalna wartość odchylenia dla przedstawionej na szkicu ściany o wysokości 2,5 m?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz odchylenie z warunku 5 mm na 1 m: dla 2,5 m jest to 5×2,5 = 12,5 mm. Następnie stosujesz ograniczenie maksymalne "nie więcej niż 10 mm na całej wysokości pomieszczenia". Ponieważ 12,5 mm przekracza limit, dopuszczalna odchyłka wynosi 10,0 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwie informacje o dopuszczalnym odchyleniu okładziny od pionu:

  • 5 mm/m – czyli na każdy 1 metr wysokości dopuszcza się 5 mm odchyłki,
  • nie więcej niż 10 mm na całej wysokości pomieszczenia – czyli istnieje limit maksymalny, którego nie wolno przekroczyć nawet wtedy, gdy przeliczenie "na metr" daje większą wartość.

Dla ściany o wysokości 2,5 m obliczenie z przelicznika mm/m wygląda tak:

5 mm/m × 2,5 m = 12,5 mm.

To jest odchylenie wynikające wyłącznie z przeliczenia proporcjonalnego. Jednak treść zadania zawiera dodatkowy warunek: maksymalnie 10 mm na całej wysokości. Oznacza to, że dopuszczalna odchyłka jest równa mniejszej z dwóch wartości: (1) obliczonej z 5 mm/m oraz (2) limitu 10 mm.

Porównanie:

  • z proporcji: 12,5 mm,
  • limit: 10 mm.

Ponieważ 12,5 mm > 10 mm, to obowiązuje limit, a więc dopuszczalne odchylenie wynosi 10,0 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "5,0 mm" odpowiadałoby wysokości 1 m (albo pominięciu mnożenia przez 2,5), więc zaniża wynik.
  • "2,5 mm" jest błędem wynikającym z odwrócenia proporcji (podzielenia zamiast pomnożenia) lub mylenia jednostek.
  • "12,5 mm" wynika z poprawnego mnożenia 5×2,5, ale ignoruje warunek "nie więcej niż 10 mm", więc nie jest dopuszczalne.

W praktyce na egzaminie warto zawsze podkreślić w treści słowa typu "nie więcej niż", bo często oznaczają, że po obliczeniu trzeba jeszcze zastosować ograniczenie maksymalne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy tolerancja jest w mm/m, mnożysz ją przez wysokość w metrach. Np. 5 mm/m dla 2,5 m daje 5×2,5 = 12,5 mm. Potem sprawdzasz, czy nie ma dodatkowego limitu maksymalnego (np. "nie więcej niż 10 mm").
12,5 mm wynika z samego przeliczenia 5 mm/m na 2,5 m. Jednak treść zawiera warunek ograniczający: maksymalnie 10 mm na całej wysokości. Jeśli obliczenie daje więcej niż 10 mm, trzeba przyjąć 10 mm jako dopuszczalną wartość.
To są dwa jednoczesne warunki: odchyłka rośnie proporcjonalnie do wysokości (5 mm na każdy metr), ale nie może przekroczyć stałego limitu 10 mm dla całej wysokości. W praktyce bierzesz mniejszą z wartości: wyliczoną i limit.
Najczęściej używa się poziomicy (także laserowej), pionu oraz łaty. Mierzy się odchyłkę jako różnicę (szczelinę) między płaszczyzną okładziny a linią pionu na danej wysokości, a wynik porównuje z tolerancją.
Limit maksymalny stosujesz zawsze wtedy, gdy w treści pojawia się warunek typu "nie więcej niż …". Najpierw liczysz wartość z przelicznika (np. mm/m), a potem porównujesz z limitem. Jeśli obliczenie przekracza limit, dopuszczalna jest wartość limitu.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnienie ograniczenia "nie więcej niż", pomylenie mnożenia z dzieleniem (np. 5/2,5 zamiast 5×2,5), błąd jednostek (traktowanie mm/m jak mm) oraz wybór wyniku "z mnożenia" bez sprawdzenia warunków dodatkowych.
Nie zawsze. Często podaje się przelicznik proporcjonalny (np. mm/m), ale dodatkowo pojawia się limit maksymalny dla całego elementu. Wtedy odchylenie rośnie tylko do pewnego momentu, a po przekroczeniu progu obowiązuje stała wartość graniczna.
Szukaj sformułowań: "nie więcej niż", "maksymalnie", "nie przekracza". To sygnał, że po wykonaniu obliczenia trzeba jeszcze zastosować ograniczenie. Na egzaminie warto podkreślić te słowa i dopiero potem liczyć.
Oceń rząd wielkości: przy 5 mm na metr i wysokości większej niż 2 m wynik "z proporcji" będzie większy niż 10 mm, więc prawdopodobnie zadziała limit 10 mm. Taka kontrola nie zastępuje obliczeń, ale pomaga wychwycić pomyłki.
Najpierw wypisz dane i warunki (przelicznik oraz limit). Potem policz wartość z proporcji i porównaj z limitem. Na końcu wpisz wynik z jednostką i odpowiednim zaokrągleniem. Dzięki temu zmniejszasz ryzyko pominięcia słów "nie więcej niż".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Najpierw liczysz odchylenie z warunku 5 mm na 1 m: dla 2,5 m jest to 5×2,5 = 12,5 mm. Następnie stosujesz ograniczenie maksymalne "nie więcej niż 10 mm na całej wysokości pomieszczenia"."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne do robót okładzinowych i wykończeniowych (dział: tolerancje i odbiór robót)
  • Instrukcje producentów systemów paneli ściennych dotyczące montażu i dopuszczalnych odchyłek
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i obliczenia na jednostkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego