KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Dopuszczalne odchyłki rzędnej korony wału przeciwpowodziowego w stosunku do projektowanej wynoszą od +2 do –5 cm. Określ na podstawie wyników pomiarów kontrolnych w ilu miejscach wykonanej budowli należy wykonać roboty poprawkowe.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi rzędnych korony wału przeciwpowodziowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać miejsca robót poprawkowych, porównuje się każdą zmierzoną odchyłkę rzędnej korony wału z dopuszczalnym zakresem od +2 cm do −5 cm.
Roboty poprawkowe są potrzebne tylko tam, gdzie wynik jest większy niż +2 cm lub mniejszy niż −5 cm. Z przedstawionych wyników takie przekroczenia występują w dwóch punktach.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli wykonania wału przeciwpowodziowego sprawdza się, czy rzędna korony (wysokość w terenie) odpowiada rzędnej projektowanej w granicach przyjętej tolerancji. W zadaniu tolerancja jest podana jako przedział: od +2 cm do −5 cm względem projektu.

Oznacza to, że wynik pomiaru jest akceptowalny, gdy odchyłka mieści się w zakresie:

  • nie więcej niż +2 cm (czyli wykonanie nie może być "za wysokie" ponad tę granicę),
  • i jednocześnie nie mniej niż −5 cm (czyli wykonanie nie może być "za niskie" poniżej tej granicy).

Każde miejsce pomiaru ocenia się identycznie: jeśli odchyłka jest w przedziale od +2 cm do −5 cm (włącznie z wartościami granicznymi), to nie ma podstaw do poprawek. Jeśli odchyłka wykracza poza przedział (czyli > +2 cm albo < −5 cm), oznacza to niezgodność i konieczność wykonania robót poprawkowych na danym odcinku/punkcie kontrolnym.

Poprawna odpowiedź brzmi: "W dwóch.", ponieważ spośród wszystkich przedstawionych wyników pomiarów kontrolnych dokładnie dwa wskazują przekroczenie tolerancji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "W jednym." wynika zwykle z pominięcia jednego przekroczenia (błąd zliczania) albo z błędu znaku (np. potraktowanie odchyłki ujemnej jako dodatniej).
  • "W trzech." to typowy efekt zbyt restrykcyjnej interpretacji, np. uznania wartości granicznej (równej +2 cm lub −5 cm) za niezgodną, mimo że mieści się w dopuszczalnym zakresie.
  • "W czterech." bywa skutkiem mylenia tolerancji z wartością bezwzględną (np. błędne założenie, że dopuszczalne są tylko odchyłki do 2 cm "w obie strony").

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przepisz sobie tolerancję jako nierówność (−5 cm ≤ odchyłka ≤ +2 cm) i dopiero wtedy kwalifikuj każdy wynik oraz licz przekroczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna korony wału to wysokość górnej krawędzi (korony) wału odniesiona do przyjętego układu wysokości (np. reperów). W praktyce porównuje się ją z rzędną projektowaną, aby ocenić, czy wał ma wymaganą wysokość ochronną.
To przedział tolerancji względem projektu: wykonanie może być maksymalnie o 2 cm wyższe i maksymalnie o 5 cm niższe od wartości projektowanej. Każda odchyłka > +2 cm lub < −5 cm oznacza przekroczenie tolerancji.
Weź listę wyników pomiarów kontrolnych i dla każdego punktu sprawdź, czy odchyłka mieści się w zakresie −5 cm ≤ odchyłka ≤ +2 cm. Zlicz tylko te punkty, które są poza zakresem. Otrzymana liczba to miejsca do poprawek.
Gdy tolerancja jest podana jako przedział "od… do…", standardowo obejmuje on wartości krańcowe. To znaczy, że wynik równy +2 cm lub równy −5 cm nadal mieści się w dopuszczalnym zakresie. Błąd polega na uznaniu granicy za przekroczenie.
Najczęstszy błąd to odwrócenie interpretacji: odchyłkę ujemną traktuje się jak "za wysoko" lub odwrotnie. Pomaga zapis: odchyłka = (pomiar − projekt). Wtedy dodatnia oznacza powyżej projektu, a ujemna poniżej projektu.
Nie, jeśli obowiązuje tolerancja od +2 cm do −5 cm, bo −4 cm mieści się w zakresie dopuszczalnym (jest większe od −5 cm). Do poprawek kwalifikują się tylko punkty poniżej −5 cm lub powyżej +2 cm.
Pomiary kontrolne wykonuje się w trakcie robót (kontrola bieżąca) oraz przed odbiorem danego odcinka/etapu. Celem jest potwierdzenie zgodności geometrii (w tym rzędnych) z projektem i wczesne wykrycie miejsc wymagających korekt.
Punkty kontrolne wyznacza się wzdłuż osi lub krawędzi korony w zadanych odstępach, a także w miejscach charakterystycznych (załamania trasy, przejścia przez obiekty, włączenia odcinków). Ich rozmieszczenie wynika z dokumentacji i zasad kontroli jakości.
Tak, bo "miejsca" w zadaniu odnoszą się do punktów/odcinków objętych kontrolą. Gęstsza siatka pomiarowa może ujawnić więcej lokalnych przekroczeń tolerancji. Na egzaminie liczy się jednak wyłącznie to, co wynika z podanych wyników pomiarów.
Ćwicz zapisywanie tolerancji jako nierówności (np. −5 ≤ x ≤ +2), a potem szybkie kwalifikowanie wyników jako "w normie" lub "poza normą". Trenuj też uważne zliczanie przekroczeń oraz pracę na tabelach z pomiarami, bo to częsty format zadań.
info

Statystycznie 31% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (niwelacja, pomiary wysokościowe)
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych i hydrotechnicznych (kontrola jakości, tolerancje wykonania)
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne i zadania z interpretacji tolerancji i wyników pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego