KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 1.
Ekonomiczna wielkość dostawy to zasada spełniająca kryterium
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ekonomiczna wielkość dostawy (EWZ/EOQ) wyznacza taką partię zamówienia, przy której minimalizuje się łączny koszt: koszt uzupełniania (zamawiania) oraz koszt utrzymania zapasów. Nie chodzi o maksymalizację kosztów ani o minimalizację kosztu jednostkowego czy tylko "zmiennego" składnika, lecz o minimum sumy obu grup kosztów.

Pełne wyjaśnienie:

Ekonomiczna wielkość dostawy/zamówienia (EWZ/EOQ) to klasyczna zasada zarządzania zapasami, której celem jest znalezienie takiej wielkości partii dostawy, aby łączny koszt zapasu był minimalny.

W modelu EOQ rozpatruje się dwie przeciwstawne składowe:

  • Koszt uzupełniania (zamawiania) – im większa jednorazowa dostawa, tym rzadziej składa się zamówienia, więc ta część kosztu zwykle maleje.
  • Koszt utrzymania zapasu – im większa partia, tym wyższy przeciętny stan zapasu (zwykle ok. Q/2), więc rośnie koszt magazynowania/kapitału.

Dlatego minimalizuje się sumę tych kosztów (koszt całkowity), a optimum pojawia się w punkcie równowagi między nimi. W ujęciu wzorów często zapisuje się to jako: TC = (D/Q)×S + (Q/2)×H, gdzie pierwsza część dotyczy zamawiania, a druga utrzymania zapasu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Maksymalizacji łącznego kosztu…" – jest sprzeczne z istotą optymalizacji w EOQ: szuka się minimum, nie maksimum.
  • "Minimalizacji jednostkowego kosztu…" – EOQ nie minimalizuje kosztu "na sztukę" wprost; minimalizuje koszt całkowity systemu zamawiania i utrzymania zapasu przy danym popycie.
  • "Minimalizacji zmiennego kosztu…" – sformułowanie nie oddaje kryterium modelu; kluczowa jest minimalizacja sumy dwóch grup kosztów (zamawiania i utrzymania), a nie nieprecyzyjnie wskazanego "kosztu zmiennego".

W praktyce magazynowej znajomość tego kryterium pomaga dobrać wielkość partii dostawy i częstotliwość zamówień tak, aby nie generować ani zbyt wysokich kosztów zamawiania (za często), ani nadmiernych kosztów magazynowania (za duże zapasy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EWZ/EOQ to metoda wyznaczania takiej wielkości partii zamówienia, która minimalizuje łączny koszt zapasów. Uwzględnia jednocześnie koszt składania zamówień (uzupełniania) oraz koszt utrzymania zapasu w magazynie, szukając najlepszego kompromisu między nimi.
Koszt jednostkowy nie pokazuje skutków częstotliwości zamówień i poziomu zapasu. W EOQ liczy się koszt całego systemu: gdy zamawiasz rzadziej, spada koszt zamawiania, ale rośnie koszt utrzymania zapasu. Minimum pojawia się dla sumy tych dwóch kosztów.
Najczęściej uwzględnia się dwie składowe: koszt zamawiania (np. obsługa zamówienia, transport, przyjęcie) oraz koszt utrzymania zapasu (magazynowanie, kapitał, ryzyko przeterminowania). Model szuka takiej wielkości dostawy, by suma obu była najmniejsza.
Klasyczny wzór to Q* = √(2DS/H). D oznacza roczny popyt, S koszt jednego zamówienia, a H roczny koszt utrzymania jednej sztuki w zapasie. Wynik Q* to wielkość partii, dla której łączny koszt zamawiania i utrzymania jest minimalny.
EOQ najlepiej działa przy dość stabilnym popycie i względnie stałych kosztach (zamawiania i utrzymania). Zakłada też przewidywalne dostawy. W praktyce można go używać jako punktu wyjścia do planowania partii zakupów, a przy dużej zmienności popytu trzeba stosować modyfikacje.
Duża dostawa zmniejsza liczbę zamówień, ale podnosi średni stan zapasu, a więc koszt utrzymania (miejsce, kapitał, ryzyko uszkodzeń i starzenia). EOQ pokazuje kompromis: zbyt duża partia zwiększa koszty magazynowania bardziej, niż oszczędza na kosztach zamawiania.
W klasycznym modelu EOQ punkt optymalny jest interpretowany jako stan, w którym koszt zamawiania i koszt utrzymania zapasu są zrównoważone. To intuicyjne wyjaśnienie pomaga na egzaminie: minimum łącznego kosztu jest tam, gdzie "nie przepłacasz" ani za zbyt częste zamówienia, ani za nadmierny zapas.
Najczęstsze pomyłki to wybór kosztu jednostkowego zamiast łącznego, pomijanie jednej ze składowych (tylko magazynowanie albo tylko zamawianie) oraz mylenie kierunku optymalizacji (minimalizacja vs maksymalizacja). Warto pamiętać: EOQ minimalizuje sumę dwóch kosztów.
Koszt łączny dotyczy całego procesu w czasie (np. roku): ile łącznie kosztuje zamawianie i utrzymanie zapasu. Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną sztukę i często nie uwzględnia skutków poziomu zapasu. W EOQ zawsze szukasz minimum kosztu łącznego.
Opanuj definicje kosztu zamawiania i utrzymania, zrozum zależność: większa partia = mniej zamówień, ale większy zapas. Przećwicz rozpoznawanie, co jest minimalizowane (łączny koszt) oraz podstawowe symbole we wzorze. Na testach często wygrywa uważne czytanie: "łączny" vs "jednostkowy".
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Ekonomiczna wielkość dostawy (EWZ/EOQ) wyznacza taką partię zamówienia, przy której minimalizuje się łączny koszt: koszt uzupełniania (zamawiania) oraz koszt utrzymania zapasów."

Źródła:

  • Harris, F.W., "How Many Parts to Make at Once", Factory, The Magazine of Management, 1913.
  • Wikipedia: "Economic order quantity" (EOQ) – https://en.wikipedia.org/wiki/Economic_order_quantity (dostęp: 24.02.2026).
  • Investopedia: "Economic Order Quantity (EOQ): Definition and Formula" – https://www.investopedia.com/terms/e/economicorderquantity.asp (dostęp: 24.02.2026).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zarządzania zapasami omawiające EOQ/EWZ oraz strukturę kosztów zapasu
  • Notatki z zajęć z logistyki/zaopatrzenia: koszt zamawiania vs koszt utrzymania
  • Zadania rachunkowe z EOQ (wyznaczanie Q* i interpretacja składowych kosztu całkowitego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego