KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
Elementem opisu inwentarzowego zdjęcia portretowego pochodzącego z XIX wieku jest imię i nazwisko osoby widocznej na fotografii oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W opisie inwentarzowym fotografii portretowej kluczowe są dane identyfikujące osobę przedstawioną oraz informacje ułatwiające jej rozróżnienie (np. rola społeczna, zawód, funkcja). Dane stricte biograficzne, jak data urodzenia czy informacja o śmierci, zwykle należą do biogramu lub rekordu wzorcowego, a nie do podstawowego opisu zdjęcia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis inwentarzowy fotografii (w tym portretu z XIX wieku) powinien przede wszystkim identyfikować obiekt i umożliwiać jego wyszukanie. W przypadku portretów kluczowym elementem jest ustalenie, kogo fotografia przedstawia, dlatego w opisie pojawia się imię i nazwisko osoby widocznej na zdjęciu.

Drugim typowym elementem, który wzmacnia identyfikację, jest funkcja lub zajmowane stanowisko (np. urząd, zawód, rola społeczna). Taka informacja pomaga odróżnić osoby o tym samym imieniu i nazwisku oraz lepiej osadzić fotografię w kontekście (kto i z jakiego powodu mógł zostać sportretowany).

  • "Publikacje biograficzne" nie są elementem podstawowego opisu inwentarzowego samej fotografii. To raczej źródła pomocnicze do identyfikacji osoby (bibliografia/źródła), które mogą występować w opracowaniach, notach lub dokumentacji badawczej, ale nie stanowią typowego pola opisu portretu.
  • "Data i miejsce urodzenia" to dane biograficzne. Mogą być użyteczne, lecz ich pozyskanie bywa niepewne, a ponadto zwykle przypisuje się je do opisu osoby (biogramu, rekordu wzorcowego), a nie do minimalnego opisu jednostki fotograficznej.
  • "Informacja o śmierci" również jest szczegółem biograficznym. Podobnie jak data urodzenia, częściej występuje w biogramach i kartotekach osób niż w zwięzłym opisie inwentarzowym pojedynczej fotografii.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną zasadę: opis jednostki fotograficznej koncentruje się na identyfikacji przedstawionej osoby i cechach ułatwiających wyszukiwanie, natomiast rozbudowane informacje biograficzne i bibliografia to zwykle odrębny poziom opracowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis inwentarzowy to zestaw podstawowych danych o jednostce archiwalnej (np. fotografii), które pozwalają ją zidentyfikować i wyszukać. Zwykle obejmuje m.in. tytuł/określenie, datowanie, twórcę (jeśli znany), temat oraz informacje identyfikujące osoby lub miejsca widoczne na zdjęciu.
Najczęściej podaje się imię i nazwisko oraz dane ułatwiające rozróżnienie osoby, np. funkcję, stanowisko lub zawód. To pomaga w wyszukiwaniu i unikaniu pomyłek przy osobach o podobnych danych. Rozbudowane informacje życiorysowe zwykle trafiają do odrębnych not lub rekordów wzorcowych.
Funkcja/stanowisko działa jak cecha identyfikacyjna: pozwala odróżnić osoby o tym samym imieniu i nazwisku oraz doprecyzowuje kontekst fotografii. W archiwum często wyszukuje się portrety także według roli społecznej (np. urzędnik, duchowny, nauczyciel), więc ta informacja zwiększa użyteczność opisu.
Nie zawsze. To dane biograficzne, które bywają niepewne lub trudne do ustalenia, a ponadto częściej przypisuje się je do opisu osoby (biogramu lub rekordu wzorcowego) niż do minimalnego opisu jednostki fotograficznej. W opisie zdjęcia ważniejsze jest pewne wskazanie, kogo przedstawia portret.
Informacje o śmierci mogą pojawić się, gdy archiwum prowadzi szczegółowe opracowanie osoby (np. nota biograficzna, rekord wzorcowy) i dane są potwierdzone wiarygodnym źródłem. W samym opisie inwentarzowym fotografii zwykle priorytetem jest identyfikacja portretowanej osoby, a nie pełny życiorys.
Publikacje biograficzne to źródła, z których można korzystać do potwierdzenia danych o osobie (np. pisowni nazwiska, funkcji, dat). Są przydatne na etapie identyfikacji i weryfikacji informacji, ale zazwyczaj nie stanowią elementu podstawowego opisu inwentarzowego pojedynczej fotografii, tylko materiał pomocniczy.
Opis zdjęcia odpowiada na pytanie: "co to za fotografia i co przedstawia?", a biogram: "kim była ta osoba?". W opisie zdjęcia dominują metadane obiektu (temat, datowanie, autor, technika, stan) i identyfikacja przedstawionych osób. Biogram zawiera szczegółowe fakty z życia, daty i bibliografię.
Typowe błędy to dopisywanie niezweryfikowanych danych biograficznych, mieszanie informacji o osobie z informacjami o samej fotografii oraz brak elementów ułatwiających identyfikację (np. funkcji/stanowiska). Częstym problemem jest też traktowanie źródeł (publikacji) jako "pola opisu" zamiast jako narzędzia weryfikacji.
Ćwicz na przykładach: weź kilka fotografii i zapisz minimalny opis (kto/co, kiedy, gdzie, od kogo pochodzi, cechy identyfikacyjne). Ucz się rozróżniać metadane obiektu od danych biograficznych osoby. Pomaga też powtarzanie typowych pól opisu i konsekwentne stosowanie jednego schematu.
Najlepiej działają dane identyfikacyjne: imię i nazwisko, funkcja/stanowisko/zawód, ewentualnie miejsce związane z osobą lub wydarzeniem, a także datowanie i słowa kluczowe tematu. Takie elementy wspierają zarówno wyszukiwanie alfabetyczne, jak i tematyczne, bez konieczności tworzenia pełnego życiorysu w opisie zdjęcia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W opisie inwentarzowym fotografii portretowej kluczowe są dane identyfikujące osobę przedstawioną oraz informacje ułatwiające jej rozróżnienie (np. rola społeczna, zawód, funkcja)."

Źródła:

  • ISAD(G): General International Standard Archival Description, Second Edition, International Council on Archives (ICA), 2000
  • ISAAR(CPF): International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons and Families, 2nd Edition, International Council on Archives (ICA), 2004

Materiały:

  • podręczniki z podstaw archiwistyki dotyczące ewidencji i opracowania
  • materiały dydaktyczne o opisie fotografii i materiałów ikonograficznych
  • standardy i rekomendacje opisu archiwalnego (międzynarodowe i instytucjonalne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego