KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Elementem przenośnika taśmowego nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgrzebło jest elementem charakterystycznym dla przenośników zgrzebłowych (transportujących urobek za pomocą zgarniaków/zgrzebeł), a nie dla przenośników taśmowych. W przenośniku taśmowym typowymi elementami są m.in. bębny (zwrotny i napinający) oraz krążniki podpierające taśmę.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośniku taśmowym materiał jest transportowany na taśmie, która obiega po układzie bębnów i jest podparta zestawami rolek (krążników). Dlatego do podstawowych elementów takiego przenośnika zalicza się m.in. krążniki (podpierają i prowadzą taśmę) oraz bębny (zmieniają kierunek biegu taśmy i umożliwiają jej prawidłowe napięcie).

Zgrzebło natomiast kojarzy się z innym rozwiązaniem konstrukcyjnym: przenośnikiem zgrzebłowym, w którym ruch łańcucha z zabierakami (zgrzebłami) przesuwa urobek w rynnie. To inny typ urządzenia transportowego, typowy np. dla transportu w ścianie lub w miejscach, gdzie stosuje się przenośniki zgrzebłowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (czyli są elementami przenośnika taśmowego)?

  • Bęben zwrotny – znajduje się zwykle na końcu przenośnika i służy do zmiany kierunku biegu taśmy (zawrócenia jej na odcinek powrotny).
  • Bęben napinający – jest częścią układu napinania; zapewnia odpowiednie napięcie taśmy, co wpływa na poprawny bieg i ogranicza poślizg.
  • Krążnik – to rolka/rolki, na których opiera się taśma; ogranicza opory ruchu i stabilizuje tor taśmy (górny lub dolny).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się nazwy kojarzone z łańcuchem, rynną i zabierakami, to zwykle dotyczą one przenośników zgrzebłowych, a nie taśmowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgrzebło to element współpracujący z łańcuchem w przenośniku zgrzebłowym: przesuwa urobek w rynnie, działając jak zabierak. Nie jest typowym elementem przenośnika taśmowego, gdzie nośnikiem materiału jest taśma poruszająca się po bębnach i krążnikach.
Najczęściej wyróżnia się: taśmę, bębny (np. zwrotny i napinający), krążniki (zestawy rolek), konstrukcję nośną oraz napęd i układ napinania. Te elementy odpowiadają za ruch taśmy, jej prowadzenie, podparcie oraz utrzymanie właściwego napięcia.
Krążniki podpierają taśmę na trasie przenośnika i zmniejszają opory ruchu, bo taśma toczy się po rolkach zamiast ślizgać po podporach. Dodatkowo stabilizują tor biegu taśmy i pomagają utrzymać jej prawidłowe prowadzenie na odcinkach górnym i dolnym.
Bęben zwrotny zmienia kierunek biegu taśmy na końcu przenośnika, umożliwiając jej powrót. Dzięki temu taśma tworzy zamkniętą pętlę. Uszkodzenia lub zabrudzenia w rejonie bębna zwrotnego mogą powodować niewłaściwe prowadzenie taśmy i przyspieszone zużycie okładzin.
Bęben napinający jest częścią układu napinania taśmy: pozwala utrzymać właściwe napięcie, co ogranicza poślizg na bębnie napędowym i stabilizuje bieg taśmy. Zbyt małe napięcie sprzyja poślizgowi i zjazdom taśmy, a zbyt duże może zwiększać zużycie.
W przenośniku taśmowym materiał jedzie na taśmie przesuwającej się po bębnach i krążnikach. W przenośniku zgrzebłowym transport odbywa się w rynnie: łańcuch z zgrzebłami (zabierakami) pcha lub ciągnie urobek. Stąd inne nazwy części i inne typowe awarie.
W typowej terminologii przenośników taśmowych nie: zgrzebła dotyczą przenośników zgrzebłowych. W taśmowych spotyka się za to elementy do czyszczenia taśmy (np. zgarniacze), ale nazewnictwo jest inne. Na egzaminie warto rozróżniać te pojęcia, bo są przypisane do różnych konstrukcji.
Typowe objawy to hałas, drgania, nagrzewanie się rolek, zwiększony opór ruchu taśmy oraz uszkodzenia taśmy od zablokowanych krążników. W praktyce obsługi ważna jest szybka identyfikacja takiej usterki, bo uszkodzony krążnik może przyspieszyć zużycie taśmy i powodować przestoje.
Mechanizm pomyłki wynika z podobnego skojarzenia "czyszczenia/zabierania" materiału oraz podobnego brzmienia. Zgarniacz jest urządzeniem czyszczącym taśmę, a zgrzebło jest zabierakiem na łańcuchu w przenośniku zgrzebłowym. Warto uczyć się w parach pojęć i przypisywać je do typu przenośnika.
Najlepiej sporządzić listę elementów dla każdego typu przenośnika (taśmowy, zgrzebłowy, kubełkowy itp.) i uczyć się różnic funkcjonalnych: co niesie urobek (taśma/łańcuch), jakie są podpory (krążniki/rynna) i jakie bębny/koła występują. Pomaga też czytanie DTR urządzeń z zakładu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zgrzebło jest elementem charakterystycznym dla przenośników zgrzebłowych (transportujących urobek za pomocą zgarniaków/zgrzebeł), a nie dla przenośników taśmowych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" – opis budowy i elementów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik zgrzebłowy" – opis zasady działania i elementów (zgrzebła), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_zgrzeb%C5%82owy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Krążnik" – znaczenie i zastosowanie jako rolki w przenośnikach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C4%85%C5%BCnik (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje producentów przenośników taśmowych stosowanych w zakładzie (DTR/IOiM)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw transportu technologicznego w górnictwie
  • Schematy budowy przenośników: taśmowych i zgrzebłowych (porównanie elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego