KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 40.
ElementKoszt
Panely słoneczne15 000 zł
Inwerter5 000 zł
Montaż3 000 zł
Dodatkowy sprzęt2 000 zł
Jakie jest procentowe udziału kosztu paneli słonecznych w całkowitym koszcie instalacji na podstawie powyższej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział procentowy liczysz jako: (część / całość) × 100%.
Całkowity koszt to 15 000 + 5 000 + 3 000 + 2 000 = 25 000 zł.
Udział paneli: 15 000 / 25 000 = 0,6, czyli 60%.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba obliczyć procentowy udział kosztu paneli w koszcie całkowitym instalacji. To typowe zadanie na procenty: najpierw wyznaczasz całość, a potem sprawdzasz, jaką część tej całości stanowi interesujący element.

Krok 1: oblicz koszt całkowity

Sumujesz wszystkie pozycje z tabeli:

  • panele słoneczne: 15 000 zł
  • inwerter: 5 000 zł
  • montaż: 3 000 zł
  • dodatkowy sprzęt: 2 000 zł

Razem: 15 000 + 5 000 + 3 000 + 2 000 = 25 000 zł.

Krok 2: wyznacz udział paneli w całości

Udział (w formie ułamka) to:

koszt paneli / koszt całkowity = 15 000 / 25 000 = 0,6.

Krok 3: zamień na procent

0,6 × 100% = 60%. Zatem odpowiedź "60%" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "50%" odpowiada sytuacji, gdy panele stanowiłyby połowę całkowitego kosztu. Tu połowa z 25 000 zł to 12 500 zł, a panele kosztują 15 000 zł, więc udział jest większy niż 50%.
  • "65%" byłoby poprawne, gdyby koszt paneli wynosił 16 250 zł (bo 65% z 25 000 zł = 16 250 zł) albo gdyby ktoś błędnie zaniżył koszt całkowity. To częsty błąd, gdy pomija się jedną pozycję w tabeli.
  • "75%" oznaczałoby, że trzy czwarte kosztu to panele, czyli 18 750 zł z 25 000 zł. To nie pasuje do danych i zwykle wynika z błędnego dzielenia lub mylenia podstawy procentowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik "ma sens" liczbowo. Skoro panele (15 000) są większe niż suma pozostałych kosztów (10 000), to udział musi być większy niż 50% — a 60% spełnia ten warunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Udział procentowy liczysz ze wzoru: (koszt elementu / koszt całkowity) × 100%. Najpierw zsumuj wszystkie pozycje z tabeli, a dopiero potem podziel koszt wybranego elementu przez tę sumę i pomnóż przez 100.
"Całość" to suma wszystkich kosztów ujętych w tabeli (np. panele, inwerter, montaż, dodatkowy sprzęt). Typowy błąd to pominięcie jednej pozycji, co zaniża całość i zawyża procent.
Bo procent odnosi się do pełnego kosztu instalacji. Jeśli nie policzysz sumy wszystkich elementów, nie znasz podstawy procentowania. W efekcie nawet poprawne dzielenie da zły wynik procentowy.
Porównaj koszt elementu z sumą pozostałych kosztów. Jeśli koszt elementu jest większy niż reszta, udział musi być > 50%. Jeśli jest mniejszy od reszty, udział będzie < 50%. To szybka kontrola bez dokładnych obliczeń.
Tak, jeśli montaż jest wpisany w tabeli jako część kosztu instalacji, to wchodzi do kosztu całkowitego. Pomijanie montażu to częsta pułapka, bo wtedy procent udziału paneli wychodzi zawyżony.
Najczęstsze błędy to: niepełne zsumowanie tabeli, dzielenie przez złą wartość (np. przez koszt bez jednej pozycji), zapomnienie o mnożeniu przez 100 oraz pomyłki w dzieleniu. Pomaga zapisanie działań w 2–3 krokach.
Gdy masz wynik w postaci dziesiętnej, np. 0,6, to mnożysz przez 100 i dopisujesz znak %. Czyli 0,6 × 100% = 60%. Odwrotnie: 60% to 0,60 jako ułamek dziesiętny.
W pamięci opłaca się liczyć, gdy liczby są "ładne" (np. 15 000/25 000). Kalkulator przydaje się, gdy pojawiają się nietypowe kwoty i wynik nie jest prostą liczbą. Na egzaminie i tak wykonuj kontrolę sensowności wyniku.
To znaczy, że z każdej złotówki wydanej na całą instalację, średnio 60 groszy przypada na panele. Taki wskaźnik pomaga ocenić strukturę kosztów i porównywać oferty (np. czy większy budżet idzie w moduły czy w inne elementy).
Ćwicz na tabelach kosztów: zawsze (1) policz sumę, (2) wybierz element, (3) podziel element przez sumę, (4) pomnóż przez 100. Warto zrobić serię krótkich zadań z różnymi kosztorysami PV i sprawdzać wyniki kontrolą > lub < 50%.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Udział procentowy liczysz jako: (część / całość) × 100%.Całkowity koszt to 15 000 + 5 000 + 3 000 + 2 000 = 25 000 zł.Udział paneli: 15 000 / 25 000 = 0,6, czyli 60%."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: definicja i obliczenia, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-fractions/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – Procent, opis pojęcia i przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • CK-12 – Percent as a Ratio (materiał wyjaśniający relację część/całość), https://www.ck12.org/book/ck-12-basic-geometry-concepts/section/1.12/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i ułamki
  • Zadania treningowe: obliczanie udziału procentowego w kosztorysach
  • Kalkulatory udziału procentowego (ćwiczeniowo, do samosprawdzenia wyniku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego