KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 27.
Które etapy zapewniają synchronizację zakończenia procedury współbieżnej w przedstawionym na rysunku diagramie Grafcet?
Ilustracja przedstawia diagram Grafcet, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej technika mechatronika,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Synchronizacja zakończenia procedury współbieżnej w GRAFCET jest realizowana przez etapy (lub węzły) odpowiadające złączeniu gałęzi równoległych, czyli miejscu, w którym dalszy przebieg jest możliwy dopiero po zakończeniu wszystkich gałęzi. Na przedstawionym diagramie rolę tę pełnią etapy 4 i 6.

Pełne wyjaśnienie:

W GRAFCET (zbliżonym do SFC) procedura współbieżna oznacza, że sekwencja rozgałęzia się na co najmniej dwie gałęzie wykonywane równolegle, a następnie łączy się w punkt, w którym możliwe jest przejście dalej dopiero wtedy, gdy wszystkie równoległe działania zostały zakończone. Taki punkt nazywa się synchronizacją zakończenia (złączeniem gałęzi, odpowiednik AND-join).

Etapy zapewniające synchronizację zakończenia to te, które:

  • są umieszczone w miejscu złączenia równoległych ścieżek,
  • wymuszają logikę "czekaj na wszystkie gałęzie", zanim nastąpi kolejny krok procesu.

W przedstawionym diagramie tę funkcję realizują etapy 4 i 6, ponieważ odpowiadają miejscom, gdzie równoległe fragmenty muszą się ponownie spotkać, aby sekwencja mogła kontynuować jako jedna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Tylko 7 – pojedynczy etap zwykle nie opisuje synchronizacji złączenia dwóch (lub więcej) gałęzi; synchronizacja dotyczy miejsca, w którym łączą się ścieżki równoległe, a nie dowolnego kroku końcowego.
  • 2 i 5 – taka para może odpowiadać etapom wewnątrz gałęzi lub elementom rozgałęzienia, które uruchamia równoległość, ale nie gwarantuje warunku "wszystkie gałęzie zakończone".
  • Tylko 1 – etap początkowy inicjuje sekwencję i nie pełni roli złączenia. Synchronizacja zakończenia występuje dopiero po wykonaniu działań równoległych.

Wskazówka egzaminacyjna: aby znaleźć synchronizację zakończenia, prześledź diagram od miejsca rozgałęzienia równoległego i szukaj punktu, w którym gałęzie wracają do wspólnego przebiegu. To właśnie ten punkt (i odpowiadające mu etapy) oznacza zakończenie współbieżności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
GRAFCET to graficzny język opisu sterowania sekwencyjnego. Pozwala jasno pokazać kroki procesu, warunki przejść oraz sytuacje równoległe. W mechatronice używa się go do projektowania i analizy sekwencji pracy maszyn, osi, chwytaków i układów wykonawczych.
Procedura współbieżna jest widoczna jako rozgałęzienie sekwencji na dwie lub więcej gałęzi wykonywanych równolegle. Potem zwykle pojawia się złączenie, które znów sprowadza przebieg do jednej ścieżki. Kluczowa jest obecność rozdzielenia i późniejszego połączenia.
Synchronizacja zakończenia to złączenie gałęzi równoległych, w którym dalszy przebieg jest możliwy dopiero po zakończeniu wszystkich równoległych działań. To mechanizm "czekaj na wszystkie gałęzie", aby nie przejść do kolejnego kroku zbyt wcześnie.
Bo równoległe gałęzie zwykle realizują różne, niezależne działania (np. dojazd osi i przygotowanie detalu). Jeśli proces przejdzie dalej po zakończeniu tylko jednej gałęzi, druga może być jeszcze w toku, co grozi kolizją, błędem jakości lub niespełnieniem warunku bezpieczeństwa.
Najczęściej myli się rozgałęzienie z złączeniem albo wybiera etapy "końcowe" gałęzi zamiast miejsca ich połączenia. Innym błędem jest patrzenie tylko na numerację etapów bez prześledzenia logiki: skąd gałęzie wychodzą i gdzie wracają do wspólnego przebiegu.
Rozgałęzienie uruchamia równoległość: z jednego miejsca sekwencja "idzie" w kilka stron. Złączenie kończy równoległość: kilka gałęzi prowadzi do jednego dalszego przebiegu. Najpewniej sprawdza się to, analizując kierunek przepływu i to, czy dalej jest jedna wspólna ścieżka.
Nie. W złożonych systemach mogą być różne fragmenty wykonywane równolegle w kilku miejscach procesu, więc może występować kilka złączeń (kilka synchronizacji). Każde z nich dotyczy konkretnego zestawu gałęzi równoległych i konkretnego momentu procesu.
W PLC synchronizacja często oznacza warunek logiczny, który wymaga spełnienia kilku sygnałów naraz (np. AND): "gałąź A zakończona" i "gałąź B zakończona". Dopiero wtedy aktywuje się kolejny krok sekwencji. W praktyce to zwykle kombinacja bitów stanu kroków lub flag zakończenia.
Stosuje się je, gdy działania mogą trwać jednocześnie i warto skrócić cykl, np. w maszynach montażowych: w tym samym czasie może następować dojazd siłownika, pozycjonowanie osi i sprawdzenie czujników. Równoległość jest też używana do przygotowania kolejnych operacji w tle.
Ćwicz czytanie diagramów: wyznacz krok startowy, śledź przejścia, znajdź rozgałęzienia i miejsca złączeń. Trenuj też opisywanie słowami: "co musi się stać, aby przejść dalej". Pomaga rysowanie prostych procesów (oś + siłownik) i ręczne wskazywanie synchronizacji.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Na przedstawionym diagramie rolę tę pełnią etapy 4 i 6."

Źródła:

  • IEC 60848:2013, "GRAFCET specification language for sequential function charts" (definicje rozgałęzień/złączeń i synchronizacji)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/GRAFCET - accessed 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Grafcet - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z automatyki sekwencyjnej: GRAFCET (kroki, przejścia, rozgałęzienia i złączenia)
  • Ćwiczenia z analizy diagramów sekwencji dla procesów równoległych
  • Dokumentacja narzędzi PLC/środowisk inżynierskich opisujących SFC/GRAFCET (sekcje o równoległości i synchronizacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego