KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 36.
Firma produkująca przetwory z warzyw wyprodukowała w miesiącu 10 ton surówki z warzyw, ponosząc następujące koszty:
- zakup warzyw 5 000 zł,
- wynagrodzenie pracowników 5 000 zł,
- energia elektryczna 4 000 zł,
- inne koszty 6 000 zł.

Na podstawie przedstawionych danych oblicz koszt jednostkowy produkcji 1 kg surówki z warzyw.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy to koszt całkowity podzielony przez liczbę jednostek produktu. Suma kosztów: 5 000 + 5 000 + 4 000 + 6 000 = 20 000 zł. Produkcja 10 ton to 10 000 kg. Zatem 20 000 zł / 10 000 kg = 2 zł/kg, czyli koszt 1 kg surówki wynosi 2 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt jednostkowy produkcji to informacja, ile przeciętnie kosztuje wytworzenie jednej jednostki produktu (tu: 1 kg surówki). Aby go policzyć, wykonuje się dwa kroki: (1) ustala się koszt całkowity w danym okresie dla tej produkcji, (2) dzieli się go przez liczbę jednostek produktu.

Krok 1: suma kosztów
W zadaniu podano cztery pozycje kosztowe poniesione w miesiącu. Traktujemy je łącznie jako koszt wytworzenia partii:
5 000 zł + 5 000 zł + 4 000 zł + 6 000 zł = 20 000 zł.

Krok 2: przeliczenie produkcji na kilogramy
Wyprodukowano 10 ton. Ponieważ 1 tona = 1000 kg, to:
10 ton = 10 000 kg.

Krok 3: obliczenie kosztu jednostkowego
Dzielimy koszt całkowity przez liczbę kilogramów produktu:
20 000 zł / 10 000 kg = 2 zł/kg.
Oznacza to, że w tej partii i przy tych kosztach, wytworzenie 1 kg surówki kosztowało 2 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "1 zł" zwykle wynika z pominięcia części kosztów (np. policzenia tylko 10 000 zł) albo z błędnego dzielenia przez 20 000 zamiast przez 10 000 kg.
  • "3 zł" może pojawić się po błędnym przeliczeniu 10 ton jako ok. 6–7 tys. kg albo po dodaniu kosztów niepodanych w treści (nadmiarowe założenia).
  • "4 zł" często jest skutkiem dzielenia 20 000 zł przez 5 000 kg (np. przez błędne przyjęcie, że 10 ton = 5 000 kg) lub innego poważnego błędu jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sensowność wyniku. Skoro łączny koszt to 20 000 zł, a masa 10 000 kg, to koszt 2 zł/kg daje dokładnie 20 000 zł po przemnożeniu, więc wynik jest spójny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy liczysz jako: koszt całkowity podzielony przez liczbę jednostek produktu (np. kg). Najpierw sumujesz wszystkie podane koszty z okresu, potem dzielisz przez wielkość produkcji przeliczoną na tę samą jednostkę.
To przeciętny koszt wytworzenia jednej jednostki wyrobu, np. 1 kg surówki. Obejmuje koszty ujęte w kalkulacji (surowce, praca, energia i inne). Jest przydatny do ustalania ceny sprzedaży i oceny opłacalności produkcji.
Pytanie dotyczy kosztu dla 1 kg, więc mianownik musi być w kilogramach. Jeśli zostawisz tony, wyjdzie koszt na 1 tonę, a nie na 1 kg. Przeliczenie 10 t na 10 000 kg zapobiega typowemu błędowi o rząd wielkości.
W zadaniach tego typu wlicza się wszystkie pozycje kosztowe podane w treści (np. zakup warzyw, wynagrodzenia, energia, inne koszty). Nie dodaje się kosztów "domyślnych", których nie ma w danych, bo prowadzi to do zawyżania wyniku.
Po obliczeniu zrób kontrolę: pomnóż koszt jednostkowy przez liczbę kg. Powinieneś otrzymać koszt całkowity (z niewielkimi różnicami tylko przy zaokrągleniach). Jeśli 2 zł/kg × 10 000 kg = 20 000 zł, wynik jest spójny.
W praktyce energia bywa ujmowana jako koszt pośredni i rozliczana na produkty kluczem podziałowym, ale w prostych zadaniach egzaminacyjnych traktuje się ją jako element kosztu całkowitego partii. Najważniejsze jest, by uwzględnić ją zgodnie z danymi.
Stosuje się ją, gdy produkcja jest jednorodna (np. jedna partia jednego wyrobu), a celem jest szybkie policzenie kosztu jednostkowego: suma kosztów okresu ÷ liczba wytworzonych jednostek. To typowy schemat w zadaniach szkolnych.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednej z pozycji kosztów, złe przeliczenie ton na kilogramy, podzielenie przez 10 zamiast 10 000 oraz dopisywanie kosztów niepodanych w treści. Pomaga zapis w dwóch liniach: suma kosztów i produkcja w kg.
Nie. Koszt jednostkowy mówi, ile kosztuje wytworzenie 1 kg, a cena sprzedaży zwykle jest wyższa, bo zawiera marżę i może uwzględniać podatki czy koszty dystrybucji. Na egzaminie nie mieszaj tych pojęć: tu liczymy koszt, nie cenę.
Ćwicz schemat: 1) wypisz koszty i zsumuj, 2) ujednolić jednostki (t→kg, l→ml itp.), 3) podziel koszt całkowity przez ilość, 4) zrób kontrolę mnożeniem. To minimalizuje pomyłki rachunkowe.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt jednostkowy to koszt całkowity podzielony przez liczbę jednostek produktu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszt jednostkowy" – definicja i opis pojęcia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rachunek kosztów" – podstawy klasyfikacji i ujęcia kosztów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Tona" – przeliczenie t na kg, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw rachunkowości i rachunku kosztów dla szkół branżowych/technikum
  • Notatki z kalkulacji kosztów (kalkulacja podziałowa prosta)
  • Zadania maturalne i egzaminacyjne z obliczeń ekonomicznych (koszty, przychody, marża)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego