KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 35.
Firma wytwarza konserwy mięsne. Koszt opakowania wynosi 0,50 zł, co stanowi 10% kosztów całkowitych konserwy. Całkowity koszt wyprodukowania jednej sztuki wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro koszt opakowania 0,50 zł stanowi 10% kosztu całkowitego, to 0,50 zł = 0,10 × K. Aby wyznaczyć K (100%), dzielimy 0,50 przez 0,10: K = 0,50 / 0,10 = 5,00 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczania procentów lub mylenia działań.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że koszt opakowania wynosi 0,50 zł i jest to 10% kosztów całkowitych jednej konserwy. Oznacza to, że opakowanie jest "częścią" całości, a całość to całkowity koszt wytworzenia jednej sztuki.

Zapiszmy zależność:

  • 10% = 0,10 (w zapisie dziesiętnym)
  • 0,50 zł to 10% kosztu całkowitego K

Tworzymy równanie:

0,50 = 0,10 × K

Aby obliczyć K, dzielimy przez 0,10:

K = 0,50 / 0,10 = 5,00

Dlatego poprawna jest odpowiedź "5,00 zł".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "4,00 zł" może wynikać z intuicyjnego zgadywania lub z błędu w dzieleniu (np. potraktowania 10% jak 12,5% albo pomyłki rachunkowej).
  • "3,00 zł" często pojawia się, gdy ktoś wykonuje nieuzasadnione działania (np. odejmuje/dodaje zamiast wyznaczyć 100% z podanego 10%) albo błędnie interpretuje procent jako "0,10 zł".
  • "6,00 zł" może być skutkiem odwrócenia relacji (np. mylnego założenia, że 0,50 zł to 12% lub zaokrąglania bez podstaw), albo pomylenia dzielenia przez 0,10 z dzieleniem przez 0,08–0,09.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach typu "X stanowi p% całości" najszybciej przejść na zapis dziesiętny i ułożyć równanie: część = procent × całość. Gdy szukasz całości, zazwyczaj dzielisz część przez procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy znasz 10% wartości, traktujesz je jako 0,10 całości. Całość liczysz ze wzoru: całość = część / 0,10. Przykład: jeśli 10% to 0,50 zł, to 100% = 0,50 / 0,10 = 5,00 zł. To typowy schemat w zadaniach kosztowych.
Oznacza to, że koszt opakowania jest jedną dziesiątą całego kosztu wytworzenia jednej sztuki. Czyli koszt całkowity jest 10 razy większy niż 10% tej wartości. W praktyce mówimy o udziale składnika kosztów w koszcie jednostkowym produktu.
Mnożenie przez 10% służy do obliczenia części z całości (np. 10% z 5 zł). Tutaj masz odwrotnie: znasz część (0,50 zł) i szukasz całości. Dlatego przekształcasz równanie część = procent × całość i wychodzi całość = część / procent.
10% to 10 na 100, czyli 10/100 = 0,10. Ogólna zasada: dzielisz przez 100 i przesuwasz przecinek o dwa miejsca w lewo (np. 25% = 0,25). To ułatwia układanie równań w zadaniach z kosztami, rabatami, narzutami i udziałami.
Najczęściej: (1) mylenie działań i mnożenie zamiast dzielenia, (2) traktowanie 10% jako 10, a nie 0,10, (3) liczenie "na skróty" bez równania, (4) pomylenie kosztu z ceną sprzedaży. Warto zawsze zapisać: 0,50 = 0,10 × K.
Tak. Jeśli koszt całkowity wynosi 5,00 zł, to 10% z 5,00 zł to 0,10 × 5,00 = 0,50 zł. To dokładnie zgadza się z treścią zadania. Taka szybka kontrola (liczenie procentu od wyniku) pomaga wychwycić pomyłki rachunkowe.
W praktyce służą do kontroli kosztu jednostkowego (np. konserwy, soku, dżemu) i oceny, czy dany składnik (opakowanie, etykieta, surowiec) nie jest zbyt drogi. Znając udział procentowy, łatwiej też prognozować wpływ podwyżek cen opakowań na cały koszt wytworzenia.
Wtedy liczysz część z całości: koszt opakowania = procent × koszt całkowity. Np. gdy koszt całkowity to 5,00 zł, a udział opakowania 10%, to opakowanie kosztuje 0,10 × 5,00 = 0,50 zł. To odwrotna sytuacja niż w tym zadaniu.
Koszt całkowity dotyczy wytworzenia (surowce, opakowanie, robocizna, energia itp.). Cena sprzedaży zawiera zwykle marżę i inne narzuty handlowe. Jeśli w treści jest "koszt wyprodukowania", pracujesz na kosztach, nie na cenie. To ważne, bo procenty mogą dotyczyć różnych podstaw.
Ćwicz schemat: część = procent × całość oraz dwa przypadki: liczysz część (mnożysz) albo liczysz całość (dzielisz). Rób krótką kontrolę wyniku, obliczając procent z otrzymanej całości. Pomaga też trening na zadaniach o kosztach, narzutach i strukturze kosztów.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skoro koszt opakowania 0,50 zł stanowi 10% kosztu całkowitego, to 0,50 zł = 0,10 × K."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL) – "Procenty: wstęp" (dział Procenty), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (procenty, proporcje) na poziomie szkoły średniej/branżowej
  • Materiały z rachunku ekonomicznego w przedsiębiorstwie (koszty stałe/zmienne, koszt jednostkowy)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kosztów i procentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego