Aby obliczyć koszt 1 tonokilometra, trzeba najpierw wyznaczyć pracę przewozową wyrażoną w tkm. Tonokilometr (tkm) jest jednostką opisującą "ile pracy" wykonano w transporcie ładunku i liczy się go jako:
tkm = masa ładunku [t] × odległość [km]
W zadaniu przewozi się średnio 1000 ton na odległość 1000 km, więc:
tkm = 1000 × 1000 = 1 000 000 tkm
Następnie koszt jednostkowy (na 1 tkm) oblicza się przez podzielenie kosztów łącznych przez liczbę tkm:
koszt 1 tkm = 10 000 zł / 1 000 000 tkm = 0,01 zł/tkm
Dlatego odpowiedź "0,01 zł/tkm" jest poprawna.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "0,10 zł/tkm" jest 10 razy większe od wyniku. Taki błąd zwykle wynika z przeoczenia jednego z zer (np. potraktowania pracy przewozowej jako 100 000 tkm zamiast 1 000 000 tkm).
- "2,00 zł/tkm" jest rażąco zawyżone; często jest skutkiem dzielenia kosztów przez samą masę (10 000/1000=10 zł/t) lub mieszania jednostek i późniejszego "zgadywania" odpowiedzi.
- "10,00 zł/tkm" to typowy efekt dzielenia kosztów tylko przez tony (10 000 zł / 1000 t = 10 zł/t), czyli policzenia kosztu na tonę, a nie na tonokilometr.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku. Jeśli po dzieleniu nie wychodzi zł/tkm, to znaczy, że podzielono przez niewłaściwą wielkość.
