KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
Format zmierzonych i obliczonych wielkości pokazanych na "zrzucie ekranowym" wskazuje, że obliczenia wynikają z pomiaru metodą
Ilustracja przedstawia zrzut ekranowy z oprogramowania używanego w geodezji, prawdopodobnie do obliczeń związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda tachimetryczna opiera się na jednoczesnym wykorzystaniu obserwacji kątowych i liniowych, a wyniki często są prezentowane jako zestaw zmierzonych kątów/odległości oraz obliczonych wielkości pochodnych (np. składowych sytuacyjnych i wysokościowych). Taki układ danych jest charakterystyczny dla obliczeń tachimetrycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach geodezyjnych rozpoznanie metody często wynika nie z samej nazwy w raporcie, lecz z tego, jakie wielkości są zapisane i w jakiej kolejności pojawiają się w zestawieniu wyników.

Odpowiedź "tachimetryczną." jest uzasadniona wtedy, gdy na zrzucie ekranu widać typowe dla tachimetrii dane obserwacyjne i obliczeniowe, czyli połączenie obserwacji kątowych oraz liniowych, a następnie wielkości pochodne używane do wyznaczania położenia punktów w planie i/lub wysokości.

W praktyce tachimetr (jako instrument) dostarcza zestawu obserwacji, z których oprogramowanie lub obliczenia pozwalają wyznaczać parametry geometryczne potrzebne do opracowania sytuacji i wysokości. Dlatego format danych bywa "blokowy": najpierw obserwacje (kąty, odległości), potem wyniki obliczeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "prostokątną." sugeruje sposób wyznaczania położenia w układzie prostokątnym (np. nawiązania/odkładania prostopadłych), a nie typowy zapis obserwacji kątowo-liniowych z instrumentu. Sama obecność współrzędnych prostokątnych nie przesądza o metodzie, bo są one końcowym efektem wielu metod.
  • "biegunową." bywa mylona z tachimetrią, ponieważ również wykorzystuje kierunek i odległość od stanowiska. Jednak w pytaniu wskazówką ma być charakterystyczny format "zmierzonych i obliczonych" wielkości; w praktyce zestawienie kojarzone z obliczeniami tachimetrycznymi obejmuje szerszy pakiet wielkości pochodnych (często także elementy wysokościowe) wynikających z obserwacji tachimetrem.
  • "wcięć." dotyczy metod opartych na przecięciu kierunków/łuków z kilku punktów nawiązania (np. wcięcie w przód, wstecz), a format danych zwykle akcentuje wiele kierunków do znanych punktów i rozwiązanie geometryczne wcięcia. Jeżeli dominują typowe obserwacje z jednego stanowiska do punktów mierzonych, bardziej pasuje podejście tachimetryczne.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz, czy w raporcie dominują dane "instrumentowe" (kąty i odległość) oraz obliczenia pochodne. Jeśli tak, najczęściej chodzi o obliczenia tachimetryczne wykonywane na podstawie obserwacji tachimetrem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda tachimetryczna to sposób pomiaru, w którym z jednego stanowiska mierzy się jednocześnie obserwacje kątowe i liniowe (typowo tachimetrem), a następnie oblicza położenie punktów (sytuację) oraz często elementy wysokościowe. W raportach widać zwykle zestaw kątów/odległości i wartości obliczone.
W typowym zapisie pojawiają się obserwacje kątowe (kierunki/ kąty) oraz odległość mierzona do celu, a także wielkości obliczone przez instrument lub program (np. składowe w planie, przewyższenia, współrzędne punktu). Układ danych zależy od producenta i konfiguracji raportu.
Obie metody wykorzystują związek: kierunek (kąt) + odległość od stanowiska. To powoduje, że uczniowie rozpoznają je "po podobieństwie". Różnice częściej widać w kontekście obliczeń i w typowym raporcie: tachimetria często pokazuje więcej wielkości pochodnych (także wysokościowych).
Układ prostokątny oznacza, że położenie punktu opisano współrzędnymi X, Y (i ewentualnie H). To nie jest jeszcze nazwa metody pomiaru, bo współrzędne prostokątne można uzyskać po obliczeniach z wielu metod. O metodzie częściej decyduje, jakie obserwacje były mierzone w terenie.
W metodach wcięć kluczowe są obserwacje do kilku punktów o znanych współrzędnych (punkty nawiązania) i rozwiązanie geometryczne ich przecięć. W raporcie często widać wiele kierunków/odległości do punktów znanych oraz etap "wyznaczenia stanowiska" lub punktu z nawiązania, a nie tylko pomiar z jednego stanowiska do punktów szczegółów.
Najczęściej nie, bo pytanie odwołuje się do konkretnego formatu prezentacji danych. Bez obrazu nie wiadomo, jakie wielkości są pokazane i w jakim układzie. Na egzaminie należy dokładnie przeanalizować, czy widzisz obserwacje kątowo-liniowe i wartości obliczone typowe dla tachimetrii.
Typowe błędy to wybór "biegunowej" tylko dlatego, że pojawia się odległość i kąt, albo uznanie, że obecność współrzędnych X, Y oznacza "prostokątną". Warto skupić się na tym, czy zapis pokazuje surowe obserwacje instrumentowe oraz czy są obliczenia pochodne charakterystyczne dla tachimetrii.
Przećwicz czytanie kilku przykładowych wydruków/eksportów z tachimetru i programu obliczeniowego. Zwracaj uwagę na nazwy kolumn i jednostki (kąty, odległości, składowe). Dobra metoda to porównanie: raport z pomiaru szczegółów vs raport z nawiązania (np. wcięcia), aby zobaczyć różnice.
Tachimetria jest często stosowana przy pomiarach sytuacyjno-wysokościowych szczegółów terenowych, tyczeniach oraz pomiarach inwentaryzacyjnych, gdy potrzebujesz szybko zebrać wiele punktów z jednego stanowiska. Ułatwia jednoczesne pozyskanie danych do opracowania mapy i (często) wysokości punktów.
Najbardziej diagnostyczne są: obecność obserwacji kątowych i liniowych w jednej serii oraz to, czy pojawiają się wartości obliczone (np. elementy planarne i/lub wysokościowe). Jeśli widzisz typowy "zestaw instrumentowy" i wynikowe wielkości pochodne, to zwykle wskazuje na obliczenia tachimetryczne.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że taki układ danych jest charakterystyczny dla obliczeń tachimetrycznych.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetria - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomiar_biegunowy - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji ogólnej dotyczące tachimetrii i metod sytuacyjno-wysokościowych
  • Instrukcje obsługi tachimetrów i przykładowe raporty pomiarowe (formaty obserwacji)
  • Ćwiczenia rachunkowe z obliczeń z obserwacji kątowo-liniowych oraz interpretacji wydruków/eksportów danych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego