KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
Formiernia podczas jednej zmiany zużywa 5 ton masy formierskiej o składzie podanym w tabeli. Ile kilogramów żywicy furanowej należy zamówić, aby zapewnić jej tygodniowy zapas, jeśli formiernia pracuje w systemie dwuzmianowym?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika odlewnika, kwalifikacja M37.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć tygodniowy zapas żywicy furanowej, oblicza się tygodniowe zużycie masy: 5 t na zmianę × 2 zmiany × liczba dni pracy w tygodniu. Następnie mnoży się tę masę przez udział żywicy podany w tabeli i przelicza tony na kilogramy. Otrzymana wartość to ilość żywicy do zamówienia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile żywicy furanowej zużyje formiernia w typowym tygodniu pracy, gdy w jednej zmianie zużywa 5 ton masy formierskiej, a zakład pracuje w systemie dwuzmianowym.

Tok postępowania jest zawsze taki sam:

  • Krok 1: zużycie dobowe masy – skoro na jedną zmianę zużywa się 5 t, a są 2 zmiany, to zużycie dobowe masy wynosi 5 t × 2.
  • Krok 2: zużycie tygodniowe masy – wynik z kroku 1 mnoży się przez liczbę dni pracy w tygodniu przyjętą w zadaniu (typowo 5 dni roboczych, jeśli nie wskazano inaczej).
  • Krok 3: udział żywicy z tabeli – masę tygodniową mnoży się przez procentowy (lub ułamkowy) udział żywicy furanowej w składzie masy podany w tabeli.
  • Krok 4: jednostki – jeżeli obliczenia prowadzone były w tonach, na końcu przelicza się tony na kilogramy (1 t = 1000 kg).

Odpowiedź "910 kg" odpowiada wynikowi tych obliczeń przy założeniach i udziale żywicy wynikających z tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "455 kg" odpowiada typowemu błędowi pominięcia jednego z mnożników (np. nieuwzględnienia dwuzmianowości lub przyjęcia zbyt krótkiego okresu). "4550 kg" jest rzędu wielkości większe – często wynika z pomyłki w procentach (np. przesunięcie przecinka) lub z błędnego przeliczenia jednostek. "9100 kg" jest jeszcze większe i zwykle oznacza jednoczesny błąd w jednostkach i w interpretacji udziału żywicy.

Na egzaminie warto szybko sprawdzić sensowność: wynik powinien być wyraźnie mniejszy od całkowitej masy tygodniowo zużytej masy formierskiej, bo żywica jest tylko jednym ze składników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz zużycie dobowe: zużycie na zmianę × liczba zmian. Potem policz zużycie tygodniowe: zużycie dobowe × liczba dni pracy w tygodniu przyjęta w zadaniu. Dopiero na tej podstawie wyznacza się zapotrzebowanie na konkretny składnik, np. żywicę.
"Tygodniowy zapas" to ilość materiału potrzebna na cały tydzień pracy zgodnie z założeniami zadania (liczba zmian i liczba dni). W praktyce oznacza to tyle, ile zostanie zużyte w tym okresie, aby nie zabrakło materiału między dostawami.
Zużycie podano "na jedną zmianę", więc przy dwóch zmianach dobowe zużycie jest podwójne. Pominięcie tego mnożnika daje wynik zaniżony o 50%. To jeden z najczęstszych błędów w zadaniach produkcyjnych, gdzie dane są podawane w przeliczeniu na zmianę.
Stosuje się przelicznik 1 tona = 1000 kilogramów. Najwygodniej wykonać obliczenia w tonach, a dopiero na końcu przeliczyć wynik na kilogramy, bo odpowiedzi często są podane w kg. Uważaj, by nie pomylić kierunku przeliczenia.
Z tabeli odczytujesz udział żywicy w masie (np. w %). Następnie liczysz: masa całkowita w okresie × udział żywicy. Jeśli udział jest w procentach, zamień go na ułamek (np. 2% = 0,02). Na końcu dopasuj jednostki do wymaganych w odpowiedzi.
Najczęściej w zadaniach szkolnych przyjmuje się 5 dni roboczych, ale nie jest to reguła absolutna. Jeśli w treści nie podano liczby dni, warto sprawdzić kontekst (np. czy zakład pracuje ciągle). Gdy jest tabela/rysunek, czasem to tam podano założenia organizacyjne.
Najczęściej to przesunięcie przecinka przy procentach (np. 0,2 zamiast 0,02), pomylenie % z promilami lub błędne przeliczenie jednostek (100 zamiast 1000). Pomaga szybka kontrola: spoiwo jest dodatkiem, więc jego masa nie powinna być porównywalna z masą całej mieszanki.
Połowa wyniku zwykle pojawia się, gdy ktoś policzy tylko jedną zmianę zamiast dwóch albo potraktuje "zapas tygodniowy" jak "zapas na część tygodnia". To typowa pułapka egzaminacyjna: liczby są "ładne" i wyglądają wiarygodnie, ale nie wynikają z pełnego modelu zadania.
Możesz wykonać kontrolę rzędu wielkości. Najpierw policz, ile ton masy zużywa się tygodniowo. Żywica jest tylko ułamkiem tej masy, więc wynik w kg powinien być wyraźnie mniejszy od całkowitej masy masy formierskiej przeliczonej na kg. Jeśli wynik jest podobny lub większy, jest błąd.
Ćwicz schemat: (zużycie na zmianę) → (zużycie dobowe) → (zużycie okresowe) → (udział składnika z tabeli) → (konwersja jednostek). Rób też krótką kontrolę sensowności wyniku. Najwięcej punktów traconych jest na mnożnikach (zmiany/dni) i procentach.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby wyznaczyć tygodniowy zapas żywicy furanowej, oblicza się tygodniowe zużycie masy: 5 t na zmianę × 2 zmiany × liczba dni pracy w tygodniu.

Materiały:

  • Zadania ćwiczeniowe z rachunku procentowego i przeliczeń jednostek (t, kg) w kontekście produkcji
  • Materiały szkolne/branżowe o masach formierskich i spoiwach żywicowych (w tym furanowych)
  • Przykładowe arkusze kalkulacyjne do planowania zużycia materiałów na zmianę i tydzień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego