KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 36.
Fragmenty skały pobrane z jednego lub kilku miejsc, w jednakowych odstępach i zbliżonej masie nazywamy próbkami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W opisie wskazano pobór fragmentów skały z jednego lub kilku miejsc, w równych odstępach i o zbliżonej masie. Taki sposób pobierania odpowiada próbom "punktowym", gdzie każda porcja materiału jest oddzielnym punktem poboru, a nie ciągłym nacięciem (bruzdą) ani próbką z urobku.

Pełne wyjaśnienie:

W geologii i w pracach terenowych kluczowe jest dobranie metody próbkowania do celu badań. Opis w zadaniu mówi o fragmentach skały pobranych z jednego lub kilku miejsc, w jednakowych odstępach i o zbliżonej masie. Taki schemat wskazuje na serię oddzielnych, pojedynczych pobrań wykonywanych w wybranych punktach (np. co określoną odległość wzdłuż profilu, na odsłonięciu lub w wyrobisku). To odpowiada pojęciu próbek punktowych.

Odpowiedź "punktowymi" jest właściwa, bo podkreśla, że każda próbka jest pobrana jako oddzielny punkt poboru, a wymóg równych odstępów i podobnej masy służy porównywalności i ograniczeniu wpływu losowości materiału.

  • "bruzdowymi" nie pasuje do opisu, ponieważ próbki bruzdowe (rowkowe) wiążą się z poborem ciągłym wzdłuż bruzdy/rowka na określonej długości, aby uśrednić skład na odcinku. W zadaniu akcent pada na oddzielne porcje pobierane w odstępach.
  • "urobkowymi" odnosi się do materiału stanowiącego urobek (mieszaninę powstałą w trakcie urabiania), a nie do kontrolowanego poboru w równych odstępach i o zbliżonej masie z konkretnych punktów.
  • "zdzierkowymi" nie jest powszechnie rozpoznawalnym, jednoznacznym określeniem metody próbkowania w standardowej terminologii szkolnej; w kontekście zadania nie opisuje jasno ani poboru punktowego, ani poboru ciągłego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści widzisz sformułowania typu "w odstępach" i "porcje o podobnej masie", zwykle chodzi o pobór dyskretny (punktowy). Gdy pojawia się "wzdłuż rowka/bruzdy na odcinku", częściej chodzi o próbę bruzdową, czyli uśrednianie wzdłuż linii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbka punktowa to porcja materiału (np. skały) pobrana z konkretnego, pojedynczego miejsca. Każdy pobór jest oddzielny i opisany lokalizacją. Taki typ próbek stosuje się, gdy chcemy porównywać punkty lub pobierać materiał w równych odstępach.
Najczęściej wskazują na to zwroty: "z jednego lub kilku miejsc", "w jednakowych odstępach" oraz podobna masa każdej próbki. Oznacza to serię osobnych pobrań, a nie pobór ciągły na odcinku.
Próbka bruzdowa jest pobierana ciągle wzdłuż bruzdy/rowka na określonej długości, żeby uśrednić materiał z odcinka. Próbka punktowa to pojedynczy punkt poboru, bez "ciągłego" zbierania wzdłuż linii.
Oznacza planowy, powtarzalny schemat próbkowania (np. co określoną odległość w profilu). Dzięki temu próbki są porównywalne, a wyniki analiz można odnosić do zmian w przestrzeni. To typowe dla poboru punktowego w serii.
Tak. Zbliżona masa ułatwia porównywanie wyników i ogranicza wpływ przypadkowego "przeważenia" jednego składnika w jednej próbce. W praktyce pomaga też w standaryzacji przygotowania próbek do analiz laboratoryjnych.
Stosuje się je m.in. przy opisie odsłonięć, profili, wyrobisk i rdzeni, gdy chcemy przypisać wynik analizy do konkretnego miejsca. Dobrze sprawdzają się też w poborze kontrolnym, gdy liczy się lokalna zmienność litologii.
Typowy błąd to utożsamienie słowa "odstępy" z poborem ciągłym lub mylenie tego z uśrednianiem na odcinku. Drugi błąd to wybór odpowiedzi "znanej z nazwy", bez sprawdzenia, czy opis mówi o punkcie czy o linii poboru.
Próbki urobkowe odnoszą się do materiału powstałego podczas urabiania (urobek), często bardziej wymieszanego i mniej przypisanego do jednego punktu. W zadaniu jest nacisk na kontrolowane porcje w równych odstępach, czyli na pobór punktowy.
W opisie zwykle podaje się lokalizację (punkt, profil), datę, sposób poboru, masę, typ materiału i uwagi o warunkach. Kluczowe jest, aby dało się powiązać wynik analizy z miejscem pobrania oraz odtworzyć schemat poboru (np. odstępy).
Warto zrobić tabelę porównawczą rodzajów próbek (punktowe, bruzdowe i inne): definicja, sposób poboru, cel i typowe zastosowania. Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach w treści (punkt vs odcinek vs urobek) i dopasowanie nazwy do opisu.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W opisie wskazano pobór fragmentów skały z jednego lub kilku miejsc, w równych odstępach i o zbliżonej masie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z zakresu geologii z działem o próbkowaniu
  • Instrukcje wewnętrzne pracowni/laboratoriów dotyczące poboru i opisu próbek
  • Materiały dydaktyczne dotyczące metodyki prac geologicznych i dokumentowania próbkowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego