KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Gwałtowny wyrzut powietrza z płuc przez zaciśniętą głośnię to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kaszel to odruch polegający na gwałtownym wydechu po krótkim zamknięciu głośni, co powoduje wyrzut powietrza z płuc i pomaga usuwać wydzielinę lub ciała obce z dróg oddechowych. Kichanie dotyczy głównie nosa, czkawka wiąże się z przeponą, a torsje dotyczą przewodu pokarmowego.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "gwałtowny wyrzut powietrza z płuc przez zaciśniętą głośnię" odpowiada mechanizmowi kaszlu. W kaszlu dochodzi zwykle do wdechu, następnie krótkotrwałego zamknięcia głośni i skurczu mięśni wydechowych. Wzrost ciśnienia w klatce piersiowej, a potem otwarcie głośni daje silny, gwałtowny wydech, który ma funkcję ochronną: pomaga usuwać wydzielinę, drażniące cząstki lub ciała obce z dróg oddechowych.

Odpowiedź "torsje" jest nieprawidłowa, ponieważ torsje odnoszą się do układu pokarmowego (odruchy wymiotne) i nie są definiowane jako wyrzut powietrza z płuc przez głośnię.

Odpowiedź "kichanie" jest myląca, bo także jest gwałtownym wyrzutem powietrza, ale jego punkt wyjścia i mechanizm dotyczą przede wszystkim jamy nosowej i podrażnienia błony śluzowej nosa; w praktyce powietrze jest wyrzucane głównie przez nos (często również przez usta), a nie opisuje się tego jako typowego zjawiska "przez zaciśniętą głośnię" w sensie definicyjnym dla kaszlu.

Odpowiedź "czkawka" jest błędna, ponieważ czkawka to rytmiczne, mimowolne skurcze przepony i mięśni międzyżebrowych z nagłym zamknięciem głośni, dające charakterystyczny dźwięk. Nie jest to jednak celowy odruch oczyszczania dróg oddechowych i nie opisuje się jej jako gwałtownego wyrzutu powietrza z płuc w celu usunięcia drażniącego bodźca.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w definicji pojawia się rola głośni oraz funkcja oczyszczania dróg oddechowych, najczęściej chodzi o kaszel. Jeśli bodziec dotyczy nosa, myśl o kichaniu; jeśli przepony i "czknięcia" – o czkawce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kaszel to odruch obronny dróg oddechowych: po krótkim zamknięciu głośni i wzroście ciśnienia w klatce piersiowej następuje gwałtowny wydech. Jego celem jest usunięcie wydzieliny, drażniących cząstek lub ciała obcego z dróg oddechowych.
Kaszel dotyczy głównie dolnych dróg oddechowych i opisuje się go jako wyrzut powietrza z płuc związany z pracą głośni. Kichanie jest reakcją na podrażnienie błony śluzowej nosa i w praktyce wiąże się z wyrzutem powietrza przede wszystkim przez nos.
Głośnia działa jak "zawór": jej chwilowe zamknięcie pozwala zbudować ciśnienie podczas wydechu. Gdy głośnia się otwiera, powietrze zostaje wyrzucone gwałtownie, co ułatwia oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny lub zanieczyszczeń.
Torsje to odruchy wymiotne/odruchy poprzedzające wymioty, związane z przewodem pokarmowym. Mogą współwystępować z odruchem oddechowym, ale nie są definiowane jako wyrzut powietrza z płuc przez głośnię i nie służą oczyszczaniu dróg oddechowych.
Czkawka to mimowolne skurcze przepony i mięśni oddechowych z nagłym zamknięciem głośni, co daje charakterystyczny dźwięk. Nie jest to mechanizm usuwania wydzieliny z oskrzeli, dlatego nie pasuje do definicji kaszlu.
Niepokojące są m.in. duszność, sinienie, krwioplucie, wysoka gorączka, silne osłabienie, ból w klatce piersiowej lub nagły kaszel po podejrzeniu zadławienia. W opiece domowej wymaga to szybkiej konsultacji medycznej lub wezwania pomocy.
Typowe pomyłki wynikają z kojarzenia "gwałtownego wyrzutu powietrza" z kichaniem albo z samego dźwięku z czkawką. Warto szukać w definicji słów kluczowych: "płuca" i "głośnia" sugerują kaszel, a "nos" sugeruje kichanie.
W granicach kompetencji można zadbać o komfort: wietrzenie pomieszczenia, odpowiednie nawodnienie (jeśli brak przeciwwskazań), pozycję ułatwiającą oddychanie oraz obserwację objawów (częstość, nasilenie, odkrztuszanie). Przy objawach alarmowych należy wezwać pomoc.
Nie. Kaszel może wynikać także z podrażnienia (dym, kurz), alergii, refluksu, działania niektórych leków, przewlekłych chorób układu oddechowego lub z obecności ciała obcego. Dlatego ważne jest zbieranie informacji o czasie trwania i okolicznościach.
Pomaga skojarzenie narządowe: kaszel = płuca/oskrzela i głośnia; kichanie = nos; czkawka = przepona i "czknięcie"; torsje = żołądek i odruch wymiotny. Na egzaminie dopasuj definicję do miejsca powstawania odruchu.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Kaszel to odruch polegający na gwałtownym wydechu po krótkim zamknięciu głośni, co powoduje wyrzut powietrza z płuc i pomaga usuwać wydzielinę lub ciała obce z dróg oddechowych."

Źródła:

  • MSD Manuals (Professional/Consumer) – hasło: Kaszel (Cough) – https://www.msdmanuals.com/pl/ (odpowiednia strona hasła o kaszlu) – dostęp 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica – hasło: cough – https://www.britannica.com/science/cough – dostęp 2026-03-01
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – hasło: Cough – https://medlineplus.gov/cough.html – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/anatomia i fizjologia człowieka (rozdziały o układzie oddechowym)
  • Materiały edukacyjne o odruchach obronnych dróg oddechowych
  • Wiarygodne portale medyczne (opisy kaszlu, kichania i czkawki) do utrwalenia definicji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego