KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Huki, trzaski, łamanie drewnianych sygnalizatorów świadczą o wzroście zagrożenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Huki, trzaski oraz pękanie lub łamanie drewnianych sygnalizatorów są typowymi objawami narastania nacisków górotworu na obudowę i strop. Wskazują na postępujące deformacje i spadek stateczności wyrobiska, czyli wzrost zagrożenia zawałowego, a nie pożarowego, wodnego czy metanowego.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane zjawiska (huki, trzaski, odgłosy łamania, a także łamanie drewnianych sygnalizatorów) wiążą się z pracą górotworu i wzrostem naprężeń działających na strop oraz obudowę wyrobiska. Drewno w takiej sytuacji może pękać lub ulegać zgnieceniu, a towarzyszą temu charakterystyczne dźwięki. Taki zestaw objawów jest typowy dla narastania zagrożenia zawałowego, czyli ryzyka utraty stateczności stropu i obudowy oraz powstania zawału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "pożarowego" – zagrożenie pożarowe sygnalizują przede wszystkim objawy związane z temperaturą i produktami spalania (np. dym, zapach, wzrost CO w zależności od stosowanych pomiarów), a nie mechaniczne łamanie elementów drewnianych przez naciski górotworu.
  • "wodnego" – zagrożenie wodne rozpoznaje się po dopływach wody, przeciekach, wzroście wilgotności, zmianach w odpływie lub pojawieniu się ciśnieniowych wypływów. Same odgłosy trzasków i pękanie sygnalizatorów nie są typowym, jednoznacznym symptomem naporu wody.
  • "metanowego" – zagrożenie metanowe dotyczy obecności metanu w powietrzu kopalnianym i ryzyka zapłonu/wybuchu. Jego ocena opiera się na pomiarach i obserwacji warunków wentylacyjnych. "Huki" mogą błędnie kojarzyć się z wybuchem, ale w treści mowa o narastaniu nacisków oraz łamaniu drewnianych sygnalizatorów, co wskazuje na zjawiska geomechaniczne, nie gazowe.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: odgłosy pracy górotworu + uszkadzanie elementów obudowy/sygnalizatorów = podejrzenie zagrożenia zawałowego. Taka interpretacja pomaga dobrać właściwą reakcję organizacyjną i techniczną (zwiększenie obserwacji, wzmocnienie obudowy, ograniczenie przebywania ludzi w rejonie ryzyka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to odgłosy pracy górotworu i obudowy pod rosnącymi naprężeniami. Mogą wskazywać na deformacje stropu lub obudowy i narastanie ryzyka utraty stateczności wyrobiska. W praktyce wymagają wzmożonej obserwacji i zgłoszenia do dozoru.
Drewniane sygnalizatory reagują na wzrost nacisków górotworu: pękają, zgniatają się lub łamią, gdy rosną obciążenia od stropu. To sygnał, że stateczność wyrobiska się pogarsza i może dojść do zawału, jeśli nie zostaną podjęte działania.
Zawałowe częściej objawia się mechanicznie: trzaski, huki, deformacje stropu, uszkodzenia obudowy i sygnalizatorów. Metanowe rozpoznaje się głównie przez pomiary stężenia metanu i ocenę wentylacji. Same odgłosy bez danych o gazach nie przesądzają o metanie.
Należy potraktować to jako sygnał możliwego wzrostu nacisków górotworu: przerwać pracę w sposób bezpieczny, powiadomić dozór, zastosować się do procedur zakładowych i poleceń osoby kierującej. Nie wolno ignorować objawów, bo mogą poprzedzać zawał.
Nie zawsze, ale są silną przesłanką narastania naprężeń i pogarszania stateczności. W górnictwie podziemnym wiele zjawisk może dawać dźwięki, jednak pękanie i łamanie elementów drewnianych jest charakterystyczne dla obciążeń mechanicznych. Dlatego wymaga to oceny przez dozór.
Zagrożenie pożarowe wiąże się z objawami spalania lub nagrzewania: dymem, zapachem, wzrostem temperatury oraz nieprawidłowościami w składzie atmosfery (zależnie od stosowanych pomiarów). Nie jest typowe, by samo łamanie sygnalizatorów drewnianych było kluczowym objawem pożaru.
Dla zagrożenia wodnego typowe są dopływy wody, przecieki, nagłe zwiększenie wilgotności, pojawienie się mętnej wody, podnoszenie się poziomu w rejonie czy zmiany w odpływie. W praktyce ocenia się też warunki geologiczne. Same trzaski nie są zwykle rozstrzygające dla wody.
Pełnią funkcję prostego wskaźnika zmian obciążenia i deformacji: gdy naciski rosną, elementy drewniane mogą pękać lub ulegać zgnieceniu, co daje sygnał ostrzegawczy. To nie zastępuje pomiarów i kontroli, ale pomaga szybko zauważyć niebezpieczne zmiany.
Mechanizm błędu wynika ze skojarzenia "huk = wybuch = metan". W treści tego typu zadań kluczowe są jednak wskaźniki mechaniczne (np. pękanie drewna), które odnoszą się do stateczności stropu. Warto czytać całe zdanie i szukać słów o obudowie oraz deformacjach.
Ucz się objawów i typowych sygnałów dla każdego zagrożenia osobno (zawałowe, metanowe, pożarowe, wodne) i ćwicz rozróżnianie ich po krótkich opisach. Pomaga tworzenie tabeli: "objaw" → "najbardziej prawdopodobne zagrożenie" oraz rozwiązywanie zadań z poprzednich lat.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Huki, trzaski oraz pękanie lub łamanie drewnianych sygnalizatorów są typowymi objawami narastania nacisków górotworu na obudowę i strop."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni/zakładu dotyczące zagrożeń naturalnych i obserwacji stropu
  • Podręczniki i skrypty z zakresu bezpieczeństwa pracy w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje zakładowe prowadzenia robót i utrzymania wyrobisk oraz zasady reagowania na objawy zagrożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego