KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Ile arkuszy RA2 (430 x 610 mm) należy zamówić do wydrukowania 1 000 sztuk ulotek formatu A4, jeżeli naddatek technologiczny wynosi 10%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz RA2 (430×610) mieści 4 użytki A4: 2 w poprzek (2×210=420≤430) i 2 wzdłuż (2×297=594≤610). Na 1000 ulotek potrzeba 1000/4=250 arkuszy. Z naddatkiem 10%: 250×1,10=275 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba ustalić, ile użytków formatu A4 da się ułożyć na jednym arkuszu RA2 o wymiarach 430×610 mm. Format A4 ma 210×297 mm, a w praktyce użytki można obracać, aby uzyskać najlepsze wykorzystanie arkusza.

Sprawdzamy układ 2×2:

  • w poprzek arkusza: 2×210 mm = 420 mm, czyli mieści się w 430 mm,
  • wzdłuż arkusza: 2×297 mm = 594 mm, czyli mieści się w 610 mm.

Zatem na jednym arkuszu RA2 można umieścić 4 użytki A4. To podstawowy krok impozycyjny: liczba użytków wynika z ograniczeń wymiarowych, a nie tylko z porównania pól powierzchni.

Następnie liczymy liczbę arkuszy potrzebnych na nakład 1000 sztuk:

1000 / 4 = 250 arkuszy (to wartość "netto", bez zapasu).

W zadaniu podano naddatek technologiczny 10%, czyli należy zamówić papier z zapasem na straty (np. rozruch, odrzuty jakościowe, uszkodzenia, docinki). Dodajemy 10% do liczby arkuszy:

250 × 1,10 = 275 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 250 arkuszy pomija naddatek technologiczny, więc w realnej produkcji grozi brakiem surowca.
  • 200 arkuszy odpowiadałoby sytuacji, w której na arkuszu mieści się 5 użytków (1000/5), co nie wynika z wymiarów RA2 i A4.
  • 300 arkuszy oznaczałoby naddatek większy niż 10% lub błędne założenie mniejszej liczby użytków na arkuszu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz użytki "na arkusz" z wymiarów (ile razy dany bok się mieści), dopiero potem dodawaj naddatek i zaokrąglaj do pełnych arkuszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj wymiary boków, a nie tylko pola. Dla A4 (210×297) i RA2 (430×610) sprawdź układ w siatce: 430/210 ≈ 2 oraz 610/297 ≈ 2, więc realnie wchodzi 2×2 = 4 użytki. Zawsze uwzględniaj możliwość obrotu użytku.
Liczba użytków wynika z ograniczeń wymiarowych. Dwa boki A4 muszą się zmieścić w odpowiednich bokach RA2. Przy RA2 430×610 i A4 210×297 układ 2×2 działa, ale żaden typowy układ nie pozwala dołożyć piątego użytku bez przekroczenia wymiarów arkusza.
Naddatek technologiczny to zapas materiału (np. arkuszy papieru) doliczany do nakładu, aby pokryć straty w procesie: rozruch, regulacje, kontrolę jakości, ewentualne braki i uszkodzenia. Dzięki temu produkcja nie zatrzyma się z powodu niedoboru surowca.
Najpierw policz liczbę arkuszy netto: nakład / liczba użytków na arkusz. Potem pomnóż przez 1,10. Jeśli wynik nie jest całkowity, zaokrąglij w górę do pełnych arkuszy. Naddatek dotyczy surowca, więc w praktyce jest to zapas papieru do zamówienia.
W kalkulacji zamówienia papieru naddatek najczęściej stosuje się do liczby arkuszy (surowca), bo to arkusze są zamawiane i zużywane w maszynie. Najpierw ustalasz, ile arkuszy potrzeba na nakład, a dopiero potem dodajesz procent zapasu na straty technologiczne.
Typowe błędy to: nieuwzględnienie naddatku, błędne założenie liczby użytków na arkuszu (liczenie "na oko"), mylenie procentu naddatku z liczbą sztuk, oraz zaokrąglanie w dół. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są dwa kroki: użytki/arkusz i dopiero potem naddatek.
Wykonaj dwa dzielenia dla każdego kierunku: szerokość arkusza / szerokość użytku oraz długość arkusza / długość użytku, biorąc część całkowitą. Powtórz dla obrotu użytku (zamiana boków). Wybierz układ, który daje większą liczbę pełnych użytków.
Naddatek zwiększa się m.in. przy trudnych podłożach, wymagającej obróbce (np. intensywne cięcie), wysokich wymaganiach jakościowych, krótkich terminach lub gdy przewiduje się większą liczbę prób kolorystycznych. W druku cyfrowym realny naddatek zależy od procesu i stabilności urządzenia.
Impozycja decyduje o wykorzystaniu arkusza, czyli o tym, ile użytków powstaje z jednego arkusza. Im więcej użytków na arkuszu, tym mniej arkuszy trzeba kupić i wydrukować, co obniża koszty materiału i czasu pracy. Błędna impozycja może zwiększyć zużycie papieru i makulaturę.
W realnej produkcji tak, bo spady i marginesy mogą zmniejszyć liczbę użytków na arkuszu. Jednak w zadaniach, w których podano tylko formaty i naddatek, zwykle przyjmuje się układ "na czysto" bez dodatkowych marginesów. Jeśli spady są wymagane, powinny być podane w treści zadania.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Arkusz RA2 (430×610) mieści 4 użytki A4: 2 w poprzek (2×210=420≤430) i 2 wzdłuż (2×297=594≤610)."

Źródła:

  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, definicja wymiarów formatu A4
  • ISO 217:2013, Paper — Untrimmed sizes — Requirements for RA and SRA series, definicja formatu RA2
  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size#RA_and_SRA_sizes (tabela RA/SRA z wymiarami, dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: formaty papieru i arkusze drukarskie (A, B, SRA, RA)
  • Podręczniki/opracowania do impozycji i planowania użytków na arkuszu
  • Normy dotyczące formatów papieru (ISO 216 oraz ISO 217) – do sprawdzenia definicji formatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego