KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 35.
Ile boczku surowego potrzeba do wyprodukowania 144 kg boczku wędzonego, jeżeli wydajność wynosi 96%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 96% oznacza, że 144 kg wyrobu stanowi 0,96 masy surowca. Dlatego masę boczku surowego obliczamy ze wzoru: surowiec = wyrób / 0,96. Po podstawieniu: 144 / 0,96 = 150 kg. Taka ilość surowca pozwoli uzyskać 144 kg po ubytkach.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność procesu w tym typie zadań rozumie się jako stosunek masy produktu gotowego do masy surowca, wyrażony w procentach. Jeśli wydajność wynosi 96%, to znaczy, że z 100 kg surowca otrzymuje się 96 kg wyrobu (a 4% stanowią ubytki masy).

Układamy więc zależność:

masa wyrobu = wydajność × masa surowca

W zapisie dziesiętnym 96% = 0,96, więc:

144 kg = 0,96 × masa surowca

Aby wyliczyć masę surowca, dzielimy przez 0,96:

masa surowca = 144 / 0,96 = 150 kg

Dlatego odpowiedź "150 kg" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "138 kg" wynika zwykle z pomylenia kierunku działania procentu lub z odjęcia 4% od 144 zamiast obliczenia masy wejściowej. Przy 138 kg surowca i wydajności 96% otrzymalibyśmy tylko 132,48 kg wyrobu, czyli za mało.
  • "168 kg" może być skutkiem omyłkowego przyjęcia większych strat (np. dzielenia przez 0,86 lub innego błędnego procentu). Dla 168 kg surowca wynik przy 96% to 161,28 kg, czyli za dużo.
  • "180 kg" często pojawia się, gdy ktoś błędnie interpretuje 96% jako "trzeba dodać 96%" albo stosuje intuicyjne, niepoparte rachunkiem zaokrąglenia. Przy 180 kg surowca otrzymalibyśmy 172,8 kg wyrobu, co nie pasuje do 144 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik wstecz. Jeśli wyliczysz masę surowca, pomnóż ją przez 0,96 i zobacz, czy otrzymasz 144 kg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: wyrób = wydajność × surowiec. Zamień procent na ułamek (np. 96% = 0,96), a potem przekształć: surowiec = wyrób / 0,96. Na końcu wykonaj kontrolę: surowiec × 0,96 powinno dać masę wyrobu.
Wydajność 96% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 96% masy surowca użytego do produkcji. Różnica 4% to ubytki masy (np. wynikające z obróbki). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się ten prosty model bez dodatkowych korekt.
Bo 144 kg to już wynik po ubytkach, czyli 96% wartości początkowej. Gdy szukasz wartości początkowej, wykonujesz działanie odwrotne do "zabrania procentu", czyli dzielenie przez 0,96. Mnożenie przez 0,96 zmniejszyłoby liczbę jeszcze bardziej.
Zrób kontrolę wsteczną: pomnóż wyliczoną masę surowca przez 0,96. Jeśli otrzymasz 144 kg (z ewentualnym drobnym błędem zaokrągleń), wynik jest spójny. Ta metoda pozwala wyłapać typowy błąd odwrócenia działania.
Nie musi. W zadaniach procentowych "ubytki" są ujęte zbiorczo jako różnica między masą surowca a masą wyrobu. W praktyce mogą wynikać z wielu czynników procesu, ale w obliczeniach egzaminacyjnych liczy się przede wszystkim poprawne użycie podanej wydajności.
Najczęściej: (1) mnożenie zamiast dzielenia przy szukaniu masy surowca, (2) odejmowanie 4% od masy wyrobu zamiast wyliczenia masy wejściowej, (3) pomylenie 96% z 0,96, (4) brak sprawdzenia wyniku wstecz przez przemnożenie.
Stosujesz go wtedy, gdy znasz masę surowca i chcesz policzyć, ile wyrobu otrzymasz po procesie. Jeśli natomiast znasz masę wyrobu i wydajność, a szukasz surowca, musisz przekształcić wzór i wykonać dzielenie.
Procent zamieniasz na ułamek dziesiętny, dzieląc przez 100: 96% = 96/100 = 0,96. To kluczowe, bo użycie liczby 96 zamiast 0,96 spowoduje wynik o dwa rzędy wielkości za duży i od razu będzie nielogiczny.
Można oszacować: skoro 144 kg to nieco mniej niż 150 kg, a wydajność jest bliska 100%, to masa surowca powinna być trochę większa od 144 kg. Jednak na egzaminie i tak warto wykonać rachunek, by uniknąć błędu intuicji.
Ćwicz schemat: zapisz wzór, zamień procent na ułamek, przekształć równanie, a potem zrób sprawdzenie wstecz. Warto też trenować na różnych danych (np. 92%, 85%, 110%) i pilnować, czy szukasz masy wejściowej czy wyjściowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność 96% oznacza, że 144 kg wyrobu stanowi 0,96 masy surowca."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii przetwórstwa mięsa (działy: wydajność, ubytki, rozliczanie produkcji)
  • Zbiory zadań z matematyki zawodowej: procenty i przekształcanie wzorów
  • Materiały szkolne z kalkulacji technologicznych w przetwórstwie spożywczym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego