Wydajność procesu w tym typie zadań rozumie się jako stosunek masy produktu gotowego do masy surowca, wyrażony w procentach. Jeśli wydajność wynosi 96%, to znaczy, że z 100 kg surowca otrzymuje się 96 kg wyrobu (a 4% stanowią ubytki masy).
Układamy więc zależność:
masa wyrobu = wydajność × masa surowca
W zapisie dziesiętnym 96% = 0,96, więc:
144 kg = 0,96 × masa surowca
Aby wyliczyć masę surowca, dzielimy przez 0,96:
masa surowca = 144 / 0,96 = 150 kg
Dlatego odpowiedź "150 kg" jest poprawna.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "138 kg" wynika zwykle z pomylenia kierunku działania procentu lub z odjęcia 4% od 144 zamiast obliczenia masy wejściowej. Przy 138 kg surowca i wydajności 96% otrzymalibyśmy tylko 132,48 kg wyrobu, czyli za mało.
- "168 kg" może być skutkiem omyłkowego przyjęcia większych strat (np. dzielenia przez 0,86 lub innego błędnego procentu). Dla 168 kg surowca wynik przy 96% to 161,28 kg, czyli za dużo.
- "180 kg" często pojawia się, gdy ktoś błędnie interpretuje 96% jako "trzeba dodać 96%" albo stosuje intuicyjne, niepoparte rachunkiem zaokrąglenia. Przy 180 kg surowca otrzymalibyśmy 172,8 kg wyrobu, co nie pasuje do 144 kg.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik wstecz. Jeśli wyliczysz masę surowca, pomnóż ją przez 0,96 i zobacz, czy otrzymasz 144 kg.