KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 26.
Ile cementu i wody należy użyć do wykonania 0,5 m3 mieszanki betonowej zgodnie z zamieszczoną recepturą?
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą mieszanki betonowej dla betonu klasy C20/25.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Receptury mieszanek betonowych najczęściej podają ilości składników na 1 m3.
Aby wykonać 0,5 m3, każdą ilość z receptury dla 1 m3 mnoży się przez 0,5 (czyli dzieli przez 2). Dlatego poprawne jest wskazanie połowy ilości cementu i połowy ilości wody.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z recepturą betonu kluczowe jest ustalenie, do jakiej objętości mieszanki odnosi się podany skład. W praktyce receptura jest zwykle podawana na 1 m3 mieszanki betonowej. Jeśli trzeba wykonać inną objętość (tu: 0,5 m3), stosuje się skalowanie proporcjonalne.

Jak liczyć:

  • Ustalasz współczynnik skali: 0,5 m3 / 1 m3 = 0,5.
  • Każdy składnik z receptury mnożysz przez 0,5: cement (kg) i woda (l) zmniejszają się dokładnie o połowę.

Odpowiedź "160 kg cementu i 91 l wody" odpowiada właśnie takiemu przeliczeniu – jest to połowa ilości wynikających z receptury dla 1 m3.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "64 kg cementu i 36 l wody" oznacza zbyt małą ilość składników jak na 0,5 m3; to typowy skutek błędnego odczytu receptury lub zastosowania niewłaściwego współczynnika skali.
  • "180 kg cementu i 91 l wody" miesza poprawną ilość wody z niepoprawną ilością cementu; taki wynik może wynikać z przeliczenia tylko jednego składnika albo z pomylenia wartości z innej receptury.
  • "320 kg cementu i 182 l wody" odpowiadałoby większej objętości (np. 1 m3 przy recepturze o takich wartościach), czyli jest to błąd polegający na braku przeliczenia na 0,5 m3.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprawdź, czy receptura jest na 1 m3. Gdy w odpowiedziach pojawiają się pary wartości będące dokładnymi połowami lub podwojeniami, to sygnał, że zadanie testuje głównie poprawne skalowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz proporcję: 0,5 m³ to połowa 1 m³, więc każdy składnik z receptury na 1 m³ mnożysz przez 0,5 (dzielisz przez 2). Dotyczy to cementu (kg), wody (l) i kruszyw. Wynik musi zachować te same proporcje składu.
Ponieważ receptura jest proporcjonalna do objętości: jeśli robisz połowę objętości mieszanki, potrzebujesz połowę masy i objętości składników. To prosta zależność liniowa, o ile nie zmieniasz technologii ani składu, tylko ilość przygotowywanej mieszanki.
Oznacza to, że podane liczby (np. kg cementu, litry wody, ilości kruszyw) dotyczą wykonania dokładnie 1 m³ świeżej mieszanki. Gdy potrzebujesz innej objętości, przeliczasz wszystko proporcjonalnie, zachowując te same relacje między składnikami.
Najczęściej myli się jednostki (l z kg), przelicza się tylko wodę albo tylko cement, albo pomija się współczynnik objętości (np. liczy się dla 1 m³ mimo że trzeba 0,5 m³). Częsty jest też błąd w odczycie 0,5 m³ jako 5 m³.
W zadaniach egzaminacyjnych z recepturą: zazwyczaj tak, bo chodzi o zachowanie proporcji składu przy zmianie objętości partii mieszanki. W praktyce technologicznej trzeba jeszcze pilnować konsystencji i wilgotności kruszywa, ale samo przeliczenie "na objętość" jest liniowe.
Możesz wykonać kontrolę logiczną: dla 0,5 m³ wartości powinny być około połowy wartości "na 1 m³". Jeśli w odpowiedziach widzisz pary typu połowa/podwojenie (np. 160 i 320), to znak, że zadanie sprawdza poprawne skalowanie, a nie dobór nowej receptury.
Receptura to ilości składników (cement, woda, kruszywo, domieszki) na określoną objętość mieszanki. Wytrzymałość to parametr stwardniałego betonu (efekt końcowy), zależny m.in. od receptury, pielęgnacji, jakości materiałów i warunków dojrzewania.
Gdy wykonujesz małe elementy (np. drobne fundamenty, podbetony, naprawy) i przygotowujesz mieszankę w małej betoniarce lub z kilku worków cementu. Przeliczenie pozwala dobrać ilość cementu i wody tak, by zachować zgodność z recepturą i powtarzalność mieszanki.
Wystarczy, aby receptura podawała ilość cementu i wody na 1 m³ (lub inną bazową objętość) oraz aby w treści było wskazane, jaką objętość mieszanki trzeba wykonać. Wtedy liczysz współczynnik skali i mnożysz każdą wartość.
Tak, jeśli receptura jest podana wprost i zadanie dotyczy tylko przeliczenia na inną objętość. Technologia betonu jest potrzebna do interpretacji pojęć i kontroli sensowności (np. rola wody i cementu), ale rachunkowo kluczowa jest proporcja objętości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że receptury mieszanek betonowych najczęściej podają ilości składników na 1 m3.Aby wykonać 0,5 m3, każdą ilość z receptury dla 1 m3 mnoży się przez 0,5 (czyli dzieli przez 2).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii betonu dla szkół budowlanych (dział: receptury i przeliczenia na objętość)
  • Normy i wytyczne dotyczące składu oraz właściwości betonu (ogólne wymagania i terminologia)
  • Zadania rachunkowe: przeliczanie składu mieszanki na różne objętości (0,25 m³; 0,5 m³; 1,5 m³)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego