W recepturze aptecznej stężenie procentowe roztworu najczęściej interpretuje się jako % m/m, czyli liczbę gramów substancji rozpuszczonej w 100 g roztworu. Dla roztworu 3,0% oznacza to, że ułamek masowy substancji wynosi 0,03.
Jeżeli z recepty wynika, że do sporządzenia leku trzeba wprowadzić określoną masę kwasu borowego, a dysponujemy roztworem 3,0%, to nie odmierzamy "na oko" kilku gramów, tylko wykonujemy przeliczenie: masa roztworu musi zawierać dokładnie tyle substancji, ile wymaga recepta.
Stosuje się zależność: m(substancji) = w · m(roztworu), gdzie w to ułamek masowy (dla 3,0%: 0,03). Po przekształceniu: m(roztworu) = m(substancji) / 0,03. Dla odpowiedzi 13,33 g łatwo sprawdzić sens wyniku: 13,33 g × 0,03 ≈ 0,40 g substancji, czyli roztwór tej masy wnosi ok. 0,40 g kwasu borowego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości znacznie mniejsze (np. 3,33 g lub 6,67 g) odpowiadają sytuacji, w której do leku trafiłaby zbyt mała ilość substancji czynnej, co wynika zwykle z pomylenia dzielenia z mnożeniem albo błędnego odczytu procentu jako 0,3 zamiast 0,03. Z kolei wartość 12,37 g sugeruje błąd rachunkowy lub zaokrągleń bez kontroli (po podstawieniu do wzoru nie daje wymaganego wkładu substancji). W praktyce egzaminacyjnej zawsze warto wykonać szybkie sprawdzenie: pomnożyć masę roztworu przez 0,03 i zobaczyć, czy otrzymana masa substancji zgadza się z receptą.
