W zadaniach o kubaturze robót ziemnych kluczowa jest zasada: objętość wykopu o stałym przekroju jest iloczynem pola przekroju poprzecznego i długości:
V = A · L
gdzie:
- A – pole przekroju poprzecznego rowu odczytane i obliczone na podstawie rysunku (w m2),
- L – długość rowu (tu: 100 m),
- V – objętość gruntu do odspojenia (w m3).
Najpierw trzeba rozpoznać, jaką figurą jest przekrój (np. trapez lub suma prostokąta i trójkątów) i policzyć jej pole właściwym wzorem. Następnie wynik w m2 mnoży się przez 100 m, otrzymując m3. Jeżeli z obliczeń pola przekroju z rysunku wynika taka wartość A, że po pomnożeniu przez 100 m daje 90,00 m3, to odpowiedź 90,00 m3 jest zgodna z metodą obmiaru.
Typowe przyczyny błędnych wyników:
- 45,00 m3 – często efekt przyjęcia pola przekroju o połowę mniejszego (np. policzenie tylko części figury lub pomylenie wysokości z połową wysokości).
- 180,00 m3 – zwykle skutek podwojenia pola (np. błędne użycie wzoru na trapez albo dodanie dwóch pól, które w rzeczywistości się nie sumują).
- 360,00 m3 – najczęściej wynik poważnego błędu w odczycie wymiarów/skali lub w jednostkach (np. nieuwzględnienie przeliczenia cm na m albo wielokrotne "przemnożenie" tej samej wielkości).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu A wykonaj szybki test sensowności – dla rowu o długości 100 m nawet niewielka różnica pola przekroju (np. o 0,1 m2) zmienia wynik o 10 m3. To pomaga wychwycić pomyłki rachunkowe.