KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 10.
Ile gruntu należy odspoić, aby wykonać rów odpływowy o przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku i długości 100 m?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny rowu odpływowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla technika budowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość odspojonego gruntu w rowie liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku, a L = 100 m. Po obliczeniu A z wymiarów (zastosowaniu właściwego wzoru na figurę) mnoży się przez długość. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędu w polu przekroju lub w jednostkach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o kubaturze robót ziemnych kluczowa jest zasada: objętość wykopu o stałym przekroju jest iloczynem pola przekroju poprzecznego i długości:

V = A · L

gdzie:

  • A – pole przekroju poprzecznego rowu odczytane i obliczone na podstawie rysunku (w m2),
  • L – długość rowu (tu: 100 m),
  • V – objętość gruntu do odspojenia (w m3).

Najpierw trzeba rozpoznać, jaką figurą jest przekrój (np. trapez lub suma prostokąta i trójkątów) i policzyć jej pole właściwym wzorem. Następnie wynik w m2 mnoży się przez 100 m, otrzymując m3. Jeżeli z obliczeń pola przekroju z rysunku wynika taka wartość A, że po pomnożeniu przez 100 m daje 90,00 m3, to odpowiedź 90,00 m3 jest zgodna z metodą obmiaru.

Typowe przyczyny błędnych wyników:

  • 45,00 m3 – często efekt przyjęcia pola przekroju o połowę mniejszego (np. policzenie tylko części figury lub pomylenie wysokości z połową wysokości).
  • 180,00 m3 – zwykle skutek podwojenia pola (np. błędne użycie wzoru na trapez albo dodanie dwóch pól, które w rzeczywistości się nie sumują).
  • 360,00 m3 – najczęściej wynik poważnego błędu w odczycie wymiarów/skali lub w jednostkach (np. nieuwzględnienie przeliczenia cm na m albo wielokrotne "przemnożenie" tej samej wielkości).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu A wykonaj szybki test sensowności – dla rowu o długości 100 m nawet niewielka różnica pola przekroju (np. o 0,1 m2) zmienia wynik o 10 m3. To pomaga wychwycić pomyłki rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego (m2) obliczone z rysunku, a L to długość rowu (m). Najpierw liczysz A odpowiednim wzorem (np. trapez), potem mnożysz przez długość, otrzymując m3.
To kształt rowu "w widoku z boku", jakbyś przeciął rów pionową płaszczyzną prostopadłą do jego osi. Z przekroju odczytuje się szerokości i głębokości potrzebne do obliczenia pola A, a potem objętości urobku dla zadanej długości.
Bo rów o stałym przekroju jest jak graniastosłup: ma ten sam kształt na całej długości. Pole przekroju (m2) jest "podstawą", a długość (m) jest "wysokością" bryły. Iloczyn daje objętość w m3, czyli ilość gruntu do odspojenia.
Najczęściej potrzebne są: pole prostokąta, trójkąta oraz trapezu. W praktyce przekrój rowu bywa trapezem albo sumą prostokąta i dwóch trójkątów. Klucz to poprawnie rozpoznać figurę z rysunku i konsekwentnie używać metrów, nie centymetrów.
Tak, jeśli przekrój na rysunku zawiera skarpy, to wpływają one na pole A. Pominięcie skarp zwykle zaniża wynik (za małe pole). Najlepiej rozbić przekrój na proste figury (np. prostokąt + trójkąty) i zsumować ich pola.
Zasada kontrolna: pole zawsze kończy się na m2, a objętość na m3. Po obliczeniu pola sprawdź, czy użyłeś metrów. Jeśli wymiary były w cm, najpierw zamień je na metry, dopiero potem licz pole. Na końcu pomnóż m2 przez m.
Gdy rów ma stały przekrój na całej długości (tak jak w typowych zadaniach egzaminacyjnych). Wtedy objętość liczy się z prostego wzoru V = A · L. Jeśli przekrój zmienia się po długości, trzeba dzielić rów na odcinki i liczyć osobno.
Wykonaj przybliżenie: oszacuj pole przekroju "na oko" (np. ok. 1 m2) i pomnóż przez długość 100 m (daje ok. 100 m3). Jeśli Twoje obliczenia dają wynik kilka razy większy lub mniejszy, wróć do odczytu wymiarów i sprawdź, czy nie pomyliłeś skali lub jednostek.
Zwykle są to wartości "pułapki" wynikające z typowych pomyłek: podwojenia pola, zastosowania złego wzoru albo błędnego odczytu wymiarów (np. wzięcie szerokości całkowitej zamiast połowy). Dlatego zawsze zapisuj pośredni wynik pola A i dopiero potem licz V.
Ćwicz schemat: odczyt rysunku → pole przekroju A → objętość V = A · L → kontrola jednostek. Rozwiązuj zadania z rowami, wykopami i nasypami, bo różnią się tylko geometrią przekroju. Na egzaminie pomagają notatki z wzorami na pola figur i nawyk zapisywania jednostek przy każdym kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość odspojonego gruntu w rowie liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego z rysunku, a L = 100 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Objętość" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Trapez" (wzór na pole) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii: pola figur i objętości brył
  • Podręczniki/opracowania do robót ziemnych: obmiar i kubatura wykopów
  • Zadania egzaminacyjne z obmiaru robót ziemnych (rów, wykop, nasyp)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego