KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 20.
Ile i jakiego formatu arkuszy należy użyć do wydrukowania 10 000 okładek formatu B4, zakładając, że drukowanie odbywa się na maszynie cyfrowej formatu B2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format B2 po dwukrotnym podziale (B2→B3→B4) daje 4 użytki B4 na jednym arkuszu B2.
Dlatego dla 10 000 okładek B4 potrzeba 10 000 ÷ 4 = 2 500 arkuszy B2. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia krotności formatów lub wyboru niewłaściwego formatu arkusza.

Pełne wyjaśnienie:

W serii B każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego: przejście z B2 do B3 oznacza podział jednego arkusza B2 na 2 arkusze B3, a przejście z B3 do B4 to kolejny podział na 2. Łącznie więc B2 → B4 to dwa kroki połowienia, czyli:

1 arkusz B2 = 2 arkusze B3 = 4 arkusze (użytki) B4.

Skoro trzeba wydrukować 10 000 okładek formatu B4 na maszynie pracującej na arkuszu B2, to liczba arkuszy B2 wynika z liczby użytków na arkuszu:

10 000 ÷ 4 = 2 500 arkuszy B2.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "1 250 arkuszy formatu B2" odpowiadałoby sytuacji, w której na arkuszu B2 mieści się 8 użytków B4 (czyli jakby wykonano trzy kroki połowienia), co nie zgadza się z relacją B2→B4.
  • "625 arkuszy formatu B1" jest zbyt małą liczbą: B1 jest większy od B2 (z jednego B1 można uzyskać 2 arkusze B2, a więc 8 użytków B4), ale nawet wtedy potrzeba byłoby 10 000 ÷ 8 = 1 250 arkuszy B1, nie 625.
  • "5 000 arkuszy formatu B1" jest zbyt dużą liczbą: przy B1 liczba użytków B4 na arkuszu jest większa niż przy B2, więc zapotrzebowanie na arkusze powinno maleć, a nie rosnąć.

W praktyce w poligrafii do takiego obliczenia często dodaje się jeszcze naddatki (makulatura, próby, straty), ale w tym zadaniu ich nie uwzględniono, więc wynik wynika wyłącznie z krotności formatów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii B każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Z B2 do B4 są dwa kroki (B2→B3→B4), więc 1 arkusz B2 daje 2×2 = 4 użytki B4. To wystarcza do policzenia potrzebnej liczby arkuszy.
Bo B4 nie jest "następnym" formatem po B2. Najpierw B2 dzieli się na dwa B3, a dopiero każdy B3 dzieli się na dwa B4. Razem daje to 4. Wynik 2 dotyczyłby relacji B2→B3, a 8 dotyczyłby relacji B2→B5.
Nakład to liczba egzemplarzy, które mają zostać wydrukowane, np. 10 000 okładek. W kalkulacji papieru nakład przelicza się na liczbę arkuszy maszynowych, uwzględniając liczbę użytków na arkuszu oraz ewentualne straty produkcyjne.
Najczęściej myli się kierunek serii (większy numer to mniejszy format), pomija jeden krok połowienia (dzieli przez 2 zamiast przez 4) albo miesza format arkusza maszyny z formatem wyrobu. Pomaga narysowanie "drabinki": B2→B3→B4.
Jeśli w treści nie ma informacji o makulaturze, zwykle liczy się wartość teoretyczną wynikającą wyłącznie z liczby użytków na arkuszu. W realnej produkcji dodaje się zapas na próby, czyszczenia i odpady, ale to wymagałoby podania założeń.
Ustal liczbę użytków (ile formatów pracy mieści się na arkuszu), a potem podziel nakład przez tę liczbę. W tym typie zadań często wystarcza wiedza o połowieniu formatów (seria B) zamiast liczenia wymiarów w milimetrach.
Większy format arkusza może dać więcej użytków na arkuszu (np. z B1 uzyskasz więcej B4), co zmniejsza liczbę arkuszy do zadruku. Opłacalność zależy jednak od dostępnej maszyny, kosztu papieru, strat na marginesy oraz wymagań technologicznych obróbki.
Tak. Wystarczy relacja w serii B: każdy kolejny format to połowa powierzchni. Ponieważ między B2 i B4 są dwa "połówkowe" kroki, wynik to 4 użytki B4 na B2. Wymiary w milimetrach są pomocne, ale niekonieczne.
Zrób szybki test odwrotny: 2 500 arkuszy B2 × 4 użytki B4 na arkusz = 10 000 użytków B4. Jeśli liczba wraca do nakładu, rachunek jest spójny. Taki "check" jest dobrą techniką egzaminacyjną.
Impozycja określa, jak układa się użytki na arkuszu maszynowym. W tym zadaniu sprowadza się to do pytania, ile formatów B4 da się uzyskać z B2, czyli do liczby użytków na arkuszu. Potem przelicza się nakład na arkusze.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format B2 po dwukrotnym podziale (B2→B3→B4) daje 4 użytki B4 na jednym arkuszu B2.Dlatego dla 10 000 okładek B4 potrzeba 10 000 ÷ 4 = 2 500 arkuszy B2.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Format papieru" – opis serii A i B oraz zasada połowienia formatów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (EN): "Paper size" – ISO 216 i relacje między formatami (w tym seria B), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size (dostęp: 2026-03-05)
  • PaperSizes.org: "B Paper Sizes" – zestawienie formatów B i ich zależności wymiarowych, https://www.papersizes.org/b-paper-sizes.htm (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Tabele formatów papieru serii A i B (relacje połowienia arkusza)
  • Podstawy impozycji i pojęcie "użytku" w poligrafii
  • Materiały szkolne z planowania produkcji i kalkulacji papieru w druku cyfrowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego