KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Ile kg kaolinu należy odważyć, jeżeli jego udział masowy stanowi sumę masy kwarcu i skalenia, wsypanych do młyna w ilości po 25 kg?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro masa kaolinu ma stanowić sumę mas kwarcu i skalenia, to jest równa ich łącznej masie.
Do młyna wsypano: 25 kg kwarcu i 25 kg skalenia, więc masa kaolinu = 25 + 25 = 50 kg. Pozostałe wartości nie spełniają tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność prostego przeliczenia mas składników wsadu, co jest typowe przy dozowaniu surowców do młyna (np. młyna kulowego) w przemyśle ceramicznym. W treści podano dwie informacje liczbowe: do młyna wsypano po 25 kg kwarcu oraz po 25 kg skalenia. Następnie podano relację między składnikami: "udział masowy kaolinu stanowi sumę masy kwarcu i skalenia". W tym zadaniu należy to rozumieć jako zależność: masa kaolinu jest równa sumie mas dwóch pozostałych składników.

Dlatego obliczenie polega na dodaniu mas kwarcu i skalenia:

m(kaolinu) = m(kwarcu) + m(skalenia) = 25 kg + 25 kg = 50 kg

Odpowiedź "50 kg" jest poprawna, bo jako jedyna dokładnie spełnia warunek równości z sumą podanych mas.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "100 kg" nie wynika z żadnej zależności w treści i zawyża masę kaolinu; byłoby to np. wynikiem błędnego mnożenia lub podwójnego liczenia składników.
  • "25 kg" to typowy błąd zakotwiczenia na jednej z podanych mas (kwarcu lub skalenia) i pominięcia faktu, że kaolin ma być sumą dwóch mas, a nie jedną z nich.
  • "10 kg" jest wartością przypadkową, niepowiązaną z danymi zadania; nie spełnia warunku równości i nie ma uzasadnienia technologicznego w kontekście podanych ilości.

W praktyce operator przygotowujący wsad powinien zawsze najpierw przetłumaczyć opis receptury na prostą relację matematyczną (równość, suma, różnica, proporcja), a dopiero potem wykonać działanie na masach z zachowaniem jednostek (kg). To minimalizuje ryzyko pomylenia "sumy" z "procentowym udziałem", które wymagałoby dodatkowych danych o masie całkowitej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to zależność równości: masa kaolinu ma być równa łącznej masie kwarcu i skalenia. W praktyce zapis "stanowi sumę" przekłada się na działanie dodawania dwóch podanych mas i przyjęcie wyniku jako wymaganej masy kaolinu.
Dodaj masy dwóch składników: 25 kg (kwarc) + 25 kg (skaleń) = 50 kg. Ponieważ warunek mówi, że masa kaolinu ma być sumą tych mas, do odważenia wychodzi dokładnie 50 kg kaolinu.
W treści nie podano masy całkowitej wsadu ani procentów. Podano natomiast relację "masa kaolinu = suma mas kwarcu i skalenia", więc nie potrzeba żadnych obliczeń procentowych. Wystarcza proste dodawanie podanych mas w kilogramach.
Najczęściej myli się opis słowny z procentami (uczeń szuka 100% i masy całkowitej), albo bierze tylko jedną z mas (np. 25 kg) zamiast sumy. Zdarza się też wybór mnożenia, choć słowo "suma" jednoznacznie wskazuje na dodawanie.
Tak, ale tylko gdy treść podaje inną zależność, np. że masa kaolinu jest dwa razy większa od sumy mas kwarcu i skalenia, albo gdy podane masy są inne. W tym zadaniu warunek to równość z sumą 25 kg i 25 kg, więc 100 kg nie pasuje.
Dzieje się to podczas przygotowania mas ceramicznych (wsadu) przed dalszą obróbką, np. formowaniem. Młyn służy do rozdrabniania i mieszania surowców. Operator musi wtedy dozować składniki zgodnie z recepturą, często w oparciu o ważenie.
Zamień zdanie na wzór: m(kaolinu) = m(kwarcu) + m(skalenia). Jeśli po podstawieniu danych otrzymasz jedną liczbę, to znaczy, że relacja jest policzona. Dodatkowo porównaj: czy wynik faktycznie jest większy od 25 kg (bo suma dwóch składników)?
Bo receptury i dozowanie opierają się na masie, a nie na "gołych liczbach". Dodawać można tylko wartości w tych samych jednostkach. Kontrola jednostek pomaga też wyłapać pomyłki, np. gdy ktoś próbuje liczyć procenty bez masy całkowitej albo miesza kg z inną jednostką.
Słowa-klucze to m.in. "suma", "razem", "łącznie", "jest równa sumie". To zwykle oznacza dodawanie. Mnożenie pojawia się, gdy jest mowa o "razy", "dwukrotnie", "trzykrotnie" albo o proporcji typu 2:1, czego tutaj nie ma.
Ćwicz tłumaczenie opisu receptury na proste równanie (suma/różnica/proporcja), pilnuj jednostek i wykonuj kontrolę sensu wyniku. Warto rozwiązać kilka wariantów z różnymi masami składników oraz zadania, gdzie podana jest suma, różnica lub proporcja mas w mieszance.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii ceramiki dotyczące surowców: kaolin, kwarc, skaleń (dział: przygotowanie mas ceramicznych)
  • Zadania rachunkowe z proporcji i bilansów masowych w procesach technologicznych
  • Instrukcje stanowiskowe/dozowania surowców w zakładach ceramicznych (ćwiczenia z ważeniem i przygotowaniem wsadu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego