W zadaniu podano normę zużycia surowca na określoną objętość wyrobu gotowego: na 1 000 dm³ jogurtu zużywa się 950 dm³ mleka surowego. Oznacza to, że na każdy 1 dm³ produktu przypada 0,95 dm³ surowca, czyli współczynnik zużycia wynosi:
950 / 1000 = 0,95
Następnie tę relację trzeba przeskalować do planowanej wielkości produkcji 5 000 dm³:
5 000 × 0,95 = 4 750
Zatem do wytworzenia 5 000 dm³ jogurtu należy przyjąć zużycie 4 750 kg mleka surowego (w tym zadaniu odpowiedzi są w kg, więc wynik podajemy w tej jednostce).
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- 5 250 kg odpowiada sytuacji, jakby surowca było więcej niż produktu lub zastosowano współczynnik odwrotny (dzielenie przez 0,95 zamiast mnożenia), co odwraca sens normy zużycia.
- 5 263 kg to typowy efekt błędu "odwrotnej proporcji" albo podstawienia 950 jako 0,95 w niewłaściwym miejscu (np. 5000/0,95) i dodatkowego zaokrąglania.
- 4 737 kg sugeruje użycie zbliżonego, ale błędnego współczynnika (np. 0,9474) lub błąd rachunkowy w mnożeniu; w zadaniu współczynnik wynika jednoznacznie z 950/1000.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw relację w postaci ułamka (950/1000), dopiero potem mnoż przez wielkość produkcji. To ogranicza pomyłki skali i przypadkowe "dopasowywanie" odpowiedzi.