W zadaniach z kalkulacji kuchennej "ubytek masy surowca podczas ręcznej obróbki wstępnej" rozumiemy jako część masy, która nie przejdzie do produktu jadalnego, czyli najczęściej odpady (np. obierki, zanieczyszczenia, elementy niejadalne). Jeśli podano ubytek w procentach, masę odpadów oblicza się jako procent masy wyjściowej.
Tu masa surowca wynosi 10 kg, a ubytek 40%. Najpierw zamieniamy procent na ułamek dziesiętny: 40% = 0,40. Następnie liczymy procent z liczby:
10 kg × 0,40 = 4 kg
Otrzymane 4 kg to masa odpadów powstałych w obróbce wstępnej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "2 kg" i "1 kg" wynikają zwykle z błędnego skojarzenia, że 40% to "niewiele", albo z pomyłki w działaniu (np. dzielenie zamiast mnożenia, liczenie 0,4 kg zamiast 0,4 z 10 kg).
- "3 kg" bywa efektem pomylenia ubytku (40%) z uzyskiem (60%) i wykonania niepełnych obliczeń lub zaokrągleń "na oko".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy zadanie mówi o ubytku w %, zawsze policz konkretną część masy: masa × (procent/100). Jeżeli pytają o uzysk netto, wtedy liczysz część pozostałą, czyli 100% − ubytek.
