KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 45.
Ile kompletów filiżanek z podstawkami należy przygotować na przerwę kawową dla 50 osób z 40% zapasem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przygotować 40% zapasu dla 50 osób, oblicza się 40% z 50, czyli 0,4 × 50 = 20 kompletów. Następnie dodaje się zapas do liczby podstawowej: 50 + 20 = 70 kompletów filiżanek z podstawkami. Wynik podaje się w pełnych kompletach.

Pełne wyjaśnienie:

W przerwie kawowej przyjmuje się liczbę osób jako wielkość bazową, a następnie dolicza zapas (rezerwę) wyrażony procentowo. Zapas ma pokryć sytuacje takie jak: dodatkowy gość, stłuczenie, konieczność szybszej wymiany brudnej zastawy lub większe zużycie w danym momencie.

Krok 1: obliczenie zapasu
"40% zapasu" oznacza, że trzeba przygotować dodatkowo 40% liczby bazowej (50 osób). Liczymy więc: 40% z 50 = 0,40 × 50 = 20 kompletów.

Krok 2: dodanie zapasu do wartości podstawowej
Skoro dla 50 osób potrzeba co najmniej 50 kompletów, to po doliczeniu zapasu: 50 + 20 = 70 kompletów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "60 sztuk." – odpowiadałoby zapasowi 20% (bo 50 + 10 = 60), więc zaniża wymagany zapas w stosunku do 40%.
  • "40 sztuk." – to wartość mniejsza niż liczba osób; zwykle wynika z błędnego skojarzenia "40%" z liczbą 40 albo pominięcia potrzeby co najmniej 1 kompletu na osobę.
  • "80 sztuk." – to z kolei odpowiadałoby zapasowi 60% (bo 50 + 30 = 80) albo błędnemu dodaniu 40 zamiast 40% (50 + 40 = 90, więc 80 i tak jest niekonsekwentne). To przeszacowanie zapasu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest "X% zapasu", najpierw policz X% od liczby bazowej, a dopiero potem dodaj do podstawy. Jeżeli wynik nie jest liczbą całkowitą, w praktyce gastronomicznej zaokrągla się w górę do pełnych kompletów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz zapas: 40% z 50 to 0,4 × 50 = 20. Potem dodajesz do liczby podstawowej: 50 + 20 = 70. Oznacza to 70 kompletów (filiżanka + podstawka) przygotowanych na przerwę kawową.
"40% zapasu" to rezerwa ponad minimum wynikające z liczby gości. Przy 50 osobach minimum to 50 kompletów, a zapas 40% dodaje 20 kompletów. Taka rezerwa ogranicza ryzyko braków, gdy część zastawy jest w użyciu lub wymaga szybkiej wymiany.
Zapas pozwala utrzymać płynność obsługi: część filiżanek może być brudna, w zmywaniu, może dojść do stłuczeń albo pojawią się dodatkowi uczestnicy. Dzięki zapasowi nie trzeba przerywać serwisu ani czekać na domycie zastawy w krytycznym momencie.
Typowe pomyłki to: policzenie samego zapasu (np. 20) i nie dodanie go do podstawy, odjęcie zamiast dodania, albo potraktowanie "40%" jak "40 sztuk". Warto zawsze zapisać działanie: zapas = procent × liczba, a potem razem = podstawa + zapas.
W treści mowa o "kompletach filiżanek z podstawkami", czyli jednostką jest komplet. Jeśli odpowiedzi podano jako "sztuk", należy to rozumieć jako "sztuk kompletów". Nie liczy się osobno filiżanek i spodków, bo wtedy wynik musiałby być podwojony.
Gdy procent z liczby daje ułamek (np. 15% z 37), w praktyce przygotowania zastawy zaokrągla się w górę do pełnego kompletu, bo nie da się przygotować "części" zestawu. Na egzaminie przyjmuje się zwykle pełne, praktyczne wartości.
Dobór zapasu zależy od organizacji serwisu (bufet/kelnerski), możliwości szybkiego zmywania, ryzyka stłuczeń i liczby "rotacji" w czasie przerwy. Im trudniej o szybkie domycie i wymianę, tym większy zapas jest bezpieczniejszy. Zapas procentowy upraszcza te decyzje.
Oprócz filiżanek i spodków planuje się m.in. łyżeczki, cukier, mleko, serwetki, dzbanki/termosy, kosze na odpady i zapas napojów. Logika liczenia jest podobna: liczba bazowa na gości + rezerwa, aby obsługa była płynna w szczycie przerwy.
Przy 50 osobach 60 kompletów oznacza zapas tylko 10 kompletów, czyli 10/50 = 20%. Żeby spełnić warunek 40% zapasu, potrzeba 20 kompletów rezerwy. Dlatego prawidłowy wynik to 50 + 20, a nie 50 + 10.
Sprawdź proporcję: 40% z 50 to prawie połowa, więc wynik powinien być wyraźnie większy niż 50, ale nie aż dwukrotny. 70 jest logiczne (50 + 20). Dodatkowo policz wstecz: 70 − 50 = 20, a 20/50 = 0,4, czyli 40%.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby przygotować 40% zapasu dla 50 osób, oblicza się 40% z 50, czyli 0,4 × 50 = 20 kompletów."

Źródła:

  • Khan Academy Polska – "Procenty: obliczanie procentu danej liczby" (dział Procenty), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl) – "Procent", sekcja dotycząca zapisu i obliczeń procentowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (procenty) dla poziomu szkoły branżowej/technikum gastronomicznego
  • Materiały szkolne z technologii gastronomicznej dotyczące organizacji serwisu i przerw kawowych
  • Skrypty z organizacji produkcji i usług gastronomicznych (kalkulacja zapotrzebowania, planowanie zapasów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego