KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 29.
Ile kosztuje karton niezbędny do wydrukowania 120 sztuk zaproszeń o wymiarach 200 × 90 mm w technologii drukowania cyfrowego, jeżeli arkusz kartonu ozdobnego formatu A1 kosztuje 5 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 ma wymiary 594×841 mm.
Aby zminimalizować zużycie kartonu, trzeba sprawdzić układ z obrotem zaproszenia: przy ustawieniu 200 mm wzdłuż 841 mm mieści się 4×6 = 24 szt. na arkuszu. Dla 120 szt. potrzeba 120/24 = 5 arkuszy, więc koszt to 5×5 zł = 25 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza planowanie zużycia materiału, czyli policzenie, ile użytków (zaproszeń) da się uzyskać z jednego arkusza oraz ile arkuszy trzeba kupić.

1) Dane wejściowe

  • Format arkusza A1: 594×841 mm.
  • Wymiar zaproszenia: 200×90 mm.
  • Nakład: 120 szt.
  • Cena 1 arkusza A1: 5 zł.

2) Sprawdzenie możliwych orientacji (klucz do optymalizacji)

W poligrafii standardowo rozważa się także obrót użytku o 90°, bo często pozwala zwiększyć liczbę elementów na arkuszu i zmniejszyć odpad.

  • Gdy 200 mm układamy wzdłuż boku 594 mm: wchodzi 2 szt. (bo 594/200 = 2), a wzdłuż 841 mm wchodzi 9 szt. (bo 841/90 = 9). Razem 2×9 = 18 szt.
  • Gdy 200 mm układamy wzdłuż boku 841 mm: wchodzi 4 szt. (bo 841/200 = 4), a wzdłuż 594 mm wchodzi 6 szt. (bo 594/90 = 6). Razem 4×6 = 24 szt.

Maksymalny, a więc optymalny wynik to 24 zaproszenia z jednego arkusza A1.

3) Liczba arkuszy i koszt

  • Potrzebna liczba arkuszy: 120/24 = 5.
  • Koszt kartonu: 5 arkuszy × 5 zł = 25 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • 30 zł oznaczałoby 6 arkuszy; taki wynik zwykle wynika z pominięcia optymalnego układu (np. przyjęcia mniejszej liczby użytków na arkuszu) albo dodania zapasu, którego nie ma w poleceniu.
  • 35 zł oznaczałoby 7 arkuszy; to efekt jeszcze większego niedoszacowania liczby użytków na arkuszu lub pomyłki w wymiarach formatu A1.
  • 40 zł oznaczałoby 8 arkuszy; najczęściej wynika z błędnego formatu (np. mylenie A1 z innym formatem) lub z liczenia tylko jednej orientacji bez sprawdzenia obrotu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz dwa warianty ułożenia (także po obrocie o 90°) i wybierz większą liczbę użytków na arkuszu, jeśli zadanie nie narzuca kierunku ani marginesów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel oba wymiary arkusza przez odpowiednie wymiary zaproszenia i weź części całkowite. Zrób to dla dwóch orientacji (także po obrocie o 90°), a potem wybierz wariant z większą liczbą użytków. To jest podstawa optymalizacji zużycia kartonu.
Bo obrót często zwiększa liczbę użytków na arkuszu, czyli obniża koszt materiału. W tym przypadku wariant z inną orientacją daje 24 szt. zamiast 18 szt. z arkusza A1. Pominięcie obrotu to jeden z najczęstszych błędów na egzaminie.
Format A1 należy do serii A (ISO 216) używanej w Europie. Ma wymiary 594×841 mm. Znajomość wymiarów formatów jest potrzebna do planowania impozycji, rozkroju, zamówień papieru i kalkulacji kosztów w drukarni cyfrowej.
Najczęstsze to: mylenie wymiarów formatów (np. A1 z A0), liczenie tylko jednej orientacji użytku, nieuwzględnienie dzielenia całkowitego (liczba sztuk musi być całkowita) oraz dodawanie zapasu bez polecenia. Błąd może też wynikać z pochopnego zaokrąglania.
Nie, jeśli zadanie nie podaje takich parametrów. Na egzaminie przyjmuje się zwykle dane z treści jako kompletne. Marginesy, spady czy zapas materiału dolicza się tylko wtedy, gdy polecenie o tym mówi. W praktyce drukarni są ważne, ale tu nie są wymagane.
Najpierw wyznacz, ile sztuk produktu mieści się na jednym arkuszu (optymalny rozkład). Następnie oblicz liczbę arkuszy: nakład ÷ sztuk na arkuszu, zaokrąglając w górę do pełnych arkuszy. Na końcu pomnóż liczbę arkuszy przez cenę arkusza.
Impozycja to rozmieszczenie użytków na arkuszu przed drukiem tak, aby po cięciu otrzymać właściwe elementy. W zadaniach kosztowych impozycja decyduje o tym, ile użytków uzyskasz z arkusza, a więc ile arkuszy kupisz. Lepsza impozycja = mniejszy koszt.
Bo przy optymalnym ułożeniu na A1 uzyskuje się 24 zaproszenia z jednego arkusza. 120 sztuk to dokładnie 5 takich arkuszy (120/24 = 5). Skoro arkusz kosztuje 5 zł, to 5 arkuszy kosztuje 25 zł. Nie ma tu potrzeby zaokrągleń.
Gdy nakład nie dzieli się dokładnie przez liczbę użytków na arkuszu. Przykładowo, jeśli wychodzi 5,2 arkusza, musisz kupić 6 arkuszy, bo nie da się kupić ułamka arkusza. To częsty element zadań z planowania materiałów w drukarni.
Warto opanować wymiary serii A (A0–A4), ćwiczyć liczenie użytków w dwóch orientacjach oraz wykonywać zadania na koszt materiału. Pomaga też schemat: sprawdź 2 orientacje → wybierz max → policz arkusze → policz koszt. To przyspiesza rozwiązywanie na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Arkusz A1 ma wymiary 594×841 mm.Aby zminimalizować zużycie kartonu, trzeba sprawdzić układ z obrotem zaproszenia: przy ustawieniu 200 mm wzdłuż 841 mm mieści się 4×6 = 24 szt."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): ISO 216 – tabela formatów serii A i zasada wymiarów, https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Format papieru – omówienie formatów serii A oraz praktyczne zastosowanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tabele formatów papieru serii A (ISO 216) używane w poligrafii
  • Podręczniki/kompendia z zakresu impozycji i przygotowania do druku cyfrowego
  • Ćwiczenia rachunkowe z planowania zużycia papieru/kartonu (użytki na arkuszu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego