KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 24.
Ile mąki należy użyć do zagęszczenia 1 porcji zupy grzybowej, jeżeli do zagęszczenia 300 porcji zupy potrzeba 0,9 kg mąki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro do 300 porcji potrzeba 0,9 kg mąki, to na 1 porcję przypada 0,9/300 kg. Następnie wynik zamieniamy na gramy: 0,003 kg = 3 g. Dlatego poprawna odpowiedź to 3,0 g.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność przeliczania receptury zbiorczej na jedną porcję, co jest typowe w pracy kuchni (planowanie produkcji, kontrola zużycia surowców, normowanie). Dane mówią: do zagęszczenia 300 porcji potrzeba 0,9 kg mąki.

Krok 1: obliczenie ilości na 1 porcję
Skoro 0,9 kg przypada na 300 porcji, to na 1 porcję przypada:

0,9 kg / 300 = 0,003 kg

Krok 2: zamiana jednostek
W odpowiedziach podano gramy, więc zamieniamy kilogramy na gramy:

1 kg = 1000 g

0,003 kg × 1000 = 3 g

Otrzymujemy więc 3,0 g mąki na 1 porcję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 9,0 g – to wynik zawyżony trzykrotnie; często bierze się z pomylenia dzielenia przez 300 (liczbę porcji) lub z błędnego przesunięcia przecinka.
  • 30,0 g – to błąd rzędu wielkości (10×). Może wynikać z potraktowania 0,9 kg jako 90 g zamiast 900 g albo z dzielenia przez 30 zamiast 300.
  • 90,0 g – to bardzo częsty błąd jednostek: uznanie, że 0,9 kg = 90 g (a poprawnie 900 g). Po takim błędzie dalsze obliczenia prowadzą do zawyżonych wyników.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zawsze zrób szybki test sensowności: 0,9 kg = 900 g na 300 porcji, więc na 1 porcję musi wyjść kilka gramów, a nie dziesiątki gramów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz ilość składnika przez liczbę porcji, dla których ją podano. Tu: 0,9 kg / 300 = 0,003 kg na porcję. Potem dopasuj jednostkę do odpowiedzi (zwykle gramy), czyli 0,003 kg = 3 g.
Bo pomyłka rzędu wielkości zmienia wynik 10× lub 100×. W gastronomii 0,9 kg to 900 g, a nie 90 g. Jeśli źle zamienisz jednostki, nawet poprawne dzielenie przez porcje da błędną gramaturę.
Gramatura to ilość surowca (np. mąki) przypadająca na porcję lub na całą recepturę, wyrażona w jednostce masy (g, kg). Ułatwia porcjowanie, planowanie produkcji i kontrolę zużycia produktów.
Zrób oszacowanie: 0,9 kg = 900 g. Skoro to na 300 porcji, to na 1 porcję będzie 900/300 = 3 g. Wynik powinien być "kilka gramów", więc odpowiedzi typu 30 g czy 90 g są podejrzanie wysokie.
Gdy trzeba podać recepturę jednostkową (np. do karty technologicznej), porównać normy zużycia lub skontrolować porcjowanie. To też przydatne, gdy planujesz produkcję na inną liczbę porcji niż w bazowej recepturze.
Najczęściej: (1) dzielenie przez 30 zamiast 300, (2) złe przesunięcie przecinka w liczbie dziesiętnej, (3) pominięcie zamiany kg na g. Warto zapisać 0,9 kg jako 900 g i dopiero wtedy dzielić.
Tak, to często łatwiejsze. Zamieniasz 0,9 kg na 900 g, a potem liczysz 900 g / 300 = 3 g. Obie metody są poprawne, ważne jest tylko, aby konsekwentnie trzymać się jednostek.
To zwiększenie lepkości zupy przez dodatek mąki (np. w postaci zawiesiny lub zasmażki). W recepturach określa się ilość mąki na określoną liczbę porcji, aby uzyskać powtarzalną konsystencję i jakość potrawy.
Stosujesz proporcję liniową: 150 porcji to połowa z 300, więc ilość mąki też będzie o połowę mniejsza. Zatem 0,9 kg / 2 = 0,45 kg (czyli 450 g) na 150 porcji.
Sygnałem są dane "na 300 porcji" oraz pytanie "ile na 1 porcję". To klasyczny układ "ilość całkowita → ilość jednostkowa". Wtedy prawie zawsze wykonuje się dzielenie przez liczbę porcji i ewentualnie konwersję jednostek.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skoro do 300 porcji potrzeba 0,9 kg mąki, to na 1 porcję przypada 0,9/300 kg. Następnie wynik zamieniamy na gramy: 0,003 kg = 3 g.

Materiały:

  • Materiały z matematyki: proporcje, ułamki dziesiętne, zamiana jednostek
  • Skrypty/szkolne notatki z kalkulacji gastronomicznej i normowania porcji
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania receptur na inną liczbę porcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego