W zadaniach z wydajnością produkcji kluczowe jest poprawne zrozumienie, co oznacza podany procent. Jeśli wydajność wynosi 80%, to znaczy, że:
masa wyrobu gotowego = 0,80 × masa surowca zużytego.
W tym przypadku masa wyrobu gotowego (kiełbasy) to 1 600 kg. Szukamy masy chudego mięsa wieprzowego potrzebnego do produkcji, czyli masy surowca. Przekształcamy zależność:
masa surowca = (masa wyrobu gotowego) / (wydajność).
Podstawienie:
- masa wyrobu gotowego = 1 600 kg
- wydajność = 80% = 0,80
Obliczenie:
1 600 / 0,80 = 2 000 kg.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "2 000 kg" — przy wydajności poniżej 100% surowca zawsze potrzeba więcej niż wynosi masa produktu końcowego, ponieważ pojawiają się ubytki (np. obróbka, wędzenie, odparowanie wody).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "1 920 kg" to wynik, który może powstać po przypadkowym zastosowaniu niewłaściwego przelicznika; nadal jest to zbyt mało, bo przy 80% wydajności surowca musi być o 25% więcej niż wyrobu (1/0,8 = 1,25).
- "1 280 kg" odpowiada pomnożeniu 1 600 kg przez 0,8. To typowy błąd: mnożenie przez 0,8 daje masę wyrobu, gdy znamy surowiec, a nie odwrotnie.
- "2 400 kg" mogłoby sugerować użycie zbyt dużej korekty (np. dodanie 50% zamiast 25%). Przy 80% wydajności właściwy współczynnik to 1,25, a nie 1,5.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń "logikę" wyniku. Jeśli wydajność jest mniejsza niż 100%, to surowiec > wyrób gotowy. To szybki test, który pozwala odrzucić odpowiedzi mniejsze niż 1 600 kg.
