KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Ile naciśnięć pompki dozującej należy wykonać, aby przyjąć doustnie 62,5 mg tramadolu chlorowodorku?
Ilustracja przedstawia etykietę leku o nazwie Tramal, który jest roztworem kropli doustnych z pompką dozującą.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę naciśnięć pompki wyznacza się, dzieląc dawkę wymaganą (62,5 mg) przez dawkę przypadającą na jedno naciśnięcie zgodnie z opisem dozownika/preparatu.
Jeżeli 1 naciśnięcie odpowiada 12,5 mg, to 62,5 ÷ 12,5 = 5. Pozostałe wartości dają dawkę zbyt małą.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z pompką dozującą kluczowe jest rozpoznanie dawki jednostkowej, czyli tego, ile substancji czynnej (w mg) podaje jedno naciśnięcie. Ta informacja zwykle wynika z ulotki/ChPL, etykiety lub materiału pomocniczego (np. ilustracji do zadania). Następnie wykonuje się proste działanie:

liczba naciśnięć = dawka docelowa (mg) ÷ dawka na 1 naciśnięcie (mg)

W tym pytaniu dawka docelowa wynosi 62,5 mg. Jeżeli dla danej pompki 1 naciśnięcie odpowiada 12,5 mg tramadolu chlorowodorku, to:

62,5 mg ÷ 12,5 mg/naciśnięcie = 5 naciśnięć

Dlatego odpowiedź "5" jest zgodna z rachunkiem dawkowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "2" i "3" oznaczają podanie tylko części dawki (zbyt mało mg w stosunku do 62,5 mg), co w praktyce prowadzi do niedostatecznego działania przeciwbólowego.
  • "4" również daje dawkę mniejszą od wymaganej, choć błąd bywa mniej intuicyjny, bo 4 to częsta liczba spotykana w innych schematach dawkowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w działaniu (mg oraz mg/naciśnięcie). Pozwala to szybko wychwycić pomyłki typu "mg vs ml" i zmniejsza ryzyko mechanicznego wpisania liczby bez sprawdzenia, czy rzeczywiście odpowiada dawce docelowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj wzoru: liczba naciśnięć = dawka docelowa (mg) ÷ dawka na 1 naciśnięcie (mg).

Najpierw znajdź w ulotce/ChPL lub na opakowaniu, ile mg substancji czynnej podaje jedno naciśnięcie. Potem wykonaj dzielenie i sprawdź, czy wynik wymaga zaokrąglenia.

Dawka jednostkowa to ilość leku (np. w mg substancji czynnej) podawana przy jednym naciśnięciu pompki. Może być też opisana jako objętość (ml) na naciśnięcie, ale do obliczeń dawki w mg potrzebujesz przeliczenia na mg zgodnie ze stężeniem lub danymi z ulotki.
Bo sama dawka docelowa nie mówi, ile razy trzeba nacisnąć pompkę. Do przeliczenia potrzebna jest informacja, ile mg przypada na jedno naciśnięcie (albo ile ml i jakie jest stężenie). Bez tego wynik zależy od konkretnego preparatu i rodzaju dozownika, więc może się różnić między produktami.
Nie. Dawka na naciśnięcie zależy od konkretnego produktu (stężenia roztworu) i konstrukcji dozownika. Dlatego w praktyce oraz na egzaminie trzeba opierać się na informacjach z ulotki/ChPL, opakowania albo materiału do zadania, a nie na ogólnym skojarzeniu z innym preparatem.
Typowe błędy to: pomieszanie jednostek (mg z ml), pominięcie dawki jednostkowej, błędne zaokrąglenie oraz "zgadywanie" liczby naciśnięć na podstawie doświadczeń z inną pompką. Pomaga zapis działania z jednostkami i kontrola, czy uzyskana dawka rzeczywiście daje 62,5 mg.
Gdy z dzielenia wychodzi wynik niecałkowity, a podanie części naciśnięcia nie jest możliwe lub nie jest dopuszczone dla danego dozownika. Wtedy, zgodnie z logiką bezpieczeństwa dawkowania i instrukcją produktu, zwykle rozważa się zaokrąglenie do pełnych naciśnięć oraz weryfikację, czy nie przekroczy to zaleconej dawki.
Informacja bywa podana w ulotce dla pacjenta lub w charakterystyce produktu leczniczego, czasem także na etykiecie opakowania lub w instrukcji dozownika. W praktyce należy korzystać z danych producenta, bo konstrukcja pompki i stężenie roztworu determinują dawkę na naciśnięcie.
To forma chemiczna substancji czynnej (sól – chlorowodorek). W zadaniach dawkowania kluczowe jest, w jakiej jednostce i jakiej formie producent podaje dawkę (mg tramadolu lub mg tramadolu chlorowodorku). Na egzaminie trzeba trzymać się tego, co jest w treści/ulotce, aby nie pomylić wartości.
Bo są to małe, "typowe" liczby i często pojawiają się w innych schematach dawkowania lub przy innych dozownikach. To przykład heurystyki: mózg wybiera znany wzorzec zamiast wykonać dzielenie. Najlepsza obrona to zawsze policzyć i porównać, jaką dawkę w mg daje każda proponowana liczba naciśnięć.
Ćwicz stały schemat: (1) odczytaj dawkę docelową, (2) odczytaj dawkę jednostkową lub stężenie, (3) zapisz działanie z jednostkami, (4) sprawdź sens wyniku. Warto przerobić zadania z kroplami, strzykawkami doustnymi i pompkami, bo różni się sposób odmierzenia dawki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe wartości dają dawkę zbyt małą."

Materiały:

  • Ulotki dla pacjenta i charakterystyki produktów leczniczych (sekcja dawkowanie i sposób podawania)
  • Podstawy obliczeń farmaceutycznych (przeliczanie dawek, stężeń, dawek jednostkowych)
  • Materiały dydaktyczne dla technika farmaceutycznego: dawkowanie i postacie leków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego