KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 9.
Ile należy przygotować nektaru, aby zastąpić 300 g świeżych owoców, jeśli zgodnie z tabelami zamienności spożycie 100 g świeżych owoców zastępuje 60 g nektaru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dane mówią, że 100 g świeżych owoców odpowiada 60 g nektaru.
Aby zastąpić 300 g owoców, trzeba zastosować trzykrotność tej ilości: 3 × 60 g = 180 g nektaru. To zwykłe przeliczenie proporcjonalne w tej samej jednostce masy (g).

Pełne wyjaśnienie:

Z treści wynika jednoznaczny przelicznik zamienności: 100 g świeżych owoców zastępuje 60 g nektaru. Należy obliczyć, ile nektaru odpowiada 300 g owoców.

Najprościej zastosować proporcję (przeliczenie liniowe): skoro 300 g to trzy razy więcej niż 100 g, to masa nektaru także będzie trzy razy większa niż 60 g.

Kroki:

  • Ustalenie mnożnika: 300 g / 100 g = 3
  • Przeliczenie nektaru: 60 g × 3 = 180 g

Dlatego poprawna jest odpowiedź 180 g.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie wynikają z podanego przelicznika:

  • 500 g oraz 600 g to wartości znacznie zawyżone; często biorą się z mechanicznego skojarzenia z liczbą 60 (np. dopisanie zera lub błędne uznanie, że trzeba mnożyć przez 10).
  • 1 800 g to błąd skali (dopisanie dodatkowego zera) albo pomylenie 180 g z 1800 g. W zadaniach z gramaturą warto zawsze sprawdzić, czy wynik jest "w rozsądnej wielkości" względem danych wejściowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zamiennikach zapisuj relację strzałką: 100 g owoców → 60 g nektaru. Następnie zwiększaj/zmniejszaj obie strony o ten sam współczynnik. To minimalizuje ryzyko odwrócenia relacji lub błędu w zerach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapisz zależność jako proporcję: 100 g owoców → 60 g nektaru. Następnie oblicz mnożnik dla nowej ilości owoców (np. 300/100 = 3) i pomnóż 60 g przez ten mnożnik. To przeliczenie liniowe w gramach.
Ponieważ 300 g to dokładnie trzy razy więcej niż 100 g. Jeśli zamienność jest podana wprost jako relacja mas, to przy potrojeniu ilości owoców trzeba też potroić ilość nektaru, aby zachować ten sam ekwiwalent.
To zestawienia, które podają, jaką ilość jednego produktu można przyjąć jako zamiennik innego (np. surowca świeżego). Ułatwiają planowanie produkcji i receptur, gdy brakuje składnika lub stosuje się produkt przetworzony.
Nie zawsze, ale bardzo często tak, bo gramatura jest podstawą kalkulacji w kuchni. Czasem spotyka się mililitry lub sztuki, ale wtedy trzeba uważać na gęstość i definicję porcji. W tym zadaniu wszystko jest w gramach, więc przeliczenie jest proste.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie relacji (mylenie, co jest zamiennikiem czego), dopisywanie zera (180 → 1800), oraz wybór liczby "podobnej" do danych (np. 600, bo w treści jest 60). Pomaga zapis proporcji i kontrola sensowności wyniku.
Gdy przygotowujesz napoje, desery lub dodatki, a w recepturze przewidziano świeże owoce, ale masz do dyspozycji produkt przetworzony (nektar). Przelicznik pozwala zachować porównywalną ilość składnika w produkcji i w kalkulacji zużycia.
To mniej, bo przelicznik mówi, że 100 g owoców odpowiada 60 g nektaru. Skoro nektaru jest "60%" masy owoców, to dla 300 g owoców wychodzi 180 g nektaru. Warto zawsze ocenić, czy wynik ma logiczną skalę względem danych.
Jeśli widzisz, że 300 g to 3 × 100 g, to od razu przenosisz ten sam mnożnik na nektar: 3 × 60 g. To najszybsza metoda w zadaniach, gdzie wielkości są wielokrotnościami.
Najpierw sprowadź wszystko do jednej jednostki (najczęściej do gramów), wykonaj proporcję, a na końcu ewentualnie zamień wynik na kilogramy. Unikasz wtedy błędów wynikających z mieszania jednostek i łatwiej kontrolujesz rząd wielkości.
Ćwicz proporcje na typowych sytuacjach: zmiana liczby porcji, zamiana surowca na produkt przetworzony, przeliczenia gramatury. Zawsze zapisuj dane w postaci "A → B" i sprawdzaj wynik zdrowym rozsądkiem (czy nie ma o jedno zero za dużo).
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dane mówią, że 100 g świeżych owoców odpowiada 60 g nektaru.Aby zastąpić 300 g owoców, trzeba zastosować trzykrotność tej ilości: 3 × 60 g = 180 g nektaru."

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z technologii gastronomicznej (działy: surowce i zamienniki, recepturowanie)
  • Materiały szkolne z podstaw rachunkowości gastronomicznej i kalkulacji (proporcje, przeliczenia)
  • Notatki z norm i gramatur oraz ćwiczenia z przeliczania receptur na inną liczbę porcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego