KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 25.
Ile pęczków rzodkiewki o masie 0,25 kg należy zaplanować do sporządzenia 50 porcji surówki, jeżeli do wykonania 1 porcji potrzeba 30 g tego surowca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie: 50 porcji × 30 g = 1500 g, czyli 1,5 kg rzodkiewki. Jeden pęczek ma 0,25 kg, więc 1,5 kg ÷ 0,25 kg = 6. Odpowiedź "6 pęczków" zapewnia dokładnie wymaganą masę surowca do 50 porcji surówki.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu celem jest zaplanowanie liczby pęczków na podstawie gramatury surowca na porcję i liczby porcji. Najpierw wyznacza się łączne zapotrzebowanie na rzodkiewkę, a dopiero potem przelicza na jednostkę zakupu (pęczek).

Krok 1: zapotrzebowanie w gramach
Na 1 porcję potrzeba 30 g. Dla 50 porcji:
50 × 30 g = 1500 g.

Krok 2: zamiana na kilogramy
Ponieważ masa pęczka podana jest w kilogramach (0,25 kg), wygodnie zamienić 1500 g na kg:
1500 g = 1,5 kg.

Krok 3: przeliczenie na pęczki
Jeden pęczek ma 0,25 kg. Liczba pęczków to iloraz masy potrzebnej i masy jednego pęczka:
1,5 kg ÷ 0,25 kg = 6.

Dlatego odpowiedź "6 pęczków" jest poprawna: dostarcza dokładnie 1,5 kg surowca, czyli tyle, ile wynika z gramatury porcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 pęczki" to 4 × 0,25 kg = 1,0 kg, czyli zabraknie 0,5 kg (500 g). Typowy błąd to zaniżenie zapotrzebowania po pomyłce w mnożeniu.
  • "2 pęczki" to 0,5 kg, co jest zdecydowanie za mało; często wynika z pominięcia liczby porcji lub błędnej konwersji jednostek.
  • "8 pęczków" to 2,0 kg, czyli nadmiar 0,5 kg; bywa skutkiem niepewności i "zapasowego" zawyżania bez policzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zrób szybki test sensu wyniku. Skoro 1 pęczek ma 0,25 kg, to 6 pęczków daje 1,5 kg; a 50 porcji po 30 g to także 1,5 kg. Zgodność tych dwóch liczb potwierdza poprawność rachunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę porcji przez gramaturę na 1 porcję. W tym zadaniu: 50 × 30 g = 1500 g. Potem dopasuj jednostkę do sposobu zakupu (np. kg, pęczki) i dopiero na końcu przelicz na liczbę opakowań.
Często gramatura porcji jest podana w gramach, a zakupy i magazyn prowadzi się w kilogramach. Zamiana ujednolica jednostki i zapobiega błędom. Przykład: 1500 g to 1,5 kg, więc można łatwo policzyć, ile pęczków po 0,25 kg trzeba kupić.
Gramatura porcji to ilość surowca lub potrawy przypadająca na jedną porcję. Jest podstawą do obliczenia zapotrzebowania na surowce, planu zakupów i kalkulacji kosztów. Bez gramatury trudno ocenić, czy surowca wystarczy na zaplanowaną liczbę porcji.
Zrób kontrolę wsteczną: policz masę wynikającą z liczby pęczków i porównaj z zapotrzebowaniem. Jeśli 6 pęczków × 0,25 kg = 1,5 kg, a 50 porcji × 30 g = 1,5 kg, to wynik jest spójny. Taki test ogranicza pomyłki rachunkowe.
Jeśli wyjdzie liczba niecałkowita, w praktyce zwykle zaokrągla się w górę do pełnych jednostek zakupu (np. pęczków), aby nie zabrakło surowca. W tym zadaniu wynik jest całkowity (6), więc nie ma potrzeby zaokrągleń.
Najczęstsze są: przesunięcie przecinka w złą stronę (np. 1500 g jako 0,15 kg), pominięcie zera oraz mieszanie jednostek w jednym działaniu. Dobra praktyka to zapis: 1000 g = 1 kg, więc 1500 g = 1,5 kg, a dopiero potem dalsze obliczenia.
W gramach zwykle podaje się gramaturę porcji i składniki w recepturze (dokładność). W kilogramach często planuje się zakupy, stany magazynowe i wydania zbiorcze. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych często trzeba wykonać konwersję, by połączyć te dwa poziomy danych.
Podziel całkowite zapotrzebowanie przez masę jednego opakowania. Tu: 1,5 kg ÷ 0,25 kg = 6 opakowań (pęczków). Jeśli wynik nie jest całkowity, najczęściej wybiera się najbliższą większą liczbę całych opakowań, by zabezpieczyć produkcję.
W realnej pracy najlepiej ważyć surowiec lub stosować średnią masę z dostaw i prowadzić korekty. Na egzaminie przyjmuje się dane z treści jako pewne (np. 0,25 kg/pęczek) i na ich podstawie wykonuje rachunek. Warto pamiętać o różnicy między modelem egzaminacyjnym a praktyką.
Ćwicz schemat: (1) liczba porcji × gramatura = zapotrzebowanie, (2) ujednolicenie jednostek, (3) przeliczenie na jednostkę zakupu (opakowanie, pęczek), (4) kontrola wyniku. Pomagają krótkie serie zadań z g, kg i porcjowaniem.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Obliczenie: 50 porcji × 30 g = 1500 g, czyli 1,5 kg rzodkiewki."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), sections on base unit kilogram and prefixes; https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Kilogram" – definicja i zależności jednostek masy; https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Gram" – przeliczenia g na kg; https://pl.wikipedia.org/wiki/Gram (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: planowanie produkcji gastronomicznej i kalkulacja surowcowa
  • Zadania rachunkowe z przeliczania jednostek masy (g, kg) i gramatur porcji
  • Karty receptur i przykładowe zestawienia zapotrzebowania surowców dla liczby porcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego