KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 27.
Ile wyniesie cena gastronomiczna netto 1 porcji zapiekanki, jeśli całkowity koszt sporządzenia 10 porcji zapiekanki wynosi 12,00 zł, zakład stosuje ryczałt na przyprawy w wysokości 10% i marżę gastronomiczną w wysokości 150%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 10 porcji to 12,00 zł, więc koszt 1 porcji wynosi 12,00/10 = 1,20 zł.
Ryczałt na przyprawy 10%: 1,20 × 0,10 = 0,12 zł, razem 1,32 zł.
Marża 150% liczona od kosztu: 1,32 × (1 + 1,50) = 1,32 × 2,5 = 3,30 zł netto.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną netto, należy przejść po kolei przez elementy kosztu i narzuty podane w treści.

1) Koszt jednostkowy (1 porcji)
Całkowity koszt sporządzenia 10 porcji wynosi 12,00 zł, więc koszt 1 porcji to:
12,00 zł / 10 = 1,20 zł.

2) Ryczałt na przyprawy 10%
Ryczałt procentowy zwiększa koszt własny potrawy. Liczymy 10% od kosztu porcji:
1,20 zł × 10% = 1,20 × 0,10 = 0,12 zł.
Koszt po doliczeniu ryczałtu: 1,20 + 0,12 = 1,32 zł.

3) Marża gastronomiczna 150%
Marża 150% oznacza, że do kosztu doliczamy 150% tego kosztu, czyli cena to 250% kosztu (mnożnik 2,5):
1,32 zł × (1 + 1,50) = 1,32 × 2,5 = 3,30 zł.
To jest szukana cena netto 1 porcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3,18 zł – typowy skutek pomieszania kolejności lub podstawy procentu (np. nieprawidłowe naliczenie ryczałtu albo zaokrąglenia pośrednie).
  • 2,52 zł – często wynika z potraktowania marży 150% jako mnożenia kosztu przez 1,5 (czyli bez doliczenia 100% kosztu), zamiast zastosowania mnożnika 2,5.
  • 1,98 zł – zwykle efekt doliczenia ryczałtu, ale zastosowania zbyt małego narzutu/marży albo błędnego przeliczenia procentów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień procenty na mnożnik. Jeśli marża wynosi 150%, to cena = koszt × (1 + 1,50) = koszt × 2,5. To pozwala uniknąć najczęstszej pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz koszt całkowity przez liczbę porcji. Jeśli 10 porcji kosztuje 12,00 zł, to 1 porcja kosztuje 12,00/10 = 1,20 zł. To punkt wyjścia do dalszej kalkulacji (ryczałt, marża, VAT).
To uproszczony dodatek kosztowy liczony procentowo, zwykle od kosztu surowców/kosztu własnego porcji. Zamiast wyceniać przyprawy co do grama, dolicza się np. 10% kosztu jako stały narzut na przyprawy.
Oblicz 10% z 1,20 zł: 1,20 × 0,10 = 0,12 zł. Następnie dodaj do kosztu: 1,20 + 0,12 = 1,32 zł. Dopiero od tej podstawy (koszt po ryczałcie) naliczaj marżę, jeśli tak przyjęto w zadaniu.
Bo 150% oznacza "dolicz 150% kosztu" do samego kosztu. Cena = 100% kosztu + 150% kosztu = 250% kosztu. 250% w zapisie dziesiętnym to 2,5. Mnożnik 1,5 oznaczałby tylko 150% kosztu bez pozostawienia 100% kosztu w cenie.
  1. Policz koszt 1 porcji (koszt/ilość).
  2. Dolicz ryczałt: koszt × 10% i dodaj.
  3. Zastosuj marżę: koszt po ryczałcie × (1 + marża).
W tym typie zadań ważna jest poprawna kolejność i podstawa naliczania procentów.
Najczęściej traktuje się go jako element kosztu własnego, więc dolicza się go przed marżą (najpierw koszt, potem ryczałt, a na końcu marża). Na egzaminie decyduje jednak treść zadania i to, jak opisano narzuty.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana marży z narzutem (inna podstawa), użycie złego mnożnika (150% jako 1,5 zamiast 2,5), pominięcie ryczałtu albo naliczenie go od ceny zamiast od kosztu. Pomaga zapis: cena = koszt × (1 + procent).
Cena netto nie zawiera podatku VAT. Cena brutto to cena netto powiększona o VAT według właściwej stawki. W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na słowo "netto" lub "brutto", bo determinuje, czy na końcu doliczasz VAT.
Zrób szybki test sensowności: jeśli koszt po ryczałcie to 1,32 zł, a marża 150% jest bardzo wysoka, to cena musi być wyraźnie większa niż 1,32 zł (około 2,5 razy). Jeśli wychodzi wynik bliski kosztowi, to prawie na pewno użyto błędnego mnożnika.
Ćwicz schemat: koszt jednostkowy → ryczałty i narzuty kosztowe → marża → ewentualnie VAT. Rozwiązuj krótkie zestawy zadań na różne wartości procentowe i zapisuj je mnożnikami (np. 10% = 0,10; 150% = 1,50). To ogranicza błędy rachunkowe.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące kalkulacji gastronomicznej (ryczałty, narzuty, marże)
  • Notatki z zajęć z kalkulacji i planowania produkcji gastronomicznej
  • Zadania rachunkowe z ustalania ceny netto/brutto w gastronomii (zestawy maturalne/kwalifikacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego