Zadanie dotyczy kalkulacji kosztu materiału (kartonu) przy produkcji zaproszeń. Kluczowe są dwa kroki: uwzględnienie naddatku technologicznego oraz określenie, ile użytków formatu A5 uzyska się z jednego arkusza formatu A3+.
1) Naddatek technologiczny
Jeśli planujemy wykonać 200 zaproszeń, a naddatek wynosi 20%, to faktyczna liczba sztuk do przygotowania (na straty, braki, pasowanie, ewentualne uszkodzenia) wynosi: 200 × 1,20 = 240 sztuk.
2) Ile A5 mieści się w arkuszu A3+
W serii A każdy kolejny format ma połowę pola poprzedniego. Z arkusza A3 otrzymuje się 2 arkusze A4, a z każdego A4 dwa A5, czyli łącznie 4 arkusze A5 z A3. Arkusz A3+ jest nieco większy od A3, więc tym bardziej umożliwia uzyskanie 4 użytków A5 w typowym układzie 2×2 (pomijając kwestie spadów i marginesów, które w tym zadaniu nie są wymagane do rozstrzygnięcia).
3) Liczba potrzebnych arkuszy i koszt
Skoro 1 arkusz daje 4 zaproszenia A5, to liczba arkuszy potrzebnych na 240 zaproszeń wynosi: 240 ÷ 4 = 60 arkuszy. Cena jednego arkusza to 1,50 zł, zatem koszt kartonu: 60 × 1,50 zł = 90,00 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne
- "30,00 zł" odpowiadałoby 20 arkuszom (albo innemu błędnemu założeniu liczby użytków), czyli zbyt małej ilości materiału na 240 sztuk.
- "45,00 zł" to koszt 30 arkuszy; taki wynik mógłby wyjść przy pomyleniu relacji formatów (np. założeniu, że z arkusza jest 8 użytków lub przy nieuwzględnieniu naddatku).
- "15,00 zł" to koszt 10 arkuszy, co jest rażąco zaniżone i zwykle wynika z potraktowania formatu lub naddatku w sposób przypadkowy.
W praktyce poligraficznej warto zawsze zapisać rachunek w dwóch liniach: nakład z naddatkiem oraz użytki z arkusza. To minimalizuje ryzyko pomyłek na egzaminie i w realnej kalkulacji zlecenia.
