Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2011



PYTANIE NR 26.
Ile wyniesie koszt wytworzenia 1 kg kiełbasy żywieckiej przy wielkości produkcji 500 kg, jeżeli:
- koszt zmienny jednostkowy wynosi 7 zł/kg,
- koszty stałe wynoszą 2 000 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy wytworzenia to koszt zmienny na 1 kg powiększony o część kosztów stałych przypadającą na 1 kg produkcji. Dla 500 kg: 2000 zł / 500 kg = 4 zł/kg, więc 7 zł/kg + 4 zł/kg = 11 zł/kg. Pozostałe propozycje pomijają koszty stałe lub błędnie je rozliczają.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji kosztu wytworzenia dla danej partii produkcyjnej łączymy dwa typy kosztów:

  • koszt zmienny jednostkowy – rośnie proporcjonalnie do liczby wytworzonych kilogramów (tu: 7 zł na każdy 1 kg),
  • koszty stałe – w krótkim okresie nie zależą od wielkości produkcji (tu: 2000 zł dla całej partii), ale w koszcie jednostkowym trzeba je rozliczyć na każdą jednostkę produktu.

Dlatego średni koszt jednostkowy obliczamy wzorem:

kj = kz + (Ks / q)

gdzie: kj – koszt jednostkowy, kz – koszt zmienny jednostkowy, Ks – koszty stałe łącznie, q – wielkość produkcji.

Krok 1: rozliczenie kosztów stałych na 1 kg:
2000 zł / 500 kg = 4 zł/kg.

Krok 2: dodanie kosztu zmiennego jednostkowego:
7 zł/kg + 4 zł/kg = 11 zł/kg.

Odpowiedź "11 zł/kg" jest poprawna, bo uwzględnia oba składniki: zmienny i stały (przeliczony na jednostkę).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "7 zł/kg" wynika z pominięcia kosztów stałych, czyli traktowania ich tak, jakby nie wpływały na koszt wytworzenia w tej partii.
  • "4 zł/kg" to sam koszt stały przeliczony na 1 kg; błąd polega na nieuwzględnieniu kosztu zmiennego.
  • "500 zł/kg" sugeruje pomylenie działań (np. podzielenie 2000 przez 4 lub inne niepoprawne przekształcenie) i jest skrajnie nieadekwatne do danych.

W praktyce (np. w małym przetwórstwie rolno-spożywczym) taka kalkulacja pomaga określić, jak zmiana wielkości partii wpływa na koszt jednostkowy: im większa produkcja, tym mniejszy udział kosztów stałych na 1 kg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt jednostkowy, gdy są koszty stałe i zmienne?
Stosuje się wzór: koszt jednostkowy = koszt zmienny jednostkowy + (koszty stałe / wielkość produkcji). Najpierw przelicz koszty stałe na 1 sztukę lub 1 kg, a potem dodaj koszt zmienny przypadający na jednostkę produktu.
Dlaczego koszty stałe dzieli się przez wielkość produkcji?
Koszty stałe dotyczą całej partii (np. czynsz, stałe wynagrodzenia, utrzymanie linii). Żeby policzyć koszt na 1 kg, trzeba rozłożyć je na wszystkie wyprodukowane kilogramy. Im większa partia, tym mniejszy udział kosztów stałych w koszcie jednostkowym.
Co to jest koszt zmienny jednostkowy w produkcji żywności?
To koszt, który przypada na 1 kg produktu i rośnie proporcjonalnie do produkcji. W przetwórstwie może obejmować np. surowiec, przyprawy, opakowanie, energię technologiczną lub robociznę akordową, jeśli zależy od ilości wytworzonej.
Co to są koszty stałe w zakładzie przetwórczym lub gospodarstwie?
To koszty ponoszone niezależnie od tego, czy w danym okresie wytworzysz 100 kg czy 500 kg. Przykładowo: dzierżawa, część wynagrodzeń, amortyzacja, stałe opłaty administracyjne. W kalkulacji jednostkowej trzeba je przeliczyć na 1 kg.
Jak policzyć udział kosztów stałych na 1 kg przy produkcji 500 kg?
Dzielisz koszty stałe całej partii przez liczbę kilogramów: 2000 zł / 500 kg = 4 zł/kg. To jest część kosztów stałych przypadająca na 1 kg. Potem dodajesz koszt zmienny jednostkowy, aby uzyskać pełny koszt wytworzenia 1 kg.
Dlaczego odpowiedź 7 zł/kg bywa kusząca, ale jest błędna?
Bo 7 zł/kg to podany koszt zmienny jednostkowy i łatwo "zakotwiczyć" się na tej liczbie. Jednak w koszcie wytworzenia trzeba uwzględnić też koszty stałe partii. Pominięcie ich zaniża wynik i może prowadzić do ustalenia zbyt niskiej ceny sprzedaży.
Czy przy większej produkcji koszt jednostkowy zawsze spada?
Nie zawsze, ale często spada udział kosztów stałych na 1 kg, bo dzielisz je na więcej jednostek. Jeśli koszt zmienny jednostkowy pozostaje taki sam, to koszt jednostkowy maleje. Może jednak wzrosnąć, gdy rosną koszty zmienne (np. droższy surowiec, nadgodziny).
Jakie błędy rachunkowe są najczęstsze w takich zadaniach?
Najczęściej: (1) nieuwzględnienie kosztów stałych, (2) policzenie tylko kosztu stałego na 1 kg i pominięcie kosztu zmiennego, (3) odwrócenie dzielenia (np. 500/2000), (4) zgubienie jednostek zł/kg i mieszanie kosztu całkowitego z jednostkowym.
Co w praktyce daje znajomość kosztu wytworzenia 1 kg produktu?
Pozwala ocenić opłacalność i ustalić minimalną cenę sprzedaży, planować marżę oraz porównywać warianty produkcji. W agrobiznesie pomaga też podejmować decyzje o wielkości partii, wykorzystaniu mocy przerobowych i kontroli kosztów w przetwórstwie.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji kosztów na egzaminie ROL.5?
Ćwicz schemat: (koszty stałe / ilość) + koszt zmienny jednostkowy, zawsze pilnując jednostek. Rozwiązuj krótkie zadania dla różnych partii (np. 100, 500, 1000 kg), zapisuj dane w tabeli i sprawdzaj, czy wynik ma sens ekonomiczny (czy nie jest skrajnie duży).
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt jednostkowy wytworzenia to koszt zmienny na 1 kg powiększony o część kosztów stałych przypadającą na 1 kg produkcji."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszty stałe" — definicja i cechy kosztów stałych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Koszty zmienne" — definicja kosztów zależnych od wielkości produkcji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_zmienne (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Koszt jednostkowy" — pojęcie kosztu na jednostkę produktu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów i kalkulacji jednostkowej (kz + Ks/q)
  • Zadania treningowe z kalkulacji kosztu wytworzenia dla różnych wielkości partii
  • Notatki z ekonomiki i organizacji przedsiębiorstwa w agrobiznesie (koszty stałe vs zmienne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego