KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 19.
Ile wyniesie opłata za przewóz ładunku na odległość 300 km, jeżeli podstawowa stawka kilometrowa wynosi 4,00 zł/km, a klientowi przysługuje rabat w wysokości 10%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz koszt bazowy: 300 km × 4,00 zł/km = 1 200,00 zł.
Rabat 10% oznacza obniżkę o 10% tej kwoty, czyli 0,10 × 1 200,00 zł = 120,00 zł.
Opłata po rabacie: 1 200,00 zł − 120,00 zł = 1 080,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność wyceny przewozu przy znanej stawce kilometrowej oraz zastosowania rabatu procentowego.

Krok 1: oblicz koszt przed rabatem
Podstawowa opłata wynika z iloczynu odległości i stawki:
300 km × 4,00 zł/km = 1 200,00 zł.

Krok 2: oblicz wartość rabatu
Rabat 10% to 10/100 wartości początkowej, więc:
10% z 1 200,00 zł = 0,10 × 1 200,00 zł = 120,00 zł.

Krok 3: oblicz cenę po rabacie
Rabat zmniejsza kwotę do zapłaty, więc odejmujesz go od kwoty bazowej:
1 200,00 zł − 120,00 zł = 1 080,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 1 200,00 zł to koszt bez zastosowania rabatu (zatrzymanie obliczeń po kroku 1).
  • 1 320,00 zł wygląda jak doliczenie 10% (narzut) zamiast obniżki, czyli pomylenie rabatu z podwyżką.
  • 1 180,00 zł wynika zwykle z błędu w rachunku procentowym (np. odjęcie niewłaściwej wartości albo policzenie rabatu od złej podstawy).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz rabat, możesz też policzyć cenę "od razu" jako 90% kwoty bazowej: 1 200,00 zł × 0,90 = 1 080,00 zł. To szybka metoda kontrolna ograniczająca pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt bazowy liczysz jako odległość × stawka. Jeśli przewóz ma 300 km, a stawka to 4,00 zł/km, to 300 × 4,00 = 1 200,00 zł. Dopiero potem uwzględniasz ewentualne rabaty, dopłaty lub inne składniki ceny.
Rabat 10% oznacza, że klient płaci o 10% mniej niż kwota wyjściowa. Najpierw ustalasz kwotę przed rabatem, potem liczysz 10% tej kwoty i odejmujesz. Alternatywnie możesz pomnożyć cenę wyjściową przez 0,90.
Jeśli rabat wynosi 10%, to do zapłaty zostaje 90% ceny. Wystarczy pomnożyć kwotę bazową przez 0,90. To często szybsze i zmniejsza ryzyko pomyłki, bo nie trzeba osobno liczyć wartości rabatu.
Rabat dotyczy ceny, a nie samej odległości. Liczenie 10% od 300 km nie daje wartości pieniężnej, tylko "kilometry", co nie ma sensu w rozliczeniu. Najpierw tworzysz kwotę (km × zł/km), dopiero potem obniżasz ją procentowo.
Nie. 10% to część procentowa, zależna od kwoty bazowej. Raz może to być 120 zł, innym razem 45 zł. Obniżka o 10 zł jest stała i nie zmienia się wraz z ceną. Na egzaminie zwracaj uwagę na znak "%".
Najczęstsze błędy to: doliczenie 10% zamiast odjęcia (mylenie rabatu z narzutem), zakończenie obliczeń na kwocie bazowej bez rabatu oraz liczenie procentu od złej podstawy. Pomaga kontrola: po rabacie wynik musi być mniejszy od ceny wyjściowej.
Użyj prostego testu: po rabacie 10% kwota powinna spaść o około jedną dziesiątą. Jeśli cena przed rabatem to 1 200 zł, to spadek powinien wynieść ok. 120 zł, a wynik ok. 1 080 zł. Jeśli wyjdzie więcej niż 1 200 zł, to na pewno błąd.
Stawka kilometrowa jest typowa w rozliczeniach transportu drogowego, zwłaszcza przy prostych wycenach tras, gdy cena zależy głównie od dystansu. W praktyce mogą dochodzić inne elementy (np. opłaty drogowe, dopłaty paliwowe), ale w zadaniach egzaminacyjnych często upraszcza się model do km × stawka.
Matematycznie wyjdzie to samo, jeśli zrobisz to poprawnie: możesz obniżyć stawkę 4,00 zł/km o 10% (czyli do 3,60 zł/km) i wtedy policzyć 300 × 3,60 = 1 080 zł. Ważne, by konsekwentnie stosować rabat jako obniżkę, a nie podwyżkę.
Ćwicz schemat: 1) policz kwotę bazową, 2) zastosuj procent (rabat/narzut), 3) sprawdź sens wyniku. Rozwiązuj krótkie zestawy z procentami, a na końcu zawsze wykonaj kontrolę: rabat zmniejsza, narzut zwiększa, a wynik powinien być spójny z danymi.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rabat" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rabat (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percents (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i obniżki cen
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztów w transporcie drogowym
  • Arkusze ćwiczeń: rabaty, narzuty, marża (rozróżnienie pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego