W zadaniach o marży (narzucie) kluczowe jest ustalenie podstawy procentowania. Sformułowanie "zakład dolicza marżę w wysokości 30% kosztów usługi" oznacza, że 30% liczymy od kosztu usługi (kwoty bazowej), a następnie dodajemy do tej kwoty.
Matematycznie zapisujemy to jako:
cena końcowa = koszt usługi + 30% kosztu usługi
czyli cena końcowa = koszt usługi × (1 + 0,30) = koszt usługi × 1,30.
Poprawna odpowiedź "1 560 zł" pasuje do sytuacji, w której koszt bazowy usługi wynosi 1 200 zł:
1 200 zł × 1,30 = 1 560 zł.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne? Każda z nich odpowiada innemu wynikowi mnożenia przez 1,30 albo błędnemu rozumieniu marży. Na przykład:
- kwota "1 230 zł" sugeruje zbyt niski koszt bazowy (np. 946,15 zł) lub wykonanie niepełnego narzutu,
- kwota "1 180 zł" często jest efektem pomylenia 30% z 30 zł albo błędnego zaokrąglania,
- kwota "1 390 zł" może wynikać z przyjęcia innego kosztu bazowego (np. 1 069,23 zł) albo z pomylenia narzutu z rabatem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "dolicza X%", najpierw zamień to na mnożnik: 30% → 1,30. Gdy widzisz "udziela rabatu X%", mnożnik to 1 − X (np. 30% → 0,70). Takie podejście ogranicza pomyłki rachunkowe.
