W przeróbce mechanicznej kopalin stopień rozdrobnienia (często oznaczany jako i) jest podstawowym wskaźnikiem opisującym, jak bardzo materiał został zmniejszony w procesie kruszenia. Definiuje się go jako:
i = dmax(wsad) / dmax(produkt),
czyli iloraz największego ziarna we wsadzie i największego ziarna w produkcie. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, aby korzystać z wartości maksymalnych (górnych granic przedziałów uziarnienia), a nie z wartości minimalnych ani "średnich".
W tym przypadku:
- wsad ma uziarnienie 4–16 mm, więc dmax(wsad)=16 mm,
- produkt ma uziarnienie 0–2 mm, więc dmax(produkt)=2 mm.
Obliczenie:
i = 16 / 2 = 8.
Odpowiedź "8" jest poprawna, ponieważ wynika bezpośrednio z definicji stopnia rozdrobnienia i poprawnego odczytania wartości maksymalnych z podanych przedziałów frakcji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "4" zwykle wynika z błędnego przyjęcia, że stopień rozdrobnienia to stosunek 16/4 albo z pomylenia roli dolnej i górnej granicy frakcji.
- "6" bywa skutkiem intuicyjnego, nieuzasadnionego "uśredniania" przedziałów (np. traktowania 4–16 jako 12 lub podobnych skrótów myślowych), co jest niezgodne z definicją.
- "2" może wynikać z pomylenia stopnia rozdrobnienia z samą wielkością produktu (2 mm) albo z błędnego odwrócenia ilorazu (2/16).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis typu 4–16 mm i 0–2 mm, od razu wyodrębnij górne granice jako dmax, zapisz wzór i dopiero potem licz. Dzięki temu unikasz najczęstszej pomyłki z użyciem wartości minimalnych.