KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 33.
Ile wynosi koszt jednostkowy obiadu, jeżeli całodzienny koszt wyżywienia 100 kuracjuszy w sanatorium wynosi 4500 zł, a łączny koszt pozostałych posiłków (śniadania, podwieczorku i kolacji) dla jednego kuracjusza wynosi 25 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz koszt całodziennego wyżywienia na 1 osobę: 4500 zł ÷ 100 = 45 zł. Następnie odejmij łączny koszt pozostałych posiłków (śniadanie, podwieczorek, kolacja): 45 zł − 25 zł = 20 zł. To jest koszt jednostkowy obiadu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt jednostkowy obiadu, trzeba doprowadzić wszystkie dane do tego samego poziomu porównania, czyli na jednego kuracjusza i na jeden dzień.

Krok 1: koszt całodziennego wyżywienia na 1 osobę
Skoro łączny koszt wyżywienia 100 kuracjuszy wynosi 4500 zł, to koszt na 1 kuracjusza wynosi:
4500 zł ÷ 100 = 45 zł.

Krok 2: odjęcie kosztów pozostałych posiłków
Podano, że śniadanie + podwieczorek + kolacja kosztują łącznie 25 zł na 1 osobę. Obiad jest więc różnicą między kosztem dobowym a kosztem tych trzech posiłków:
45 zł − 25 zł = 20 zł.

Wniosek: koszt jednostkowy obiadu wynosi 20 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 25 zł – to koszt trzech innych posiłków, a nie obiadu; wybór wynika zwykle z "podstawienia" liczby z treści bez obliczeń.
  • 45 zł – to koszt całodziennego wyżywienia na 1 osobę (po podzieleniu 4500 przez 100), a nie samego obiadu.
  • 15 zł – taki wynik mógłby powstać z błędnego działania (np. mylenia danych lub wykonania niepoprawnej różnicy), ale nie odpowiada relacji: obiad + (pozostałe posiłki) = koszt dobowy.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych najpierw ujednolicaj jednostkę (na osobę/na dzień), a dopiero potem dodawaj lub odejmuj składniki kosztu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz koszt całkowity na 1 osobę (lub 1 porcję): koszt całkowity ÷ liczba osób/porcji. Potem, jeśli pytanie dotyczy jednego posiłku z całego dnia, odejmij koszty pozostałych posiłków, aby została część przypisana do szukanego posiłku.
Kwota 4500 zł dotyczy 100 kuracjuszy łącznie, a pytanie dotyczy kosztu obiadu dla jednego kuracjusza. Dzielenie przez 100 zamienia koszt "zbiorczy" na koszt "na osobę", dzięki czemu można go porównać z kwotą 25 zł podaną również na 1 osobę.
To suma kosztów wszystkich posiłków zaplanowanych w ciągu dnia dla danej osoby lub grupy (np. śniadanie, obiad, kolacja oraz ewentualne posiłki dodatkowe). W zadaniach rachunkowych jest to "pula" kosztu, z której wyodrębnia się koszt jednego posiłku przez odjęcie pozostałych.
Najczęściej pojawiają się: dzielenie (przeliczenie kosztu na osobę/porcję), odejmowanie (wyodrębnienie kosztu jednego posiłku z kosztu dobowego) oraz dodawanie (sumowanie kosztów składników). Warto pilnować jednostek: "na 100 osób" vs "na 1 osobę".
Nie, bo 25 zł jest podane dla jednego kuracjusza, a 4500 zł dla 100 kuracjuszy. Najpierw trzeba ujednolicić skalę: policzyć koszt dobowy na 1 osobę (4500 ÷ 100), a dopiero potem odjąć 25 zł. Inaczej miesza się dane z różnych poziomów.
Wykonaj szybki test: koszt obiadu + koszt pozostałych posiłków powinien dać koszt dobowy na osobę. W tym zadaniu: 20 zł + 25 zł = 45 zł. Jeśli suma nie pasuje do kosztu dziennego, to znaczy, że popełniono błąd w przeliczeniu na osobę albo w odejmowaniu.
Najczęściej: (1) zapominają podzielić koszt całkowity przez liczbę osób, (2) odejmują wartości podane "na osobę" od wartości "dla grupy", (3) wybierają liczbę, która występuje w treści (np. 25 lub 45), bez wykonania pełnych obliczeń. Pomaga zapisanie: "koszt na 1 osobę = …".
Koszt jednostkowy pomaga planować budżet, rozliczać produkcję gastronomiczną i kontrolować opłacalność jadłospisu. Ułatwia też porównywanie wariantów posiłków (np. tańszy obiad przy droższej kolacji) oraz ustalanie stawek żywieniowych dla grup (sanatorium, stołówka, dom opieki).
Odejmowanie stosuje się wtedy, gdy znasz koszt łączny (np. całodzienne wyżywienie) oraz koszty części składowych (np. śniadanie, kolacja). Aby znaleźć brakującą część (np. obiad), liczysz: koszt całkowity − suma znanych części, zawsze po ujednoliceniu na tę samą jednostkę.
Ćwicz schemat: 1) przelicz na osobę/porcję, 2) zsumuj lub odejmij składniki, 3) sprawdź wynik działaniem odwrotnym. Warto rozwiązywać zadania w tabeli (osoby, koszt dobowy, koszty posiłków), bo łatwo wtedy wychwycić mieszanie jednostek.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Średnia arytmetyczna – opis i zastosowanie w przeliczaniu wartości "na jednostkę" (na osobę), https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL): Dzielenie liczb (podstawy) – materiał o dzieleniu jako rozkładaniu na równe części, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide (dostęp: 2026-02-18)
  • Mfiles/Encyklopedia Zarządzania (pliki.in): Koszt jednostkowy – definicja i ujęcie pojęcia w rachunku kosztów, https://mfiles.pl/pl/index.php/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do gastronomii: kalkulacja i rozliczanie kosztów w żywieniu zbiorowym
  • Zadania rachunkowe z kosztów jednostkowych i średniej (ćwiczenia w arkuszach kalkulacyjnych)
  • Podręczniki z podstaw ekonomiki gastronomii (koszty, narzut, kalkulacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego