KWALIFIKACJA MEC9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Ile wynosi koszt wytworzenia 10 kół zębatych jeżeli obróbka 1 szt. trwa 20 minut, koszt materiału to 20 zł/szt., koszt energii elektrycznej 4,50 zł/godz., a koszt pracy pracownika 30 zł/godz.?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas obróbki 1 szt. to 20 min = 1/3 godz., więc dla 10 szt. wynosi 200 min = 3,33 godz. Koszt energii: 3,33×4,50=15 zł, a koszt pracy: 3,33×30=100 zł. Materiał: 10×20=200 zł. Suma kosztów zmiennych: 200+15+100=315 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć koszt wytworzenia serii 10 kół zębatych, trzeba zsumować podane składniki kosztów: materiał, energię elektryczną i pracę pracownika. Kluczowe jest poprawne przeliczenie czasu obróbki na godziny, ponieważ stawki energii i pracy są podane w zł/godz.

1) Czas obróbki
Jedna sztuka trwa 20 minut. Dla 10 sztuk: 10×20 min = 200 min. Po przeliczeniu na godziny: 200/60 = 3,33 godz. (czyli 3 i 1/3 godziny).

2) Koszt energii
Stawka energii to 4,50 zł/godz. Zatem koszt energii dla 3,33 godz. wynosi 3,33×4,50 ≈ 15 zł (dokładnie 3 i 1/3 × 4,50 = 15).

3) Koszt pracy (robocizna)
Stawka pracy to 30 zł/godz. Dla 3,33 godz. koszt pracy wynosi 3,33×30 = 100 zł (dokładnie 3 i 1/3 × 30 = 100).

4) Koszt materiału
Materiał to 20 zł/szt., więc dla 10 szt. jest to 10×20 = 200 zł.

5) Suma kosztów
Łącznie: 200 zł (materiał) + 15 zł (energia) + 100 zł (praca) = 315 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? Zwykle wynikają z jednej z typowych pomyłek: błędnego przeliczenia 20 minut na godziny, policzenia kosztów godzinowych bez uwzględnienia czasu, albo podwojenia któregoś składnika (np. energii lub pracy) przez nieuwagę. Poprawny tok postępowania zawsze zaczyna się od czasu całej partii i dopiero potem stosuje stawki godzinowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minuty dzielisz przez 60. Dla 20 minut: 20/60 = 1/3 godziny (ok. 0,333 h). To ważne, bo stawki energii i robocizny często są w zł/godz., więc błędna konwersja od razu zniekształca wynik.
Bo pytanie dotyczy kosztu wytworzenia całej serii 10 kół zębatych. Koszty zależne od czasu (energia i praca) trzeba policzyć dla łącznego czasu obróbki partii, a koszt materiału przemnożyć przez liczbę sztuk.
Najczęściej uwzględnia się koszty bezpośrednie podane w treści: materiał, robociznę (praca operatora) i energię. Jeśli w zadaniu nie ma narzutów ani kosztów pośrednich, to nie należy ich dopisywać "z doświadczenia".
Najpierw liczysz czas pracy w godzinach, potem mnożysz przez stawkę: koszt energii = czas [h] × stawka [zł/h]. Jeśli masz czas w minutach, musisz go zamienić na godziny, inaczej otrzymasz wynik wielokrotnie zaniżony lub zawyżony.
Analogicznie do energii: koszt robocizny = czas obróbki partii w godzinach × 30 zł/h. W tym typie zadań przyjmuje się, że pracownik jest zaangażowany przez cały czas obróbki, o ile nie podano inaczej.
Nie, jeśli treść zadania tego nie wymaga. Egzaminacyjne zadania rachunkowe zwykle podają dokładnie te składniki, które należy zsumować. Doliczanie kosztów pośrednich "z praktyki" może prowadzić do odpowiedzi niezgodnej z kluczem.
Najczęstsze to: błędna zamiana minut na godziny (np. 20 min jako 0,2 h), policzenie kosztów tylko dla 1 sztuki, pomylenie stawek (energia vs robocizna), oraz zaokrąglenia wykonywane zbyt wcześnie zamiast na końcu obliczeń.
Gdy zauważysz, że 20 min = 1/3 h, a 10 sztuk to 10/3 h. Wtedy mnożenia są proste: energia 4,50×10/3 = 15, robocizna 30×10/3 = 100, materiał 20×10 = 200. Suma daje 315.
Zrób oszacowanie: 10 sztuk po 20 min to trochę ponad 3 godziny. Sama robocizna przy 30 zł/h powinna być ok. 100 zł, energia przy 4,50 zł/h ok. 15 zł, a materiał 200 zł. Razem ok. 315 zł; jeśli masz np. 500+, to szukaj błędu.
Często są to kalkulacje kosztów partii detali (czas cyklu, materiał, energia, robocizna), porównania wariantów technologii (różne czasy obróbki), albo obliczenia wydajności i czasu wykonania zlecenia. Zawsze pilnuj jednostek i tego, czego dokładnie dotyczy pytanie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Czas obróbki 1 szt. to 20 min = 1/3 godz., więc dla 10 szt."

Materiały:

  • Podstawy rachunku kosztów w wytwarzaniu (koszty bezpośrednie i pośrednie) – materiały dydaktyczne szkoły/CKU
  • Ćwiczenia z kalkulacji technologicznej: czas cyklu, roboczogodzina, koszt energii
  • Zadania maturalne i zawodowe z przeliczania jednostek oraz rachunków procentowych i dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego