KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 38.
Ile wynosi koszt zakupu szparagów potrzebnych do produkcji 50 porcji zupy jeżeli normatyw surowcowy na 10 porcji wynosi 1200 g szparagów, a cena 1 kg szparagów wynosi 15 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normatyw 1200 g na 10 porcji przelicz na 50 porcji: 50/10 = 5, więc potrzeba 1200 g × 5 = 6000 g. Następnie zamień jednostki: 6000 g = 6 kg. Koszt zakupu to 6 kg × 15 zł/kg = 90 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt zakupu szparagów, trzeba przejść przez trzy logiczne kroki: przeliczenie normatywu na wymaganą liczbę porcji, zamiana jednostek oraz policzenie kosztu z ceny jednostkowej.

1) Przeliczenie normatywu na 50 porcji
Podano normatyw surowcowy: 1200 g szparagów na 10 porcji zupy. Interesuje nas 50 porcji, czyli dokładnie 5 razy więcej niż 10 porcji (bo 50/10 = 5).
Zapotrzebowanie: 1200 g × 5 = 6000 g.

2) Zamiana gramów na kilogramy
Cena jest podana za 1 kg, więc ilość surowca musi być w kilogramach. Wiemy, że 1000 g = 1 kg, zatem 6000 g = 6 kg.

3) Obliczenie kosztu
Skoro 1 kg kosztuje 15 zł, to 6 kg kosztuje 6 × 15 zł = 90 zł. Dlatego odpowiedź "90 zł" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "36 zł" zwykle wynika z pomylenia skali porcji lub z niepełnego przeliczenia (np. użycia błędnego mnożnika zamiast 5 albo przeliczenia tylko częściowego).
  • "18 zł" może być efektem policzenia kosztu dla znacznie mniejszej ilości (np. potraktowania 1200 g jako 1,2 kg i błędnego dalszego przeliczenia) lub pomyłki w proporcji.
  • "180 zł" często pojawia się po podwojeniu wyniku przez błąd jednostek (np. błędne uznanie 6000 g za 12 kg albo omyłkowe przyjęcie innej krotności porcji).

Wskazówka egzaminacyjna: zapisuj jednostki przy każdym działaniu (g, kg, zł/kg). To najprostszy sposób, by zauważyć moment, w którym trzeba wykonać konwersję z gramów na kilogramy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal mnożnik porcji: 50/10 = 5. Następnie pomnóż normatyw przez 5. Jeśli było 1200 g na 10 porcji, to na 50 porcji będzie 1200 g × 5 = 6000 g. Dopiero potem przejdź do zamiany jednostek i kosztu.
Cena jest podana w zł za 1 kg, więc ilość surowca musi być wyrażona w kg, aby poprawnie policzyć koszt. Gdy masz wynik w gramach (np. 6000 g), zamień go na kg (6 kg), bo inaczej pomylisz skalę i otrzymasz zły koszt.
Normatyw surowcowy to ilość surowca przewidziana do wykonania określonej liczby porcji potrawy zgodnie z recepturą. Pomaga planować produkcję, zamówienia i koszty. W zadaniach egzaminacyjnych jest podstawą do przeliczeń na inną liczbę porcji.
Najpierw ustal, ile kilogramów surowca potrzebujesz. Potem zastosuj prosty wzór: koszt = ilość (kg) × cena (zł/kg). Przykładowo 6 kg × 15 zł/kg = 90 zł. Zawsze kontroluj, czy jednostki w mnożeniu są zgodne.
Najczęściej myli się mnożnik (zamiast 50/10 liczy się 10/50), pomija się konwersję g→kg albo wykonuje ją w złą stronę. Inny błąd to "zgadywanie" odpowiedzi z listy bez policzenia pełnego ciągu: porcje → ilość → jednostki → koszt.
Tak. Możesz zamienić 1200 g na 1,2 kg już na początku, a potem przeliczyć na 50 porcji: 1,2 kg × 5 = 6 kg. To często ułatwia rachunek, bo cena też jest w przeliczeniu na kilogram.
Takie przeliczenia robi się przy planowaniu produkcji na bankiety, żywienie zbiorowe i zmianę liczby porcji w menu dnia. Pomagają też w zamawianiu towaru do magazynu oraz w kontroli kosztów (czy zakupiona ilość i koszt są zgodne z planem).
Wykonaj szybkie przybliżenie: 6 kg w cenie 15 zł/kg to około 6 × 10 = 60 zł plus 6 × 5 = 30 zł, razem 90 zł. Jeśli wyjdzie np. 18 zł albo 180 zł, to sygnał, że pomyliłeś mnożnik porcji lub jednostki.
Zasada jest stała: mnożnik = (liczba porcji docelowych) / (liczba porcji z normatywu). Następnie ilość surowca = normatyw × mnożnik. Dopiero potem dopasuj jednostki do ceny (g, kg, l, ml) i policz koszt.
Zapisz trzy linijki: mnożnik porcji (np. 50/10), ilość surowca (np. 1200 g × 5), koszt (po zamianie na kg: 6 × 15 zł). Taki schemat zmniejsza ryzyko pominięcia konwersji jednostek.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że normatyw 1200 g na 10 porcji przelicz na 50 porcji: 50/10 = 5, więc potrzeba 1200 g × 5 = 6000 g.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji gastronomicznej (normatywy, przeliczenia porcji, jednostki)
  • Zadania ćwiczeniowe z proporcji i przeliczeń jednostek (g, kg, l, ml) w kontekście receptur
  • Notatki własne: schemat 4 kroków (porcje → ilość → jednostki → koszt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego